Кіріспе

Қаржыда қолданылған тауарлар нарығының түрі – қаржылық термин.

Екіншілік нарық, сондай-ақ кейіннен саудаланатын нарық және қоғамдық ұсыныстың жалғасуы деп те аталады, бұл бұрын шығарылған қаржы құралдары, мысалы акциялар, облигациялар, опциондар және фьючерстер сатылатын және алынатын қаржы нарығы. Бағалы қағазды эмитенттің сатып алушыға алғашқы сатуы, онда сатып алушы эмитентке қаражат төлейді, – біріншілік нарық. Бағалы қағаздың бастапқы сатылымынан кейінгі барлық сатулар екіншілік нарықтағы сатулар болып табылады. Біріншілік нарық бағалы қағаздардың жаңа шығарылымдарына арналған нарық, және "[н]арық біріншілік болып есептеледі, егер сатудан түскен қаражат сатылған бағалы қағаздардың эмитентіне түсетін болса", ал екіншілік нарық, керісінше, мұндай бағалы қағаздардың кейіннен саудалануы арқылы құрылған нарық. Бағалы қағаздардың немесе қаржы құралдарының біріншілік эмиссияларында (біріншілік нарықта) андеррайтер көбінесе осы бағалы қағаздарды эмитенттерден тікелей сатып алады, мысалы, IPO немесе жеке орналастыру арқылы акциялар шығаратын корпорациялар. Содан кейін андеррайтер бағалы қағаздарды басқа сатып алушыларға қайта сатады, бұл екінші нарық немесе қосымша нарық деп аталады (немесе сатып алушы, керісінше, мемлекеттік облигацияларды шығаратын үкімет жағдайында, тікелей федералды үкіметтен сатып ала алады).

Екіншілік нарықтың түрлері

Екіншілік нарық әртүрлі активтер үшін болуы мүмкін, олар акциялардан несиелерге дейін, фрагменттелгеннен орталықтандырылғанға дейін және төмен сұйықтықтан жоғары сұйықтыққа дейін өзгеруі мүмкін. Ірі қор биржалары – бұл ашық саудадағы компаниялардың акциялары үшін жоғары сұйықтыққа ие екіншілік нарықтардың ең айқын мысалы. Нью-Йорк қор биржасы, Лондон қор биржасы және Nasdaq сияқты биржалар, сол биржаларда сауда-саттық жүзеге асырылатын акцияларды сатып алу немесе сатуға ниеттенген инвесторларға орталықтандырылған, сұйық екіншілік нарықтарды ұсынады. Көптеген облигациялар мен құрылымдалған өнімдер "біржеден тыс" саудаланады, яғни брокерлік дилердің облигациялық бөліміне телефон арқылы тапсырыс беріледі. Несиелер кейде несие биржасын пайдаланып онлайн сатылады. "Екіншілік нарық" термині сондай-ақ ипотекалық банктердің Fannie Mae және Freddie Mac сияқты инвесторларға сататын несиелеріне қатысты қолданылады. "Екіншілік нарық" термині кез келген қолданылған тауарлар немесе активтер нарығын, немесе клиенттік базасы екінші нарық болып табылатын қолданыстағы өнімнің немесе активтің баламалы қолданылуын білдіруі мүмкін (мысалы, жүгері дәстүрлі түрде негізінен азық-түлік өндірісі мен мал азырау үшін қолданылады, бірақ этанол өндірісі үшін "екінші" немесе "үшінші" нарық пайда болды).

Функция

Екіншілік нарықта бағалы қағаздар бір сатып алушыдан екінші сатып алушыға сатылады және беріледі. Сондықтан екіншілік нарықтың жоғары өтімді болуы маңызды (бастапқыда, осы өтімділікті қамтамасыз етудің жалғыз жолы инвесторлар мен спекулянттардың белгілі бір жерде тұрақты түрде кездесуі болды; осылайша қор биржалары пайда болды (Қор биржасының тарихына қараңыз). Жалпы алғанда, нарықтағы инвесторлардың саны неғұрлым көп болса және нарық орталықтанған болса, нарық соғұрлым өтімді болады. Нақты акция бағасы жаңа жобаларды жаңа біріншілік нарықтағы ұсыныс арқылы қаржыландыру кезінде сирек капиталды тиімдірек бөлуге мүмкіндік береді, бірақ дәлдік екінші нарықта да маңызды болуы мүмкін, себебі: 1) бағаның дәлдігі басқарушылардың агенттік шығындарын азайтуға және жаугершілікке қарсы билеуді аз тәуекелді етуге, соның салдарынан капиталды тиімді басқарушылардың қолына жеткізуге көмектеседі; және 2) дәл акция бағасы қарызды қаржыландырудың тиімді бөлінуіне көмектеседі, қарыз ұсыныстары немесе институционалдық қарыз алу болсын.

Қатынасты пайдалану

Бұл термин бағалы қағаздардан өзге құнды заттар нарығын да білдіруі мүмкін. Мысалы, патенттер сияқты зияткерлік меншікті немесе музыкалық шығармаларға құқықты сатып алу және сату мүмкіндігі екінші нарық деп есептеледі, себебі ол иесіне мемлекет берген меншік құқықтарын еркін қайта сатуға мүмкіндік береді. Сол сияқты, екінші нарық кейбір жылжымайтын мүлік аясында да болуы мүмкін (мысалы, уақыт үлесімен демалыс үйлерінің меншік үлестері, уақыт үлесін ұсынатын компаниялар құрған ресми биржадан тыс саудаланады). Бұл нарықтар, акциялар мен облигациялардың екінші нарықтары сияқты, спекуляцияға мүмкіндік беру, өтімділікті қамтамасыз ету және секьюритизация арқылы қаржыландыру сияқты бірдей функцияларды атқарады. Бұл ұзақ мерзімді құралдың өтімділігі мен сатуға қойылуын жеңілдетеді. Сонымен қатар, ортаның өзгеруіне байланысты құнды қағаздардың дереу бағалануын қамтамасыз етеді.

Жеке екінші реттік нарықтар

Жеке капиталдың екіншілік нарығы – жеке капитал қорларына инвесторлардың бұрынғы міндеттемелерін сатып алу және сату болып табылады. Жеке капиталға инвестиция сатушылар қордағы инвестицияларды ғана емес, сонымен қатар қорларға болашақта төленбеген міндеттемелерін де сатады. 2002 жылғы Sarbanes–Oxley заңында АҚШ-тың ашық компаниялар директорлар кеңесі мен басқарушы органдарына, сондай-ақ мемлекеттік есептік фирмаларға қойылған талаптар мен есеп беру міндеттемелерінің күшеюіне байланысты SecondMarket және SecondaryLink сияқты жеке екіншілік нарықтар пайда бола бастады. Бұл нарықтар көбінесе институционалдық немесе аккредиттелген инвесторларға ғана қолжетімді және тіркелмеген және жеке компаниялардың бағалы қағаздарымен сауда жасауға мүмкіндік береді.