Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Малайзия тағамы
Malaysian dish
Бақ кут те (сондай-ақ бақ кут те деп жазылады және BKT деп қысқартылады; , Teochew Pe̍h uē jī: nêg8 gug4 dê5) – Малайзия мен Сингапурда, негізінен Хокло және Teochew қауымдастығы тұратын аймақтарда танымал шошқа қабырғасының сорпаға пісірілген тағамы. Атау Хакки диалектісінен "ет сүйек шайы" деп аударылады және әдетте шошқа қабырғасы бірнеше сағат бойы жұлдызды анис, корица, гвоздика, донг-куай, фенхель тұқымы және сарымсақ сияқты шөптер мен дәмдеуіштер қосылған сорпаға қайнатылады. Дегенмен, оны теңіз өнімдерімен, тауық етімен және басқа да ет түрлерімен де дайындауға болады. Атауына қарамастан, тағамның құрамында шай болмайды; бұл атау көбінесе тағаммен бірге берілетін күшті олонг қытай шайына сілтеме жасайды, оның майды ерітеді немесе сұйылтады деген сенім бар. Тағамға ішек-қарны, саңырауқұлақтың түрлері, чой сум және кептірілген немесе қуырылған тофу да қосылуы мүмкін. Басқа да қытай шөптері, мысалы, юу-цзю (玉竹, Соломон мөрінің тамырсары) және юу-цзи (какарт жемісі) қосылып, сорпаға тәттірек және күштірек дәм береді. Пісіру кезінде ашық және қара соя соусы қосылады, мөлшері әртүрлі нұсқаларға байланысты өзгереді – Teochew нұсқасы Hokkien нұсқасына қарағанда жеңіл. Тағамды кесілген кинза немесе жасыл пияз және жармаланған шалутпен безендіруге болады. Малайзияда оны көбінесе жармаланған қамырдан жасалған жолақтармен (ю чар квай) бірге ұсынады. Дәмдеуіш ретінде соя соусы (әдетте қара соя соусы, бірақ кейде ашық соя соусы да ұсынылады) қолданылады, онымен бірге майдаланған чили пади (құс көзі чили) және сарымсақ беріледі. Малайзияның Кланг аңғары аймағында танымал Тиегуанин (鐵觀音, 铁观音) сияқты түрлі шайлар да осы тағамдағы майды ерітеді немесе сұйылтады деген сеніммен ұсынылады. Сингапурда Teochew нұсқасы тағамға батырып жеу үшін кішкентай тілімдерге кесілген ютиаомен бірге беріледі. Тағамға қоса пісірілген шошқаның аяқтарын да тапсырыс беруге болады, ал чили пади қосылған қара соя соусы дәмдеуіш ретінде ұсынылады. Тағамға мамандандырылған мейрамханаларда кунг-фу әдісімен дайындалған шай да беріледі. Бақ кут те әдетте таңғы асқа немесе түскі асқа жейді. Хоккиен және Teochew мәдениеттерінде шай ішу дәстүрі терең тамырланған және олардың асханаларында маңызды орын алады.
Bak kut teh (also spelt bah kut teh and abbreviated BKT; , Teochew Pe̍h uē jī: nêg8 gug4 dê5) is a pork rib dish cooked in broth popularly served in Malaysia and Singapore where there is a predominant Hoklo and Teochew community. The name literally translates from the Hokkien dialect as "meat bone tea", and it usually consists of pork ribs simmered in a broth of herbs and spices (including star anise, cinnamon, cloves, dong quai, fennel seeds and garlic) for hours. However, it can also be made with seafood, chicken and other meat. Despite its name, there is in fact no tea in the dish itself; the name refers to a strong oolong Chinese tea which is usually served alongside the soup in the belief that it dilutes or dissolves the copious amount of fat consumed in this dish. Additional ingredients may include offal, varieties of mushroom, choy sum, and pieces of dried tofu or fried tofu puffs. Additional Chinese herbs may include yu zhu (玉竹, rhizome of Solomon's seal) and ju zhi (buckthorn fruit), which give the soup a sweeter, slightly stronger flavor. Light and dark soy sauce are also added to the soup during cooking, with varying amounts depending on the variant – the Teochew's version is lighter than the Hokkiens'. The dish can be garnished with chopped coriander or green onions and a sprinkling of fried shallots. In Malaysia, it is often served with strips of fried dough called you char kway Soy sauce (usually dark soy sauce, but light soy sauce is also offered sometimes) is preferred as a condiment, with which chopped chilli padi (Bird's eyes chili) and minced garlic is taken together. Tea of various kinds, for example the Tieguanyin (鐵觀音, 铁观音) variety which is popular in the Klang Valley area of Malaysia, is also usually served in the belief that it dilutes or dissolves the copious amount of fat consumed in this dish. In Singapore, similarly the Teochew variant dish is served with a side of youtiao cut into small pieces, meant to be dipped into the soup of the dish before consumption. Braised pig trotters are also an option that can be ordered as a side together with the dish and dark soy sauce with chilli padi is preferred as a condiment. Tea, prepared in a kung fu tea ceremony is also served in restaurants specialising in the dish. Bak kut teh is usually eaten for breakfast or lunch. The Hokkien and Teochew are traditionally tea drinking cultures and this aspect runs deep in their cuisines.
Тарих
Бак кут те Малайзия мен Сингапурда кеңінен танымал. Малайзияда бұл тағамды жергілікті тұрғындар бак кут тенің туған жері деп санайтын Кланг қаласымен байланыстырады. Тағамның пайда болуы туралы бірнеше әңгіме бар: бірінде жергілікті синсех (қытай дәрігері) 1930 жылдары оны ойлап тапқан десе, енді бірі 1940 жылдары рецепті Қытайдың Фуцзянь провинциясынан әкелгенін айтады. 1925 жылы құрылған Пек Син Чун иелері, компанияның құрылғаннан бері бак кут те сататын дүкендерге шай жеткізіп келгенін мәлімдейді, бірақ бизнеске қатысты құжаттар Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жоғалып кеткен, ал компанияның сақталған ең көне жазбасы 1938 жылға дейін сақталып қалған. 1960 жылдары бак кут те Сингапурдағы көше тағамы ретінде танымал болды. Кейбір кәсіпкерлер осы тағамға маманданып, бастапқыда қарапайым көшбағадан бастап, мейрамханалар желісіне дейін өсірді. Мысалы, 1969 жылы көшбаға ретінде ашылған Song Fa Bak Kut Teh.
Bak kut teh is commonly consumed in both Malaysia and Singapore. In Malaysia, the dish is popularly associated with Klang, where the locals believe it to be the place of origin of bak kut teh. There are a number of claims for the invention of the dish; one claimed that a local sinseh (a Chinese physician) invented the dish in the 1930s, while another claimed he brought the recipe from his hometown in Fujian, China, in the 1940s. Established in 1925, owners of Pek Sin Choon claims that it had been supplying tea to bak kut teh stalls since its founding, but the business records were lost during World War II and the oldest preserved record by the business dates back to 1938. By the 1960s, bak kut teh had become a popular street fare in Singapore. Certain business has been focused mainly on serving this dish, and developed their business from traditional humble pushcart into a restaurant chain, one such example would be Song Fa Bak Kut Teh, which was founded as a pushcart stall in 1969.
Шығу тегі туралы даулар
Оның шығу тегі туралы мәселе Малайзия мен Сингапур арасындағы даудың нысаны болды; 2009 жылы Малайзияның туризм министрі Нг Йен Йен бақ кут-те Малайзияда пайда болған тағам екенін айтты және көрші елдер Малайзияның көптеген түпкілікті тағамдарын "ұрлап алған" деп мәлімдеді.
The question of its origin has been the subject of a dispute between Malaysia and Singapore; in 2009, the tourism minister of Malaysia, Ng Yen Yen, claimed that bak kut teh is a dish of Malaysian origin, and that neighbouring countries had "hijacked" many of Malaysia's original dishes.
Түрлері
Бақ-көт-тедің көптеген түрлері бар, оның дайындалу әдісі белгілі бір географиялық аймақтағы үстем қытайлық анклавтың ықпалымен тікелей байланысты. Бақ-көт-тедің үш негізгі түрі бар. Teochew стилі, ол ашық түсті, бірақ сорпасында көбірек бұрыш және сарымсақ қолданылады. Хокло (хоккян) стилі әртүрлі шөптер мен соя соусын пайдаланады, нәтижесінде хош иісті, текстуралы және қараңғырақ сорпа дайындалады. Кантондықтар, сорпа ішу мәдениетімен (Кантон асханасы) бірге, дәрілік шөптерді де қосып, күштірек дәмді сорпа жасайды. Хоккян және Teochew нұсқалары арасындағы басты айырмашылық – хоккяндықтар көбірек қара соя соусын қолданады, сондықтан сорпаның негізі ерекше түрде қараңғы болады. Сонымен қатар, Малайзияда, әсіресе Кланг қаласында, бақ-көт-тедің құрғақ түрі соңғы кезде үнемі танымал болып келеді. «Құрғақ» деп аталғанымен, шұжық іс жүзінде қалың қою соусқа дейін азайтылады, оған құрма, құрғақ жеміс, құрғақ бұрыш және құрғақ кальмар сияқты басқа да ингредиенттер қосылады. Алғашқы қабырға сорпасынан айырмашылығы, құрғақ нұсқасының дәмді, сүйір талғамы бар және классикалық сорпаға қарағанда шөптік тұздыққа көбірек ұқсайды. Малайзияда бұл тағамды бас ауруына қарсы тиімді ем ретінде жиі ұсынады. Малайзияда тауық етінен жасалған, майлылығы азырақ бақ-көт-те түрі «чик кут-те» деп аталады. Бұл сонымен қатар, шошқа етін жеуге тыйым салынған мұсылмандарға арналған халал нұсқасы болып табылады. Бақ-көт Индонезияның Риау аралдарындағы қытай-индонезиялық қауымдастықта танымал. Малайзияда вегетариандық бақ-көт таба аласыз. Ет орнына жүрекше саңырауқұлағы қолданылады.
There are numerous variants of bak kut teh with its cooking style closely influenced by the prevailing Chinese enclave of a certain geographical location. There are three main types of bak kut teh. The Teochew style, which is light in colour but uses more pepper and garlic in the soup. The Hoklo (Hokkien), uses a variety of herbs and soy sauce creating a more fragrant, textured and darker soup. The Cantonese, with a soup drinking culture (Canton Cuisine), add medicinal herbs as well to create a stronger flavoured soup. The main visual difference between the Hokkien and Teochew version of bak kut teh is that the Hokkiens use more dark soy sauce and thus the soup base is characteristically darker in colour. In addition, a dry form of bak kut teh has also recently become increasingly popular within Malaysia, especially in Klang town. Although called dry, the broth is in fact reduced to a thicker gravy, to which other ingredients such as wolfberries, dried dates, dried chillies and dried squid are added. Unlike the original rib soup, the dry version has a tangier, sharper taste and is more akin to a herbal stew than the classical broth. It is often recommended locally in Malaysia as an excellent hangover cure. In Malaysia, a less fatty variation of bak kut teh made with chicken is called chik kut teh. It also serves as a halal version of the dish catered to Muslims, whose religion forbids them to consume pork. Bak kut is popular among the Chinese Indonesian community in the Riau Islands, Indonesia. Vegetarian bak kut also can be found in Malaysia. Instead of using meat, oyster mushroom is used.
Малайзияның ұлттық рекорды
2008 жылдың 22 қарашасында Малайзияның Кланг қытай сауда және өнеркәсіп палатасы (KCCCI) Клангтағы бес бақ кут те сатушысымен бірлесіп, Хоккиен нұсқасының әлемдегі ең үлкен қазанын дайындады. Қазанның диаметрі 182,88 см, биіктігі 91,44 см, оның ішінде 500 кг ет, 450 кг сорпа және 50 кг дәрілік шөптер болды. Бұл дерек Малайзия рекордтар кітабына енгізілді.
On 22 November 2008, the Malaysian Klang Chinese Chamber of Commerce and Industry (KCCCI) collaborated with five bak kut teh sellers in Klang to cook the world's biggest bowl of the Hokkien variant of bak kut teh. The bowl was 182.88 cm in diameter and 91.44 cm in height, and contained 500 kg of meat, 450 kg of soup and 50 kg of herbal medicine, and has been listed in the Malaysian Book of Record.
Тану
Бақ кут тех 2024 жылғы 23 ақпанда Малайзияның ұлттық мұрасы нысаны ретінде мойындалды.
Bak kut teh was recognised as an object of national heritage of Malaysia on 23 February 2024.