Кіріспе

Варшава бекінісі (Twierdza Warszawa, Варшавская крепость) – 19 ғасырда, қала Ресей империясының құрамына кірген кезде Варшава қаласында салынған бекіністер жүйесі. Бұл кезеңде Польшадағы және оған іргелес аймақта салынған қамалдар тізбегіне қатысты. Ол кезең-кезеңмен салынды, алғашқы бөлігі, Варшава цитаделі деп аталатын қамал, 1830 жылғы қараша көтерілісінен кейін 1832-1834 жылдары салынды. Бұл бастапқы бекініс оның маңындағы басқа бекіністерді қосу арқылы үнемі жетілдіріліп, жұмыс 1874 жылы аяқталды. 1879 жылы Ресей империясының үкіметі қаланы айналасындағы ірі қамалдар жүйесін қосатын бекіністі кеңейтуді шешті. Бұл жаңа жүйеге кіретін 20 қамал 1883 және 1890 жылдар аралығында салынды. Варшава бекінісін жақын орналасқан Модлин бекінісімен біріктіру жоспарлары болды, бірақ бұл жұмыс толыққанды жүзеге аспады. Қоршау артиллериясының күшінің тез өсуі қамалдарды үнемі нығайтуды қажет етті. Өмір сүруінің соңғы кезеңінде бекініс 29 қамалдан және ірі құрылыстардан тұрды, оның ішінде бастапқы цитадельдің ескі қамалдары, олар көптеген кішігірім далалық нығайтулармен күшейтілді. 1904-1905 жылдардағы Жапониямен соғыстағы жеңілістен кейін Ресей империясы әскери стратегиясын қайта қарастырды. Бұл қайта бағалау мен стратегиялық орналасудағы өзгерістердің нәтижесінде Варшава бекінісін сақтаудің тиімді еместігіне шешім қабылданды. 1909 жылы бекіністі тарату туралы шешім қабылданды. Оның құрылыстарын бұзу жұмыстары басталды, бірақ ол баяу жүрді. 1913 жылы, Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін халықаралық жағдай нашарлаған кезде, шешім кері қайтарылды және бекіністі жауынгерлік дайындыққа қайтару жұмыстары жеделдетілді. Алайда, бұл қорғаныс сынаққа ұшыраған жоқ, өйткені 1915 жылдың тамызында Ресей әскері Варшаваны, сол жаздағы жалпы шегіну кезінде, қарсылықсыз эвакуациялады. Польша 1918 жылы тәуелсіздік алғаннан кейін, кейбір бекіністерді бұзу қайта басталды, ал басқаларын Польша армиясы қоймалар немесе казармалар ретінде пайдаланды, бірақ олар жылдар бойы біртіндеп тасталды. Кейбір қамалдар 1920 жылғы Варшава шайқасында қорғанысқа дайындалды, ал басқалары 1939 жылдың қыркүйегінде қаланың қоршауы кезінде ауыр шайқастарды бастан өткерді, бірақ әскери технологияның жетістіктеріне байланысты олардың қорғаныс қабілеті күрт төмендеді. Бүгінде көптеген қамалдар сақталған, бірақ кейбіреулерінің орнында жаңа құрылыстар салынды және олардан ешқандай із қалмады. Қазіргі уақытта қалада оларды пайдалану бойынша біртұтас тұжырымдама жоқ, бірақ олардың тарихи құндылығы мойындалған. Көбісі күтімсіз қалғандықтан, жалпы жұртшылыққа көрініс үшін ашық емес. Тек цитадель және оған жақын орналасқан кейбір қамалдар жақсы күтілген және туристерге ашық.