Кіріспе

Тілдің бүйір жағында Эпштейн Барр вирусына байланысты қатерсіз зақым – тілдің бүйір жағындағы ақ дақ, жиырылған немесе түкті көрінеді. Ол Эпштейн Барр вирусы (EBV) салдарынан туындайды және көбінесе иммундық жүйесі әлсіреген адамдарда, әсіресе адам иммуножеткіліксіздігі вирусының инфекциясы / қабылданған иммуножеткіліксіздік синдромы (АИВ/ЖҚС) бар адамдарда кездеседі. Жықпаға келмейтін ақ зақым қатерсіз және емдеуді қажет етпейді, бірақ оның пайда болуы жасырылған аурудың диагностикалық және болжамдық мәніне ие болуы мүмкін. Лейкоплакияның қандай анықтамасы қолданылғанына байланысты, түкті лейкоплакия кейде лейкоплакияның бір түрі немесе жеке диагноз болып есептеледі.

Белгілері мен симптомдары

Зақымданудың өзімен байланысты ешқандай симптомдар жоқ. Себепші агент – Эпштейн-Барр вирусы, ол жұқпалы мононуклеозды (жыртық бездер қызуын) тудыратын вирус. Бастапқы ЭВВ инфекциясы жеңілгеннен кейін, вирус тамырдың қалған өмірі бойы сақталады және В лимфоциттерінің жасырын инфекциясы арқылы иммундық жүйеден "жасырынады". Вирус сонымен қатар ауыз-жұтқыншақта литикалық инфекцияны тудырады, бірақ қалыпты, дұрыс жұмыс істейтін иммундық жүйе оны бақылайды. Бақыланбайтын литикалық инфекция иммундық тапшылығы бар жандарда ауыздың түкті лейкоплакиясы ретінде көрінеді. ТЛЖ көбінесе иммундық тапшылық ВИЧ/ЖҚС-қа байланысты болғанда пайда болады. ТЛЖ "ВИЧ инфекциясымен тығыз байланысты зақымданулар" (I топ) ретінде жіктеледі. Оны мүмкіндіктік инфекциялық, вирус ауруы деп те санауға болады. Түкті лейкоплакия тілде пайда болады және түкті тілге ұқсас атауға ие, бірақ бұл әртүрлі себептері бар екі бөлек жағдай.

Емдеу

Емдеу қажет емес, себебі бұл зақым қауіпсіз, алайда адамның сыртқы түріне қатысты эстетикалық алаңдаушылықтары болуы мүмкін. Бұл жағдай көбінесе жоғары дозадағы ацикловир немесе дезикловирмен тез шешіледі, бірақ ем тоқтатылғаннан кейін немесе иммундық тапшылығы нашарлағанда қайта оралуы мүмкін. Дегенмен, иммундық тапшылығының түпкі себебіне байланысты бұл міндетті түрде солай болуы керек емес. Мысалы, ВИЧ/ЖИТС-пен байланысты ОХЛ (ауыз қуысының шарықтануы) нашар жағдайдың көрсеткіші болып табылады. 2001 жылғы зерттеуде ЖИТС-тің кейбір ауызша белгілерінің (ОХЛ және некротизациялық ойықшыл пародонтит қоса алғанда) таралуының айтарлықтай төмендегені хабарланды, бұл HAART (жоғары белсенді антиретровірустік терапия) қолданумен байланысты болды, ал басқа ВИЧ-пен байланысты ауызша зақымданулардың таралуы айтарлықтай өзгерген жоқ.

Тарих

Ауыздағы түкті лейкоплакияны Дебора Гринспен мен Джон С. Гринспен ашты, ал 1985 жылы олар оның Эпштейн Барр вирусы (EBV) арасындағы байланысын анықтады. Ауыздағы түкті лейкоплакияны алғаш рет Гринспен және авторлар тобы 1984 жылы сипаттады, СПИД эпидемиясы басталғаннан кейін бірнеше жыл өткен соң. Бастапқыда ОХЛ-мен байланыс туралы хабарланбады, себебі сол кезде ВИЧ/СПИД туралы ғылыми түсініктер дамып келе жатқан еді. Кейіннен бұл тек ВИЧ жұқтырған гомосексуал еркектерде ғана кездеседі деп есептелді, бірақ қазір бұл әрқашан солай бола бермейтіні белгілі болды.

Зерттеу бағыттары

ОХЛ-ді оның себебіне сәйкес "EBV лейкоплакиясы" деп атау ұсынылды.