Кіріспе

Конфедерациялық азамат соғысының генералы және саясаткер (1826–1895)

Уильям Махоун (1 желтоқсан 1826 – 8 қазан 1895) – Конфедерациялық Штаттар Армиясының генералы, инженер-құрылысшы, теміржол басшысы, Вирджинияның көрнекті «Рейдюстер» тобының мүшесі және бұрынғы құлдардың ынталы қолдаушысы болды. Жастығында Махоун Вирджинияның жолдары мен теміржолдарын салуда белгілі болды. Норфолк және Петерсбург теміржолының бас инженері ретінде ол Оңтүстік-Шығыс Вирджиниядағы Ұлы Дисмал батпағындағы жолдардың астына бүгінге дейін сақталған ағаш негіздерін салды. Жергілікті дәстүрге сәйкес, бірнеше жаңа теміржол қалалары Махоунның әйелі Отелияның сүйіп оқыған британдық/шотландтық жазушысы сэр Уолтер Скотттың романдарының аттарымен аталыпты. Америка Азамат соғысында Махоун бөлінуді қолдады және Конфедерациялық Штаттар Армиясында генерал болып қызмет етті. Ол Петербург, Вирджиния қаласын қоршаудың соңғы кезеңіндегі бастаманы қайтаруымен ең танымал болды. Конфедерациялық әскерлердің астында үлкен шахта/жүк қара ұнтақ атқыштары жарылғаннан кейін, олар үлкен дүрбелеңге түскен кезде, бұрынғы көміршілер тобынан құралған Одақ әскерлері туннель қазып, 1864 жылдың шілдесінде Кратер шайқасын тудырды; оның қарсы шабуылы бұл шайқасты Одақ үшін апатқа айналдырды. Соғыстан кейін ол теміржол салуға қайта оралып, үш желіні біріктіріп, Линчбург қаласында штаб-пәтері орналасқан маңызды Атлантика, Миссисипи және Огайо теміржолын (AM&O) құрды. Ол сондай-ақ «Рейдюстер» партиясын басқарды, бұл штаттық саяси партия, оның құрамында бостандық алған афроамерикандықтар, республикашылар және популисттік демократтардың коалициясы болды. Вирджиния Бас Ассамблеясы 1881 жылы Махоунды АҚШ Сенатына сайлады.

Ерте өмір

Уильям Махоун Вирджиния штатының Саутгемптон округіне қарасты Кортленд маңындағы Браунс Ферриде, Филдинг Джордан Махоун мен Марта (құрметті әкесі Дрю) Махоун отбасында дүниеге келді. Махон әулетінің Ирландиядан көшіп келуінен бастап, ол «Уильям Махоун» деп аталған үшінші адам болды. Оның екі кітабы, Вирджиния әскери институтының (VMI) дипломы, неке куәлігі және Конфедерация армиясының тапсырыстарынан көрініп тұрғандай, ол есімнің ортасы болған жоқ. Сол сияқты, генерал мен Отелияның тұңғыш ұлы Уильям Махоун деп крещениеден өтті. Вирджиниядағы ұқсас мәдени есімдердің өзгеруі кезінде, кейін оның есіміне «Жасы» қосылды. Кішкентай Монро қаласы Ноттауэй өзенінің жағасында, округ орталығы Иерусалимнен оңтүстікке қарай сегіз шақырым жерде орналасқан, бұл қала 1888 жылы Кортленд деп аталды. Өзен теміржолдар мен кейіннен автомагистральдер пайда болғанға дейін маңызды көлік артериясы болды. Филдинг Махоун Монро қаласында дүкен ашып, көп жерді иеленді. Ол сондай-ақ бірнеше адамды құл етіп, оларды мәжбүрлеп жұмыс істеуге мәжбүрледі. 1831 жылы Нат Тернердің құл көтерілісі кезінде отбасы жергілікті ақ адамдардың өлтірілуінен аман қалды. Аймақтағы көлік 1830 жылдары өзеннен теміржолдармен дамыған жаңа технологияға ауысты. 1840 жылы, Уильям 14 жасқа толғанда, отбасы Иерусалимге көшіп, Филдинг Махоун «Махоун тавернасы» деп белгілі таверна сатып алып, басқарды. Оның өмірбаянын жазған Нельсон Блейк, ирландия-американдық тегі бар, жүзінде шекпені бар жас жігіт кішкентай қалада «құмар ойындары, темекіге құмарлық және дөрекі сөздерді жиі қолдануымен» танымал болды. Жас Билли Махоун негізгі білімін ауылдық мектеп мұғалімінен алды, бірақ математикадан әкесінен арнайы сабақтар алды. Жасөспірім кезінде ол қысқа уақытқа АҚШ поштасын атпен туған қаласынан Гринсвилл округіндегі Мехеррин өзенінің оң жағалауындағы Хиксфорд қаласына жеткізді, кейіннен солтүстік жағалаудағы Белфилд қаласымен бірігіп, қазіргі тәуелсіз Эмпория қаласын құрды. Ол жаңа ашылған Вирджиния әскери институтында (VMI) штаттық кадет ретінде оқуға қабылданды. VMI коменданты Уильям Гилхамның жетекшілігімен оқып, 1847 жылы азаматтық инженер мамандығы бойынша диплом алды.

Ерте мансап

Махоун 1848 жылдан бастап Вирджиния штатының Каролина округіне қарасты Раппаханнок академиясында мұғалім болып жұмыс істеді, бірақ азаматтық инженерлік саласына қадам басуға белсенді түрде тырысты. Ол Вирджиния штатының Гордонсвилл қаласы мен Александрия қаласы арасындағы 88 мильдік желідегі Оранж және Александрия теміржолын салуға көмектесті. Жаңа теміржолмен жақсы жұмыс істегеннен кейін, Фредериксбург пен Гордонсвилл арасындағы тақтай жолды салуға шақырылды. 1853 жылдың 12 сәуірінде Норфолк қаласының дәрігері Фрэнсис Мэллори оны жаңа Норфолк және Петербург теміржолын (N&P) салуға бас инженер ретінде тағайындады. 1853 жылы бас инженер Уильям Махоун Норфолк пен Петербург теміржолын Блэкуотер өзенінің Уорвик батпағынан Норфолкке дейін 62 мильге қайта жаңартуға мердігерлерді іздестірді. Махоунның оңтүстік Норфолк пен Саффолк арасындағы Ұлы Көңілді батпақты аралап өтетін 12 мильдік жол төсемі батпақ бетінің астында тік бұрышпен орналасқан ағаш негізді пайдаланды. Бұл конструкция 160 жылдан бері қолданылып келеді және қазіргі заманғы көмір пойыздарының ауыр жүктемесіне төтеп береді. Ол сондай-ақ Суффолк пен Петербург арасындағы әйгілі 52 мильдік түзу учаскені жобалаумен және салумен айналысты. Бұрылыстардың болмауының арқасында, бұл учаске қазіргі Норфолк-Саутерн теміржолының маңызды магистральдық артериясы болып табылады. 1854 жылы Махоун Норфолк округіндегі Чесапик шығанағына қараған жаңа курорттық қала Оушен-Вью-Ситидің көшелерін және участаларын жоспарлады. XIX ғасырдың соңында электрлі трамвайлар пайда болғаннан кейін, онда ойын-сауық паркі ашылды және жағажайға жақын аймақта серуендеу жолы салынды. Махоунның көше жоспарының көп бөлігі 21-ші ғасырда да қолданылуда, ал қазір Норфолк қаласының бөлігі болып табылатын Оушен-Вью қайта жаңартылуда. Махоун сонымен қатар Вирджиния штатының шығыс жағалауындағы Норфолк және Оңтүстік Авиажелі теміржолының геодезисін жүргізді. Оның анасы Батлердің екінші әйелі, Отелия Войнард Батлер (1803–1855) Петербургтен шыққан. 1855 жылдың жазында Махоун отбасы Норфолк пен Портсмут қалаларында тараған сары қызылша эпидемиясынан қашу үшін қаладан шығып, анасымен 50 миль қашықтықтағы Иерусалимде (қазір Кортленд деп аталады) Саутгемптон округінің ауылдық жерінде уақыт өткізді. Алайда, эпидемия Норфолк аймағына қаржылық қиындықтар әкелді, нәтижесінде Петербургке жаңа теміржол құрылысы тоқтап қалды. Әрқашан экономды болған Махоун және оның ұстазы доктор Мэллори, бұл жобаны 1858 жылы аяқтауға тырысты, ал Махоун жақын арада оның президенті болып тағайындалды. Халық арасында кең таралған аңыз бойынша, Отелия мен Уильям Махоун жаңадан аяқталған теміржолмен саяхаттап, станцияларға сэр Уолтер Скотттың кітаптарынан, әсіресе «Иванхоу» романынан аттар берді. Ол шотландтық тарихи романдарынан Виндзор, Уэверли және Уэйкфилд сияқты жер аттарын таңдады. Айвор деген шағын Саутгемптон округі қаласының атын шотландтық клан «МакИвор» есімінен алды. Келіспеушілік туған жерде Disputanta аталды.

Америка Азаматтық соғысы

XIX ғасырдың екінші жартысында Солтүстік және Оңтүстік АҚШ арасындағы саяси шиеленіс күшейген кезде, Махоун оңтүстік штаттарының бөлінуін қолдады. Азамат соғысы кезінде ол Конфедерация армиясының офицері болып тағайындалғанға дейін де қақтығысқа белсенді қатысты. Соғыстың басында, 1861 жылы, оның Норфолк және Петербург темір жолы Конфедерация үшін аса маңызды болды және Норфолк аймағына қару-жарақ жеткізіп, Конфедерацияның оккупациясы кезінде пайдаланылды. Соғыс аяқталғаннан кейін темір жолдың көп бөлігі АҚШ-тың бақылауына өтті. Вирджиния 1861 жылдың сәуір айында АҚШ-тан бөлінуді жариялағаннан кейін, Махоун әлі де азамат болды және Конфедерация армиясына қосылмаған еді. Дегенмен, Уолтер Гвиннмен бірлесіп, ол Госпорт кеме құрылыс қоймасын алдап басып алуды ұйымдастырды. Ол Норфолкке бір жолаушы пойызды қатты дауыспен және сыбызғы үнімен жіберіп, кейін батысқа қайтарып, сосын сол пойызды кері қайтарды. Бұл Портсмуттегі АҚШ әскерлеріне көптеген әскерлердің келгеніндей сезім тудырды (әскерлер Элизабет өзенінен аз ғана қашықтықта, көзден таса болды). Алдауы сәтті аяқталды және АҚШ билігі аймақты тастап, Хэмптон-Роуд арқылы Форт-Монроға шегінді. Осыдан кейін Махоун 6-шы Вирджиния жаяу әскер полкінің подполковнигі, кейін полковнигі болып тағайындалды және қазір Бенджамин Гугердің басқаруындағы Норфолк қаласында қалды. Махоун 1861 жылдың 16 қарашасында бригадир-генерал болып жоғарылатылып, келесі жылға дейін Конфедерацияның Норфолк округіне қолбасшылық етті. 1862 жылдың мамыр айында Конфедерация әскерлері Жарым аралдағы науқан кезінде Норфолктан қашқаннан кейін, Махоун Джеймс өзеніндегі Дрюри Блаф маңында Ричмондтың қорғанысын салуға көмектесті. Біраз уақыттан кейін ол Жеті қарағай шайқасында өз бригадасын басқарды.

Дегенмен, 1865 жылдың сәуір айының басында Гранттың Петербургтегі стратегиясы Петербургті (сонымен қатар Ричмондты) жабдықтау үшін Оңтүстік штаттарына соңғы темір жол желісін тоқтатуға жетті. 6 сәуірде Сейлорс-Крик шайқасында Ли Махоунның алдында: «Құдай-ау, әскер тарады ма?» деп айғайлады. Оған Махоун: «Жоқ, генерал, әскерлеріміз өздерінің міндеттерін орындауға дайын», - деп жауап берді. Әскерлерінің адалдығына риза болған Ли Махоунға: «Иә, әлі де адал адамдар бар. Оларды тоқтатып тұрыңызшы», - деді. Махоун үш күннен кейін Аппоматтокс сотында Лимен бірге болды.

Темір жолға қайта оралу

Соғыстан кейін Ли өзінің генералдарына оңтүстік штаттардың экономикасын қайта жаңғырту жұмысына қайта оралуға кеңес берді. Уильям Махоун солай жасады және N&P, South Side Railroad және Вирджиния мен Теннесси темір жолын біріктіруде жетекші күш болды. 1867 жылдың соңында ол олардың барлығының президенті болды. Соғыстан кейінгі қайта құру кезеңінде ол 1870 жылы Норфолктан Бристольге дейін 408 мильге созылған, үш темір жолды біріктіретін Atlantic, Mississippi & Ohio Railroad (AM&O) құру үшін қажетті заңнаманы қабылдау үшін Вирджиния Бас Ассамблеясында белсенді жұмыс істеді. Бұл Балтимор және Огайо темір жолының Балтимор мен Александрия, Вирджиниядан кеңеюіне кедергі келтірді. Махоун – есімдерімен әйгілі болған адамдар: A, M & O әріптері «All Mine and Otelia’s» дегенді білдіретін болған. 1881 жылы Махоун келесі губернатор болып сайлану үшін Реаджастер партиясынан Уильям Э. Камеронды сәтті қолдады және АҚШ сенаторы болды. Реаджастер партиясы штаттың қарызын қайта қаржыландырумен ғана шектелмеді. Партия, әсіресе афроамерикалықтар үшін мектептерге көп инвестиция жасады және осындай мектептерге афроамерикалық мұғалімдерді тағайындады. Партия қазіргі Вирджиния политехникалық институтының қаржыландыруын арттырды және оның қара нәсілді бөлімшесі – Вирджиния штатын құрды. Реаджастер партиясы сайлау салығын және жазалау үшін қолданылатын ашық тұғырды жойды. Дауыс беру құқығының кеңеюіне байланысты Денвиллде қара нәсілділер көпшілікке ие қалалық кеңес сайланды және бұрын-соңды болмаған біріктірілген полиция күші жұмысқа алынды. Сенатта республикашылдар мен демократтардың тең саны болғандықтан (37-37), Махон және үшінші партиядан тағы бір кандидат, соңғысымен келісуге дайын болғандықтарынан саяси ықпалға ие болды. Сенат ережелеріне сәйкес, АҚШ вице-президенті, республикашыл Честер А. Артур, дауыс тең болған жағдайда шешімді дауыс беретін болды. Махон партиялық келісімге қатысуға шешім қабылдамас бұрын маңызды жеңілдіктерге қол жеткізді. Сенатқа енген бірінші жылына қарамастан, ол ықпалды Ауыл шаруашылығы комитетінің төрағасы болды. Президент Джеймс А. Гарфилдтен Вирджинияның федералдық жұмыстарын басқару құқығын алды және Сенат хатшысын және қару-жарақ сержантын таңдауға ие болды. Алайда, Махон Вирджинияның консервативтік партиясынан қарсылыққа тап болды, ол демократтармен бірігіп, 1884 жылғы сайлаудан кейін, демократ Гровер Кливленд президент болып сайланғаннан кейін (онымен байланысты жұмыс орындарының мүмкіндіктерімен) одан да күшті болды. Махон Республикалық партияға мүшелігін сақтап, 1884 және 1888 жылдарғы Республикалық ұлттық конвенцияларға Вирджиния делегацияларын жетектеді. Алайда, ол 1886 жылы Сенаттағы орынды консервативті демократ Джон В. Дэниелге жоғалтты. 1889 жылы Махон Республикалық партиядан губернаторлыққа кандидат болды, бірақ демократ Филипп В. МакКинниден жеңілді. Вирджиния губернаторлыққа демократ емес кандидатты тағы 80 жылдан кейін жіберді (1969 жылы республикашыл А. Линвуд Холтон).

Өлім

Махоун биліктен кеткенімен, 1895 жылдың күзінде Вашингтон қаласында қатысты соққыға ұшырағанға дейін Вирджиния штатының саяси өміріне қатысып тұрды. Ол бір аптадан соң 68 жасында дүние салды. Оның әйелі, Отелия, 1911 жылы қайтыс болғанға дейін Петербург қаласында тұрды.

Мұра

Махоунның бұл шешімді көруге мүмкіндігі болмаса да, Вирджиния және Батыс Вирджиния штаттары жаңа штаттың Вирджиния үкіметінің қарызындағы үлесін бірнеше ондаған жылдар бойы даулады. Мәселе 1915 жылы АҚШ Жоғарғы Соты Батыс Вирджинияның Вирджинияға 12 393 929,50 доллар (~ доллар) қарызы бар деп шешім қабылдағанда толыққанды шешілді. Бұл соманың соңғы төлемі 1939 жылы жасалды. Ол Вирджиния штатының Петерсбург қаласындағы Блэндфорд зиратындағы отбасылық кесенеге жерленді. Оның әйелі оның қасына жерленді. Кесененің белгілі монограммасы – қалқан ішіндегі жұлдыздың ортасында орналасқан "М" әрпі. Олардың Петербургтегі алғашқы үйі, бастапқыда 1851-1852 жылдары Петерсбург қаласының мэрі Джон Додсон тұрған, Оңтүстік Сикамор көшесінде орналасқан. Бұл ғимарат қазір Петерсбург қалалық кітапханасының бөлігі. 1874 жылы олар Оңтүстік Базар көшесіндегі үйді сатып алып, оны кеңейтті, содан кейін ол олардың негізгі тұрақты мекені болды. Ол құрылуына көмектескен Вирджиния мемлекеттік университеті, қалыпты мектеп ретінде, жақын маңдағы қоғам үшін маңызды орталық болып табылады. Вирджиния штатының шығысындағы 460 тас жолының үлкен бөлігі (Петербург пен Саффолк арасында) Махоун жобалаған 84 шақырымдық (52 миль) теміржолға параллель өтеді, бұл екеуі ат қойған деп саналатын қалалар арқылы өтеді. Бірнеше жол бөлімдері оның құрметіне «Генерал Махоун бульвары» және «Генерал Махоун тас жолы» деп аталды. Оның туған Саутгемптон округіндегі 58 тас жолының 35-ші көпірі «Генерал Уильям Махоун ескерткіш көпірі» деп аталды. Махоун бригадасына арналған ескерткіш Геттисбург шайқас алаңында орналасқан. Кратер шайқасы болған жер Ұлттық саябақтар қызметінің Петерсбург ұлттық шайқас алаңы саябағының маңызды бөлігі болып табылады. 1927 жылы Конфедерацияның Біріккен қыздары оның естелігіне әсерлі ескерткіш орнатты. Ол Кратердің өзінен біршама қашықтықта сақталған Кратер шайқас алаңында тұр. Ескерткіште былай делінген:

Уильям Махоун, генерал-майор, Конфедерация армиясының есімдігіне, оның 1864 жылдың 30 шілдесіндегі Кратер шайқасындағы батырлығы мен стратегиясы оған және оның батыл бригадасына мәңгілік даңқ сыйлады.