Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Йемендік тұлға және 9/11 ұйымдастырушысы
Yemeni figure and 9/11 organizer
Рамзи Мохаммед Абдулла бин әл Шибх (رمزي محمد عبد الله بن الشيبة; 1 мамыр 1972 жылы туған) – қазіргі уақытта Кубадағы Гуантанамо шығанағында АҚШ-тың жауынгер тұтқыны ретінде ұсталып отырған Йемен азаматы. Ол 2001 жылы АҚШ-та болған «11 қыркүйек шабуылдарының негізгі көмекшісі» деп айыпталуда. 1990 жылдардың ортасында бин әл Шиб студент ретінде Германияның Гамбург қаласына көшіп, онда Мохамед Атта, Зиад Джарра және Марван әл Шехимен жақын дос болады. Олар бірге Гамбург желісін құрып, 11 қыркүйек шабуылдарының басты кінәлілері деп күдіктенеді. Ол төрт адамның ішінде АҚШ визасын алуға тырысқан жалғыз адам болды; ол АҚШ-тағы қақтығысқа қатысушыларға қаржы жөнелту және «Әл-Қаида» жетекшілерінен ақпарат беру арқылы делдалдық қызмет атқарды деп айыпталады. Шабуылдан кейін бин әл Шибб АҚШ тарапынан «20-шы қақтығысқа қатысушы» ретінде алғаш рет танылды, оның орнына тағы бірнеше үміткерлер қарастырылды. Бин әл Шибб 2002 жылдың 11 қыркүйегінде Пәкістанның Карачи қаласында ұсталғаннан бері АҚШ-тың қамауында. Ол ЦРУ-ның Мароккодағы құпия түрмелерінде сақталды, содан кейін 2006 жылдың қыркүйегінде Гуантанамоға жеткізілді. 2008 жылы әскери комиссия алдында ресми айыпталып, ол және 9/11 шабуылдарына қатысы бар деген күдікпен ұсталған бірнеше адам 2012 жылдың мамыр айынан бастап сотқа тартылды. 2023 жылдың тамызында АҚШ әскери судьясы ЦРУ-ның азаптауынан кейін өзін қорғауға психологиялық тұрғыдан жеткіліксіз деп шешім шығарды.
Ramzi Mohammed Abdullah bin al Shibh (رمزي محمد عبد الله بن الشيبة; born 1 May 1972) is a Yemeni citizen currently being held by the U. S. as an enemy combatant detainee at Guantanamo Bay in Cuba. He is accused of being a "key facilitator for the September 11 attacks" in 2001 in the United States. In the mid 1990s, bin al Shibh moved as a student to Hamburg, Germany, where he allegedly became close friends with Mohamed Atta, Ziad Jarrah and Marwan al Shehhi. Together, they are suspected of forming the Hamburg cell and becoming central perpetrators of the September 11 attacks. He was the only one of the four who failed to obtain a U. S. visa; he is accused of acting as an intermediary for the hijackers in the United States, by wiring money and passing on information from key al Qaeda figures. After the attacks, bin al Shibh was the first to be publicly identified by the U. S. as the "20th hijacker", for whom there have been several more possible candidates. Bin al Shibh has been in United States custody since he was captured on 11 September 2002, in Karachi, Pakistan. He was held by the CIA in black sites in Morocco before being transferred to Guantanamo Bay in September 2006. Finally charged in 2008 before a military commission, he and several others suspected in the 9/11 attacks went to trial beginning in May 2012. In August 2023 a U. S. military judge ruled him too psychologically damaged to defend himself after CIA torture.
Ерте өмір
Рамзи бин әл Шиб 1972 жылы 1 мамырда Йеменнің Хадхрамаут провинциясында дүниеге келген. Ол кішкентай кезінде отбасысы Сана қаласындағы жұмысшылар ауданына көшіп келді. 1987 жылы әкесі қайтыс болды. Оны үлкен ағасы Ахмет және анасы тәрбиеледі. Ол 1995 жылға дейін сол жерде жұмыс істеді. Ата мен бин әл Шиб Германияда екі жыл бірге тұрды. Гамбургтен бин әл Шиб АҚШ-та ұшқышқа дайындық алу үшін өтініш берді. Сол кезде ол студент-ұшқыштарға тіл үйретумен айналысатын Aviation Language Services компаниясына да өтініш білдірді. Бин әл Шиб АҚШ-қа виза алу үшін төрт рет өтініш берді, бірақ әр жолы үсыныстан бас тартты. Ол Германияда 2000 жылдың 17 мамырында, содан кейін маусымда, 16 қыркүйекте және 25 қазанда виза алуға өтініш берді. Бин әл Шиб АҚШ тарапынан "20-шы қаскөй" деп ресми түрде танылған алғашқы адам болды, оған төрт террористтен тұратын бес адамдық топтағы бос орынды толтыру міндеті жүктелген деп есептелді. Алайда, бұл орын ешқашан толтырылмады. United Airlines рейсі 93-те бес емес, төрт қаскөй болды, бұл жолаушылардың қарсылығының табысқа ие болуына ықпал еткен деп саналады. — Пенсильвания штатының Шэнксвилл қаласының жанындағы ұшақтың құлауына жолаушылар себеп болды. Аль Шиб қаскөйлермен тығыз байланыста болды. 2000 жылдың тамызында Зиад Жарра бин әл Шибті Флоридадағы ұшқыштар мектебіне қабылдауға тырысты, бұл Біріккен Араб Эмираттарындағы Хашим Абдулрахманнан 15 000 доллар алғаннан кейін бірнеше күн өткен соң болды. Бірінші семестр үш аптадан кейін басталады. Екі орта мектеп және екі университет. Осы жазда 19 жеке білім беру туралы сертификат және 4 емтихан тапсырылады. Профессорға сәлем. Сау болыңыз. Бин әл Шиб кейіннен Мохамед Аттаның 29 тамызда таңертең шабуылдың күнін ашатын ұқсас шифрланған хабарламаны телефон арқылы жеткізгенін айтты.
Ramzi bin al Shibh was born 1 May 1972 in Hadhramaut province in Yemen. When he was young, his family moved to a working class neighborhood in the capital, Sana'a. In 1987, his father died. He was cared for by his older brother, Ahmed, and his mother. He continued working there until 1995. For two years, Atta and bin al Shibh were roommates in Germany. From Hamburg, bin al Shibh applied to take flight training in the United States. At that time, he also applied to Aviation Language Services, which provides language training for student pilots. Bin al Shibh applied four times for an entry visa to the United States and was refused each time. He made visa applications in Germany on May 17, 2000, and again in June, on September 16, and October 25, 2000. Bin al Shibh was the first to be publicly identified by the United States as the "20th hijacker," someone who was thought to have been tasked to fill out the single missing slot among the four terrorist five person teams. This spot was never filled. United Airlines Flight 93 had four hijackers, not five, which is believed in part to have led to the success of the passenger revolt — the crash of the plane near Shanksville, Pennsylvania was likely caused by the passengers. Al Shibh interacted extensively with the hijackers. In August 2000, Ziad Jarrah tried to enroll bin al Shibh in a Florida flight school. a few days after receiving transfer of $15,000 from Hashim Abdulrahman in the United Arab Emirates. The first semester commences in three weeks. Two high schools and two universities. This summer will surely be hot 19 certificates for private education and four exams. Regards to the professor. Goodbye. Bin al Shibh later said that Mohamed Atta had phoned him on the morning of August 29 to give a similar coded message revealing the date of the attacks.
Басқа да террористік әрекеттер
2002 жылдың 14 қаңтарынан кейін бин әл-Шибб Аль-Каиданың күдікті бес мүшесінің арасында болды, олар туралы АҚШ Бас прокуроры Джон Эшкрофтты "өзін-өзі өлтіруші террористердің шейіт хабарламалары" деп сипаттаған видеоларда пайда болды. NBC News хабарлауынша, бес видео 11 қыркүйекке жасалған шабуылдан кейін түсірілген. Эшкрофт ФБР-дің дыбыссыз көрсеткен бес бейнетаспасы Ауғанстанның Кабул қаласының сыртындағы Мұхаммед Атефтің үйінің қираған орындарынан табылғанын мәлімдеді. Эшкрофт әлемдегі адамдарды "күнәсіз азаматтарға қарсы қосымша шабуылдар жоспарлап отыр деп күдікті террористерді анықтауға, табуға және бейтараптандыруға" шақырды. Хабарламаларда басқа террористерге сигналдар болуы мүмкін деген алаңдаушылықтан дыбыс алынып тасталды. Эшкрофт аудио талдауы "бұл адамдар болашақта өзін-өзі өлтіруші террористік актілер жасауға дайын және үйреніп, даярланған болуы мүмкін" деген қорытындыға келді. Эшкрофт бин әл-Шиббтен басқа ешқайсысы туралы көп мәлімет жоқ екенін айтты. Бесінші күдікті бір аптадан кейін Әбдеррауф Ждей, Аль Рауф бин әл Хабиб бин Юсеф әл Жидди ретінде танылды. 2006 жылдың 8 қыркүйегінде Аль-Каида Осама бен Ладен мен 9/11 шабуылының кейбір ұшақ ұрлаушыларын көрсететін видеоны жариялады. Видеодағы ағылшын тіліндегі субтитрлер бин әл-Шиббты "9/11 шабуылының үйлестірушісі" деп атайды. Видеода бин әл-Шибб пен басқа ұшақ ұрлаушылар кикбоксингпен жаттығулары, сондай-ақ Қандаһардағы немесе оның жанындағы террористік оқу лагерінде қару-жарақтарды жою және жасыру процестері көрсетілген. 2002 жылдың 17 қаңтарында ФБР "Іздеудегі ең қажетті террористер туралы ақпарат іздеу" тізімін жариялады (қазір ФБР "Терроризм туралы ақпарат іздеу" тізімі деп аталады). Олар іздестіріліп жатқан бес террористі анықтады, олар туралы ақпарат аз болғанмен, шейіт операциялары арқылы қосымша террористік шабуылдар жасауға күдіктелді. (2006 жылдың маусым айындағы жағдай бойынша ФБР тізіміндегі бес террористің суреттерін көрсететін ағымдағы нұсқаны қараңыз). Рамзи бин әл-Шибб есімдері белгілі бес адамның арасындағы төрт адамның бірі болды. Рамзи бин әл-Шибб 2000 жылы USS Cole кемесіне жасалған шабуылға және 2002 жылы Тунисстегі Гриба синагогына жасалған шабуылға қатысы бар деп күдіктелді. 2002 жылдың 14 қыркүйегінде ол АҚШ-қа жеткізілді. ЦРУ офицерлері оны Мароккодағы құпия қара орынға тергеу үшін жеткізді. ЦРУ 2010 жылдың тамызында осы тергеулердің бейнежазбалары бар екенін мойындады. Оның профилі 2002 жылдың 17 қазанында ФБР іздеу тізімінен алынып тасталды. Бин әл-Шибб 2006 жылдың қыркүйегіне дейін АҚШ-тың ЦРУ басқаратын белгісіз жерде ұсталды. 2006 жылдың 6 қыркүйегінде АҚШ президенті Джордж Буш бин әл-Шибб пен басқа 13 ЦРУ ұстаған, жоғары құнды тұтқындарды Гуантанамо шығанағындағы тұтқын лагеріне ауыстырылғанын жариялады. Бин әл-Шиббтің де Германия соты іздеп отыр; ол 11 қыркүйек шабуылының күдікті жетекшісі Мұхаммед Аттамен Гамбургтағы пәтерді бөліскен. 2005 жылы АҚШ бин әл-Шиббтің экстрадициясы жөніндегі Германияның өтінішін қабылдамады. Бұрынғы экстрадиция және сот процесінде 11 қыркүйек күдіктісі Абдельғани Мзуди неміс айыптарынан ақталды. 2008 жылдың 12 маусымында АҚШ Жоғарғы Соты Бомдиен Бушқа қарсы (2008) ісінде тұтқындардың тұтқындалуына қатысты іс-қимылдар бойынша федералды сот жүйесіне жүгіну құқығы бар екенін шешті. Ол 2006 жылғы Әскери комиссиялар туралы заңның олардың хабеас корпустың құқығын шектегені, осыған байланысты конституциялық емес екенін анықтады. 2006 жылы заң қабылданған кезде хабеас петициялары күтіліп жатқан алғашқы 22 тұтқынға 2008 жылдың тамызында петицияларын қайта бастауға рұқсат берілді.
After 14 January 2002, bin al Shibh was featured among five suspected al Qaeda members on videos delivering what United States Attorney General John Ashcroft described as "martyrdom messages from suicide terrorists." NBC News said that the five videos had been recorded after the September 11 attacks. Ashcroft said the five videotapes, shown by the FBI without sound, had been recovered from the rubble of the home of Mohammad Atef outside Kabul, Afghanistan. Ashcroft called upon people worldwide to help "identify, locate and incapacitate terrorists who are suspected of planning additional attacks against innocent civilians." The sound was left out to guard against the possibility that the messages contained signals for other terrorists. Ashcroft added that an analysis of the audio suggested "the men may be trained and prepared to commit future suicide terrorist acts." Ashcroft said not much was known about any of them except bin al Shibh. The fifth was identified a week later as Abderraouf Jdey, alias Al Rauf bin al Habib bin Yousef al Jiddi. On 8 September 2006, al Qaeda released a video that shows Osama bin Laden and some of the 9/11 hijackers. The tape identifies bin al Shibh as the "coordinator of the 9/11 attacks" in its English subtitles. The video shows bin al Shibh and other hijackers training in kickboxing, as well as disarming and concealing weapons at a terrorist training camp in or near Kandahar, Afghanistan. On 17 January 2002, the FBI published the first Most Wanted Terrorists Seeking Information list (now known as the FBI Seeking Information – Terrorism list). They identified the five wanted terrorists, about whom little was known but who were suspected of plotting additional terrorist attacks in martyrdom operations. (see current version displaying photos of five terrorists on the remaining martyrdom videos FBI list, as of June 2006) Ramzi bin al Shibh was one of the four men among the five whose names were known. Ramzi bin al Shibh is suspected of having been involved in the 2000 USS Cole bombing, and the 2002 Ghriba synagogue bombing in Tunisia. On September 14, 2002, he was transferred to the United States. CIA officers transported him by extraordinary rendition to a secret black site in Morocco for interrogation. The CIA admitted in August 2010 that it has video tapes of these interrogations. His profile was removed from the FBI Seeking Information wanted list by October 17, 2002. Bin al Shibh was held by the U. S. at an undisclosed CIA led location until September 2006. On September 6, 2006, U. S. President George W. Bush announced that bin al Shibh and thirteen other CIA held, high value detainees had been transferred to Guantanamo Bay detention camp. Bin al Shibh is also wanted by German courts; he had shared a Hamburg apartment with Mohamed Atta, the suspected ringleader of the September 11 hijackers. In 2005, the USA denied a German request for bin al Shibh's extradition. In an earlier extradition and trial, Abdelghani Mzoudi, a 9/11 suspect, was acquitted of German charges. On 12 June 2008, the United States Supreme Court ruled, in Boumediene v. Bush (2008), that detainees had the right to access the federal court system in habeas challenges to their detention. It ruled that the Military Commissions Act of 2006, which had restricted their exercise of habeas corpus outside the military commission system, was unconstitutional in this respect. The first 22 captives who had pending habeas petitions in 2006 when the Act was passed, were allowed to re initiate their petitions in August 2008.
Гуантанамо әскери комиссиясы
Бин әл Шибх пен тағы төрт тұтқын – жоғары құнды деп саналатын (Халид Шейх Мохаммед, Мустафа әл Хаусауи, Аммар әл Балучи және Валид бин Атташ) 2008 жылдың көктемінде Гуантанамодағы әскери комиссияларда айыпталды. Олар АҚШ тағайындаған адвокаттарды қаламайтындарын және комиссия жұмысына бойкот жариялау ниеттерін білдіргенде дау тудырды. Президент Джордж Буш бекіткен әскери комиссиялар күдіктілерге заңгерлік көмектен бас тартуға, өзінің адвокаты болуға немесе комиссия жұмысына бойкот жасауға рұқсат бермеді. Бірақ 2006 жылғы Әскери комиссиялар туралы заң күдіктілерге өздерінің адвокаттары болуға мүмкіндік берді. Қалған төртеуі комиссия отырыстарына қатысуға келісті. Алайда, Бин әл Шиб қатысудан бас тартты. Оның адвокаттары оның психикалық денсаулығына қатысты алаңдаушылық білдірді. Жоғары құнды тұтқындар ұсталатын 7-ші лагерьдің орналасқан жері әскери адвокаттар үшін жабық болды. Тұтқындар лагерьтен комиссия тыңдауына барар кезде беттерін жабады. Бас прокурордың кеңсесіндегі резервтік офицер және адвокат Сюзан Лашельер түрмеге кіруге рұқсат бермеген лагерь басшылығына, оны түрмеге алып бару үшін өзі де бетін жабуға дайын екенін ұсынды. 2008 жылдың күзінде ол әскери комиссия судьясының рұқсатымен түрмеге кірді. Лашельер мен оның әріптесі Рич Федерико түрмеге тұтқындарды тасымалдауға қолданылатын терезесіз микроавтобуспен жеткізілді. Олар 7-ші лагерьге келген алғашқы қорғаушылар болды. Комиссияның сотқа дейінгі мәселелерді қараған судьясы Бин әл Шибх пен Мустафа әл Хаусауидің психикалық жағдайына қатысты тыңдаулар өткізуге бұйырды. 2008 жылдың 8 желтоқсанында Халид Шейх Мохаммед судьяға өзінің және тағы төрт айыпталған адамның кінәсін мойындағысы келетінін айтты, бірақ Бин әл Шибх пен Хаусауидің психикалық жағдайына қатысты тыңдаулар аяқталғанша өтініштерін кейінге қалдыруды сұрады, себебі бесік те бірге кінәларын мойындағысы келді. 2010 жылдың 17 мамырында Saba News агенттігі Рамзи әл Шайба және тағы төрт йемендік 2010 жылдың жазында айыпталуы мүмкін екенін хабарлады. Тағы екі йемендік – Валид бин Атташ және Абдул Рахим әл Нашери де айыпталуы керек еді. Saba News төртінші және бесінші адамдардың есімдерін атаған жоқ. 2011 жылы Бин әл Шибхтің адвокаттары оның сотқа қатысуға және өзін өзі қорғауға жарамсыз болуы мүмкін екенін мәлімдеді. Олар оның психикалық жағдайы анықталғанша, оған және оның төрт айыпталушысына қатысты іс тоқтатылуын сұрады. Олар оған шизофренияны емдеу үшін қолданылатын психотроптық препараттар тағайындалғанын айтты. Бин әл Шибх өзінің психикалық денсаулығының жақсы екенін, адвокаттарын айыптағанын және комиссия алдында өзін өзі қорғағысы келетінін мәлімдеді. 2012 жылдың қазан айында АҚШ Бин әл Шибх пен 9/11-ге қатысты айыпталған тағы төрт адамның сот процесін бастарды. 2014 жылдың 31 қаңтарында Майами Геральд газетінде Кэрол Розенбергтің жазғанындай, Пол Бин әл Шибхтің сотын оның психикалық жағдайына қатысты сараптама жасаған үш әскери психиатрдың бірлігіне келе алмауына байланысты тағы да кейінге қалдыруға мәжбүр болды. Бин әл Шибх дәрігерлердің сұрақтарына жауап беруге дайын болған жоқ. 2023 жылдың 24 тамызында АҚШ трибуналы Бин әл Шибхтің психикалық жағдайына байланысты сотқа қатысуға жарамсыз деп таныды, адвокаттар «ЦРУ-ның азаптаулары оны жаңылысқан және психоздыққа ұшыратты» деп мәлімдеді.
Bin al Shibh and four other captives classified as high value detainees (Khalid Sheikh Mohammed, Mustafa al Hawsawi, Ammar al Baluchi and Walid Bin Attash) were charged in Guantanamo military commissions in Spring 2008. The men triggered controversy when they announced that they did not want US appointed attorneys and they planned to boycott their commissions. The military commissions, as authorized by President George W. Bush, did not permit suspects to forgo legal representation, to act as their own attorneys, or to boycott their commissions. The commissions authorized by the Military Commissions Act of 2006, did authorize suspects to serve as their own attorneys. The other four men eventually agreed to attend their commissions. Bin al Shibh, however, has continued to refuse to attend. His appointed attorneys had expressed concern about him and his state of mental health. The top secret location of Camp 7, where the high value detainees are held, had been off limits to military attorneys. The individual detainees are hooded when they travel from the camp to their commission hearings. Suzanne Lachelier, one of the attorneys and a reserve officer in the Judge Advocate General Corps, offered to wear a hood, in order to be taken to him when the camp authorities initially refused her examination of the prison. She finally gained approval from the military commission judge to see the prison in the autumn of 2008. To get to the prison, Lachelier and her co counsel, Rich Federico, were taken in a windowless van that was used to transport detainees. They were the first defense lawyers to visit Camp 7. The judge presiding over the commission's pre trial motions ordered bin al Shibh and Mustafa al Hawsawi to undergo mental competency hearings. On December 8, 2008, Khalid Sheikh Mohammed told the judge that he, along with the other four men who had been indicted, wished to confess and plead guilty; however, they wished to delay their plea until after the competency hearings of bin al Shibh and Hawsawi, because all five men wanted to make their pleas together. On 17 May 2010, Saba News reported that Ramzi Al Shaibah, and four other Yemenis would face charges in the summer of 2010. Two other Yemenis to face charges were: Walid Bin Atash and Abdul Rahim Al Nasheri. Saba News did not name the fourth and fifth individuals. In 2011, the lawyers of Bin al Shibh argued that he may be unfit to stand trial and participate in his own defense. They have asked that the proceedings against him and his four co accused be stayed until his mental state is determined. They say he has been prescribed psychotropic drugs of the sort that are used to treat schizophrenia. Bin al Shibh claims that he is mentally fit, has denounced his lawyers, and says that he wants to represent himself before the commissions. In October 2012, the U. S. began the trials of al Shibh and the other four 9/11 defendants. On 31 January 2014, Carol Rosenberg, reporting in the Miami Herald, wrote that Pohl had to delay al Shibh's trial again, because the panel of three military psychiatrists who tried to determine whether he was mentally competent to stand trial had not been able to reach a conclusion. Al Shibh had not been prepared to answer the doctor's questions. On 24 August 2023 Al Shibh was declared unfit to stand trial by a U. S. tribunal due to his mental state, after lawyers argued 'CIA torture made him delusional and psychotic'.