Стумп против Спаркман: Сотрудничество судьи и стерилизация несовершеннолетней
Stump v. Sparkman
Stump v. Sparkman ісі (1978) – АҚШ Жоғарғы Сотының сот иммунитеті жөніндегі маңызды шешімі. Бұл жағдай, жасөспірімнің рұқсатысыз стерилизациясына қатысты дауды қарастырады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1978 ж. АҚШ Жоғарғы Сотының сот иммунитеті жөніндегі ісі.
1978 U. S. Supreme Court case on judicial immunity
Stump v. Sparkman, 435 U.S. 349 (1978) – сот иммунитеті туралы АҚШ Жоғарғы Сотының маңызды шешімі. Іс Индиана штатының судьясына қатысты, оған жас кезінде, білмейінше стерильденген әйел судьяның бұйрығы бойынша сотқа шағымданған. Жоғарғы Сот судьяның сот функциясын орындағандықтан бұйрық шығарғаны үшін сотқа берілмейтінін қабылдады. Бұл іс соңғы Жоғарғы Сот тарихындағы ең даулы істердің бірі болып саналады.
Stump v. Sparkman, 435 U. S. 349 (1978), is the leading United States Supreme Court decision on judicial immunity. It involved an Indiana judge who was sued by a young woman who had been sterilized without her knowledge as a minor in accordance with the judge's order. The Supreme Court held that the judge was immune from being sued for issuing the order because it was issued as a judicial function. The case has been called one of the most controversial in recent Supreme Court history.
Фактілер
1971 жылы судья Харольд Д. Стамп анасының қызына түтік байлау операциясын жасау туралы өтінішін қабылдады, анасы қызының "кейбір зияны бар" екенін мәлімдеді. Өтініш берілген күні-ақ қанағаттандырылды. Судья куәліктерді тыңдау үшін сот отырысын өткізбеді және қызының мүддесін қорғау үшін адвокат тағайындамады. Қызы бір аптадан кейін операция жасады, оған ішек тіркемесін алып тастайтыны айтылды. Екі жылдан кейін қыз үйленді. Жүкті бола алмағаннан кейін, ол 1971 жылғы операция кезінде стерилизацияланғанын білді. Қыз және оның күйеуі судьяға және стерилизациямен байланысты басқа адамдарға қарсы федералды аудандық сотқа шағым түсірді. Аудандық сот судьяның сотқа берілген талаптан иммунитеті бар екенін анықтады. Жетінші апелляциялық сот бұл шешімді жойды, судья стерилизацияға бұйрық бергенде "процессуалдық әділеттің негізгі принциптерін" сақтамағандықтан иммунитетінен айырылғанын мәлімдеді. Соңында, 1978 жылы АҚШ Жоғарғы Соты 5:3 дауыспен Апелляциялық соттың шешімін күштен шығарды, сот иммунитетінің қашан қолданылуын анықтау үшін өлшемдерді жариялады және судьяға шағымдануға болмайды деп шешті.
In 1971, Judge Harold D. Stump granted a mother's petition to have a tubal ligation performed on her 15 year old daughter, who the mother alleged was "somewhat retarded". The petition was granted the same day that it was filed. The judge did not hold a hearing to receive evidence or appoint a lawyer to protect the daughter's interests. The daughter underwent the surgery a week later, having been told that she was to have her appendix removed. The daughter married two years later. Failing to become pregnant, she learned that she had been sterilized during the 1971 operation. The daughter and her husband sued the judge and others associated with the sterilization in federal district court. The district court found that the judge was immune from suit. The Seventh Circuit Court of Appeals reversed the decision, holding that the judge had lost his immunity because he failed to observe "elementary principles of due process" when he ordered the sterilization. Finally, in 1978, the U. S. Supreme Court, in a 5 3 decision, reversed the Court of Appeals, announcing a test for deciding when judicial immunity should apply and holding that the judge could not be sued.
Өмірбаян
1971 жылдың 9 шілдесінде Индиана штатының Оберн қаласынан Ора Спитлер Макфарлин өзінің адвокаты Уоррен Г. Санде арқылы ДеКалб округінің округтік сотының судьясы Гарольд Д. Стампқа 15 жасар қызы Линда Спитлерді хирургиялық түрде стерильденуге рұқсат беру туралы өтініш берді. Өтініште қыздың "біраз дәрежеде интеллектуалдық қабілеті шектеулі" екендігі, "үлкен жасөспірімдермен және жас жігіттермен" байланыста екендігі және "жағымсыз жағдайлардың алдын алу үшін" қызға түтікшелерін байлаудың қажеттігі айтылды. Судья Стамп өтінішті алған күні-ақ сұралған бұйрыққа қол қойды. Қызы бұл туралы еш хабардар болған жоқ. Оның мүддесін қорғау үшін қорғаншы тағайындалмады және ешқандай сот отырысы өткізілмеді. Арыз да, бұйрық та округтік сот кеңсесіне тіркелмеді, сондай-ақ бұйрықта алынған шаралардың заңдық негізі көрсетілмеді. 15 шілдеде Линда Спитлер үйінен төрт блок қашықтықта орналасқан ДеКалб мемориалдық ауруханасына түсті. Оған аппендицитті алып тастау керектігі айтылды. Келесі күні доктор Джон Х. Хайнс, доктор Гарри М. Ковелл және анестезиолог доктор Джон С. Харвидің көмегімен оған түтікшелерін байлау операциясы жасалды. 1973 жылы Линда Спитлер Лео Спаркманға тұрмысқа шықты. Жүкті бола алмағандықтан, 1975 жылы Хайнстен өзінің стерильденгенін білді. Спаркмандар содан кейін 42 U.S.C. § 1983 және 42 U.S.C. § 1985(3) бойынша Линда Спаркманның азаматтық құқықтарын бұзды деген айыппен Ора Макфарлинге, оның адвокатына, судья Стампқа, операцияны жасаған дәрігерлерге және операция жасалған ауруханаға қарсы зардап ақысы талабымен сотқа жүгінді. Лео Спаркман мемлекеттік заң бойынша әке болу мүмкіндігінен айырылғаны үшін қосымша талап қойды. Линда Спаркман сонымен қатар шабуыл және дене күші қолдану, сондай-ақ медициналық қателіктер үшін мемлекеттік талаптармен жүгінді. Іс Индиана штатының Солтүстік округінің аудандық сотына жіберілді. Кейіннен Линда Спаркман өзінің есімін Джейми Рене Коулман деп өзгертті және 2003 жылы досы Паула Хедлимен бірлесіп "Ол алып жүрген жамылғы" атты кітап жазды.
On July 9, 1971, Ora Spitler McFarlin of Auburn, Indiana, through her attorney Warren G. Sunday, presented a petition to Judge Harold D. Stump of the DeKalb County Circuit Court asking to have her 15 year old daughter, Linda Spitler, surgically sterilized. The petition alleged that the daughter was "somewhat retarded", was associating with "older youth and young men" and that it would be in the daughter's best interest to undergo a tubal ligation "to prevent unfortunate circumstances." Judge Stump signed the requested order ex parte the same day that he received the petition. The daughter had no notice of it. No guardian ad litem was appointed to represent her interest, and no hearing was held. Neither the petition nor the order was filed with the clerk of the circuit court, nor did the order cite any statutory authority for the action being taken. On July 15, Linda Spitler entered DeKalb Memorial Hospital, just four blocks from her home. She was told that she was to have her appendix removed. The next day a tubal ligation was performed on her by Dr. John H. Hines, assisted by Dr. Harry M. Covell, and anesthesiologist Dr. John C. Harvey. In 1973, Linda Spitler married Leo Sparkman. Failing to become pregnant, she learned from Hines in 1975 that she had been sterilized. The Sparkmans then brought an action for damages under 42 U. S. C. § 1983 and 42 U. S. C. § 1985(3) for alleged deprivation of Linda Sparkman's civil rights against Ora McFarlin, her attorney, Judge Stump, the doctors who performed the operation and the hospital where it was performed. Leo Sparkman asserted a pendent claim under state law for loss of potential fatherhood. Linda Sparkman also asserted pendent state claims for assault and battery and medical malpractice. The case was filed in the U. S. District Court for the Northern District of Indiana. Linda Sparkman later changed her name to Jamie Renae Coleman and co authored a 2003 book, The Blanket She Carried, with her friend Paula Headley.
Төмендегі жағдай
Аудандық сот судьясы Джесси Э. Эшбах істі қараусыз қалдырды, федералдық талаптарға қажетті жалғыз мемлекеттік әрекет судья Стамптың өтінішті мақұлдауы екенін және ол "абсолютті сот иммунитетімен қамтылған" деп шешті, соның салдарынан басқа айыпталушыларға қарсы талаптар да тоқтатылды. Спаркмандар АҚШ-тың жетінші апелляциялық округінің сотына шағым түсірді, ол сот шешімін күштен шығарды. Сот иммунитеті – бұл "судьяның сот функцияларын орындауы үшін жеке жауапкершіліктен толық қорғалу" принципі. АҚШ Жоғарғы сотының 1871 жылғы Брэдли мен Фишер арасындағы ісінде қабылданған және 1967 жылғы Пирсон мен Рей арасындағы ісінде § 1983 шараларына қатысты деп танылған сот иммунитеті доктринасын қолдану арқылы судья Лютер М. Суйгерт, өзі және судьялар Харлингтон Вуд-младший мен Уильям Г. Ист үшін жазып, иммунитет судьяның іс бойынша құзыреті болған жағдайда ғана қолжетімді екенін және "ешқандай құзыреті болмаған" жағдайда қолжетімді емес екенін анықтады. Индиана штатының заңдары белгілі бір жағдайларда мекемеленген адамдарды стерилизациялауға рұқсат берсе де, ол хабарлама алу, қорғану мүмкіндігі және шағымдану құқығын қамтамасыз етті. Апелляциялық сот заң немесе ортақ құқық бойынша сотқа кәмелетке толмаған баланы тек ата-анасының өтініші бойынша стерилизациялауға бұйрық беруге негіз жоқ екенін анықтады. Сондай-ақ, Стамптың әрекетін соттардың жаңа ортақ құқықты қалыптастыру өкілеттігін дұрыс пайдалану ретінде ақтауға болмайды деп шешті. Судья Суйгерт қорытындылай келе былай деп жазды:
The district court judge, Jesse E. Eschbach, dismissed the case, holding that the only state action, which was necessary to the federal claims, was Judge Stump's approval of the petition and that he was "clothed with absolute judicial immunity", thereby cutting off the claims against the other defendants as well. The Sparkmans appealed to the U. S. Court of Appeals for the Seventh Circuit, which reversed the dismissal. Judicial immunity is the principle in which "a judge [has] complete protection from personal liability for exercising judicial functions". Applying the doctrine of judicial immunity adopted by the U. S. Supreme Court in Bradley v. Fisher in 1871 and held applicable to § 1983 actions in Pierson v. Ray in 1967, Judge Luther M. Swygert, writing for himself and Judges Harlington Wood Jr., and William G. East, found that immunity is available only when a judge has jurisdiction over the subject matter of a case and that it is not available when he acts in "clear absence of all jurisdiction." Although Indiana statute law permitted the sterilization of institutionalized persons under certain circumstances, it provided for the right to notice, the opportunity to defend and the right to appeal. The Court of Appeals found no basis in statutory or common law for a court to order the sterilization of a minor child simply upon a parent's petition. It also held that Stump's action could not be justified as a valid exercise of the power of courts to fashion new common law. Concluding, Judge Swygert wrote:
Егер сотталушы Стамп Индиана штатының заңнамасы бойынша осы істе жаңа ортақ құқық шарасын жасаудан шектелімеген болса да, оның әрекеті процессуалдық міндеттіліктің негізгі принциптерін сақтамағандықтан ортақ құқық өкілеттігін заңсыз пайдалану болып есептеледі. Мұнда жасөспірімге оның құқықтары қорғалғанына көз жеткізу үшін ең аз қадамдар жасалмай стерилизациялауға бұйрық берілді. Арыз берушіге өкілдік берілмеді, тіпті оған не болып жатқаны туралы да хабарланбады. Оған анасының айыптауларының дұрыстығына қарсылық білдіруге немесе жоғары сотқа осы айыптаулардың, тіпті шын болса да, оның стерилизациясын қажет ететінін тексеруге мүмкіндік берілмеді. Соңында, өтініш пен бұйрық ешқашан сотқа ұсынылмады. Мұндай құқық әділеттілік заң немесе теңдік бойынша қарастырылатын істерге жатпайды. Стамп және оның бірлескен айыпталушылары АҚШ Жоғарғы сотына шағым түсірді, ол қабылдап, Апелляциялық сот шешімін күштен шығарды.
Even if defendant Stump had not been foreclosed under the Indiana statutory scheme from fashioning a new common law remedy in this case, we would still find his action to be an illegitimate exercise of his common law power because of his failure to comply with elementary principles of procedural due process. Here a juvenile was ordered sterilized without the taking of the slightest steps to ensure that her rights were protected. Not only was the plaintiff not given representation, she was not even told what was happening to her. She was afforded no opportunity to contest the validity of her mother's allegations or to have a higher court examine whether the substance of those allegations, even if true, warranted her sterilization. Finally, the petition and order were never filed in court. This kind of purported justice does not fall within the categories of cases at law or in equity. Stump and his co defendants appealed to the U. S. Supreme Court, which granted certiorari and reversed the Court of Appeals.
Сотталушы Пауэллдің қарсылығы
Сотталушы Стюарттың пікіріне қосылған Льюис Пауэлл судья Стумптың "осы істің басты ерекшелігі – жауапкерлердің құқықтарын сот жүйесіндегі басқа да жерлерде қорғау мүмкіндігінің толығымен жойылғандығы" деп атап өткен жеке қарсылық білдірді. Ол былай деп жалғастырды:
Joining in Justice Stewart's opinion, Justice Lewis Powell filed a separate dissent that emphasized what he called " the central feature of this case Judge Stump's preclusion of any possibility for the vindication of respondents' rights elsewhere in the judicial system." Continuing, he wrote:
Брэдли иммунитетінің негізінде толық тәуелсіз сот жүйесінен туындайтын үлкен қоғамдық игілікке жету үшін жеке құқықтардың белгілі бір дәрежеде құрбан етілуі мүмкін деген түсінік жатыр, себебі осы құқықтарды қорғау үшін баламалы форумдар мен тәсілдер бар. Бірақ егер сот қызметкері апелляциялық немесе басқа да соттық шараларға жүгінудің барлық мүмкіндігін жойса, Брэдли доктринасының негізгі болжамы күшін жояды.
Underlying the Bradley immunity is the notion that private rights can be sacrificed in some degree to the achievement of the greater public good deriving from a completely independent judiciary, because there exist alternative forums and methods for vindicating those rights. But where a judicial officer acts in a manner that precludes all resort to appellate or other judicial remedies that otherwise would be available, the underlying assumption of the Bradley doctrine is inoperative.
Мұра
Бұл шешім Жоғарғы Сот тарихындағы ең даулы шешімдердің бірі деп есептеледі. 1974 жылы Индиана штаты психикалық салмағы бар адамдарды стерилизациялауға қатысты барлық заңдарды күштен шығарды.
The decision has been called one of the most controversial decisions in Supreme Court history. Indiana repealed all laws concerning sterilization of the mentally ill in 1974.
Заңнамалық мақалалар
J. Randolph Block, Stump v. Sparkman және сот иммунитетінің тарихы, Дьюк Л. Дж. 879, № 5 (1980)
Irene Merker Rosenberg, Stump v. Sparkman: Сот төрешілігінің жазасыздығы туралы доктрина, 64 Вирджиния Л. Рев. 833 (1978)
Kessler, Laura T. "Нашар жағдай: Stump v. Sparkman, сот иммунитеті және репродуктивтік құқықтың екінші жағы" (Архив). Мэриленд заң журналы. 74-том, 4-шы мәселе, 5-мақала, 833–920 беттер.
J. Randolph Block, Stump v. Sparkman and the History of Judicial Immunity, Duke L. J. 879, No. 5 (1980)
Irene Merker Rosenberg, Stump v. Sparkman: The Doctrine of Judicial Impunity, 64 Virginia L. Rev. 833 (1978)
Kessler, Laura T. "“A Sordid Case”: Stump v. Sparkman, Judicial Immunity, and the Other Side of Reproductive Rights" (Archive). Maryland Law Review. Volume 74, Issue 4, Article 5. p. 833 920.