Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа Зеландияның Гисборн ауданындағы қала.
Town in Gisborne District, New Zealand
Бұл қала танымал демалыс орны. Оның халқы көбінесе маори ұлтынан, Те Айтигана а Хауити хапу орталығы және Арики – Те Кани а Такирау мен Тохунга – Рангиуианың туған жері.
The town is a popular holiday spot. Its population is predominantly Māori, a centre of the Te Aitanga a Hauiti hapū and home of Ariki – Te Kani a Takirau and Tohunga – Rangiuia.
География
Уава өзені Толага шығанағының ортасында Тынық мұхитына құяды. Өзен сағасында 2 метрге жуық суы бар бар бар. Уава өзені жоғарырақ Хикувай деп аталады. Оның салалары Вайау және Мангахея. 2018 жылы қатты жаңбырлар Уава өзенімен үлкен мөлшерде тасталған орман ағаштарын (немесе кесінділерін) ағызып әкелді, бұл шығанақты тоғыстырып, жағалауды жапты және шаруашылықтар мен үйлерге кең ауқымды зиян келтірді. Шығанақтағы бір арал бұрын Кук экспедициясының көмекші табиғаттанушысы және аспап жасаушысы, фин ботанигі Герман Спирингтің құрметіне Спёринг аралы деп аталған. Алайда, бүгінде ол қайтадан Маори тіліндегі атауымен, Пурева деп танымал. Шығанақта кейде Спёрингс Арк деп аталатын қалыпты жартас бар, оны Герман Спиринг-младший 1769 жылғы қазанда Джеймс Куктың саяхатында суреттеген.
The Ūawa River reaches the Pacific Ocean in the middle of Tolaga Bay. There is a bar at the river mouth with around 2 metres of water at high tide. The Ūawa River is called the Hikuwai further up. Tributaries include the Waiau and the Mangaheia. In 2018 heavy rains washed huge amounts of discarded forestry timber (or slash) down the Ūawa River, which choked up the estuary, covered the beach, and caused extensive damage to farms and houses. An island in the bay was originally named Spöring Island by Cook, after his expedition's assistant naturalist and instrument maker, Herman Spöring, a Finnish botanist. It is however today again known by its Māori name, Pourewa. The bay has an arched rock, sometimes known as Spörings Arch, which was illustrated by Herman Spöring Jr. in James Cook's voyage in October 1769.
Саябақтар
Уава қорығы – елді мекеннің жергілікті спорт алаңы.
Uawa Reserve is the settlement's local sports ground.
Тарих
Толага шығанағына 1769 жылы лейтенант Джеймс Кук есім берген. "Маори атауының айқын бұрмалануы" деп сипатталған атаудың нақты шығу тегі белгісіз. Бұл жердің орнына жергілікті оңтүстік-батыс желді білдіретін "тераки" немесе "таракака" сөздерін қате түсінген болуы мүмкін. Маорилердің бастапқы атауы Уава Нуи А Руаматуа (қысқаша Уава) болса, ал кейбір жергілікті тұрғындар қазір бұл аймақты Хауити деп атайды және өздерін жергілікті хапу Те Айтианга а Хауитиден шыққан хауитиандар деп атайды. Кук келген кезде, Энн Салмондтың сөзінше, мұнда "аңыз әңгімелері мен ою-өрнек өнеріне маманданған атақты білім ошағы (Те Раухеро деп белгілі) орналасқан" екен. Таитиден Кукпен бірге келген Раиатеалық кемеші Тупая, осы whare wananga-ның дін қызметкерімен кездесті. Тупая "маорилер үшін "рангиатеа" (Ра'иатеа), "хавайи" (Ра'иатеаның ежелгі атауы), және "тавити" (Таити) деп белгілі маори аралдары туралы хабарламалармен бөлісті. Маорилер Тупаяны хахох деп санады, және оның сапары кезінде туған көптеген балалар оның атын алды. Сонымен қатар, Джоэл Полак жазғандай, Тупая Опоутама ("Кук шығанағы" немесе "Тупая үңгірі") жартастық кеңістігінде эскиз жасаған. 1830 жылдары Барнет Бернс сияқты ерте еуропалық саудагерлердің қатысуымен зығыр саудасы гүлденді.
Tolaga Bay was named by Lt. James Cook in 1769. Described as "an obvious corruption of a Maori name", the exact derivation of the name is unclear. It may have been a misunderstanding of "teraki" or "tarakaka", referring to the local south westerly wind rather than the place. The original Māori name is Uawa Nui A Ruamatua (shortened to Uawa), and some local residents now refer to the area as Hauiti, and themselves as Hauitians from the local hapū Te Aitanga a Hauiti. At the time of Cook's visit, according to Anne Salmond, here "a famous school of learning (Known as Te Rawheoro) that specialized in tribal lore and carving was sited " Tupaia, the Raiatean navigator accompanying Cook since Tahiti, met with the tohunga, priest, of this whare wananga. Tupaia exchanged news of the "Māori island homelands, known to Māori as 'Rangiatea' (Ra'iatea), 'Hawaiki' (Havai'i, the ancient name for Rai'iatea), and 'Tawhiti' (Tahiti)." The Māori viewed Tupaia as a tohunga, and many children born during his visit bore his name. Additionally, Tupaia made a sketch within the rock shelter of Opoutama ('Cook's Cove' or 'Tupaia's Cave'), according to Joel Polack. In the 1830s there was a thriving flax trade involving early European traders like Barnet Burns.