Кіріспе
Иотталған Е немесе иотталған украин Е-сі ( ) – кириллица әрпі. Ол шіркеу славян тілінде қолданылады.
Тарих
Иотты E глаголиттік әліпбиде аналогы жоқ, және бұл әріптің дыбыстарын немесе дыбыстарын көрсету үшін және әріптерінің бірігісі ретінде пайда болған болуы мүмкін.
Қолданылуы
Иотацияланған Е әрпі цирилл жазуының ең көне үлгілерінде кездеседі, мысалы, Х ғасырдағы Мостич жазуында немесе Супраслиенс кодексінде, ал басқаларында, мысалы, Энина елшісі немесе Ундольский фрагменттерінде, ол мүлдем жоқ. Ол ортағасырлық қолжазбаларда Оңтүстік және Шығыс славян тілдерінде кеңінен кездеседі, сол сияқты функцияны орындайтын әріппен бірге қолданылады. Орфографиялық тәжірибе әр түрлі: кейбір қолжазбаларда үш әріп те қолданылады, кейбіреулері және , кейбіреулері және , ал кейбіреулері тек . Шығыс славяндар арасында он төртінші ғасырдың соңында ол қолданыстан шығып, сондықтан бұл аймақтағы басылған кітаптарда немесе қазіргі шіркеу славян тілінде кездеспейді. Алайда, Оңтүстікте ол сақталып қалды және 1474 жылғы алғашқы серб баспасында, Октоэхоста (Oktoih prvoglasnik) қолданылды, сондай-ақ 1597 жылы Венецияда басылған серб абецедариясында кездеседі; оның алфавиттегі орны осы кітапта және аралығында. Ол XVI және XVII ғасырларда қолжазбалар мен баспа материалдарында қолданыла берді, бірақ енді М. Караманның 1753 жылғы абецедариясында жоқ. Болгар тілінің кейбір орфографиялық нұсқаларында оны кем дегенде 19 ғасырдың ортасына дейін кездестіруге болады. Болгарияның 1800 жылдардағы нұсқаларында жиі әріпті және, емес, дыбысы Шығыс славян тілдерінде Ye (Е) немесе украин Ye (Є) әріптерімен жазылады. Оңтүстік славян тілдері әдетте немесе комбинациясын қолданады.
Among the Eastern Slavs fell into disuse after the end of the fourteenth century, and it is not therefore represented in printed books from this area, or in modern Church Slavonic. In the South, however, it survived, and was used in the first Serbian printed book, the Octoechos (Oktoih prvoglasnik) of 1474, and appears in the Serbian abecedarium printed in Venice in 1597; its position in the alphabet in this book is between and It continued to be used in both manuscript and printed material throughout the sixteenth and seventeenth centuries, but it no longer appears in the alphabet in M. Karaman's abecedarium of 1753. In certain orthographical variants of Bulgarian, it can be found at least up to the middle of the 19th century. Bulgarian variants from the 1800s often include the letter as a ligature of and , rather than The sound of Ѥ is written using the letters Ye (Е) or Ukrainian Ye (Є) in east Slavic languages. South Slavic languages usually use the combinations or .