Ференц Сиш: Венгр жарыс шеберінің өмірі мен жетістіктері
Ferenc Szisz
Ференц Сиш – венгр гонщик, жеңімпаз алғашқы Гран-при (1902). Ренульт компаниясында инженер, автокөлік дизайнымен айналысты. Тарихы мен өмірі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Венгриялық жарыс жүргізушісі (1873–1944)
Hungarian racing driver (1873–1944)
Ференц Шиш (20 қыркүйек 1873 – 21 ақпан 1944) – венгр жарыс жүргізушісі және 26 маусымда Renault AK 90CV көлігімен өткен алғашқы Гран-при автожарысының жеңімпазы.
Ferenc Szisz (September 20, 1873 – February 21, 1944), was a Hungarian racing driver and the winner of the first Grand Prix motor racing event on a Renault AK 90CV on 26 June,
Ерте өмір
Шиш 1873 жылдың 20 қыркүйегінде бұрынғы Австро-Венгрия империясының Венгрия бөлігіндегі Бекес округінің Сегалом деген шағын қаласында дүниеге келді. Ол құлыпшы және мысшы мамандығын меңгерді, бірақ жас шағында автомобильдердің таралуы Шишті қызықтырып, машина жасаумен бірге инженерлік білім алды. Бірнеше австриялық және неміс қалаларында болғаннан кейін, 1900 жылдың көктемінде ол Францияның Париж қаласында жаңадан ашылған Renault автомобиль компаниясында жұмысқа орналасты.
Szisz was born in the small town of Szeghalom in Békés county of the Hungarian part the former Austro Hungarian Empire on September 20, 1873. He was trained to be a locksmith and a coppersmith but in his early twenties the growing proliferation of automobiles fascinated Szisz and he studied engineering along with car design. After time spent in several Austrian and German cities, in the spring of 1900 he ended up in Paris, France where he found work at the new Renault automobile company.
Гран-при мансабы
Renault компаниясында Шиштің инженерлік таланты оны сынақ бөлімінің ажырамас бөлігіне айналдырды, ал компания 1902 жылы жарыстарға қатысқанда, ол Луи Реноның көмекші механігі ретінде таңдалды. Марсель Реноның 1903 жылы Париж-Мадрид жарысында қаза болғаннан кейін, Шиш жүргізуші болды. 1905 жылы ол Клермон-Феррандадағы Овернь трассасында Гордон Беннетт кубогының іріктеу жарысында бесінші орын алды. Сол жылдың қазан айында Renault басқа француз және итальяндық автомобиль өндірушілерімен бірге АҚШ-қа команда жіберді, Нью-Йорк штаты Лонг-Айлендтегі Вандербильт кубогында бақ сынау үшін. Феличе Наццаро және Луи Шевроле Fiat үшін жүргізген жарыста Шиш жеңімпаз, сондай-ақ француз Виктор Хемеридің Darracq көлігімен жүргізіп, төртінші орынды иеленді. Шиштің Renault-дағы сынақ бөлімінің басшысы ретіндегі негізгі міндеттері оның қатыса алатын жарыстардың санын шектеді. Дегенмен, 1906 жылы ол автожарыстар тарихында өзінің механігі М. Мартомен бірге Ле-Мандағы алғашқы Гран-при жарысында Renault AK 90CV көлігімен жеңіске жетіп, мәңгілік орын алды. Оның Франция Гран-приіндегі жеңісі және жарыстың коммерциялық сәттілігі көп ұзамай Еуропа бойынша басқа Гран-при жарыстарын құруға әкелді. Келесі жылы Италияның Феличе Наццаро, Шиштің артынан екінші орын алғаннан кейін, екінші француз Гран-приін жеңіп алды. Шиш 1908 жылғы жарысқа қатысты, бірақ финиш сызығына жетпеді, ал Саваннада, Джорджияда Америка Автомобиль клубы ұйымдастырған Америка Гран-при жарысында механикалық ақауларға байланысты ұқсас жағдайға тап болды. 1909 жылдың басында Шиш Renault компаниясынан кетіп, Нойли-сюр-Сен қаласында жеке гаражын ашты. 1914 жылдың шілдесінде Фернан Шаррон оны зейнеткерлікке шыққаннан кейін Лиондағы француз Гран-приінде Alda көлігімен жарысуға шақырды. Кристиан Лаутеншлагердің Mercedes көлігімен жеңіске жеткен жарыста Шиштің көлігіне 1-ші нөмір берілді, бірақ жарақат алғандықтан жарыстың жартысынан астам бөлігін өткеннен кейін жарыстан шығуға мәжбүр болды.
At Renault, Szisz's engineering talent made him an integral part of the testing department, and when the company became involved in racing in 1902 he was chosen as the riding mechanic for Louis Renault. Following the death of Marcel Renault in the 1903 Paris Madrid race, Szisz took over as a driver. In 1905, he finished fifth in the Gordon Bennett Cup elimination race on the Circuit d'Auvergne at Clermont Ferrand. In October of that same year, along with other French and Italian automobile manufacturers, Renault sent a team to the United States to compete in the Vanderbilt Cup on Long Island, New York. In a field that included Felice Nazzaro and Louis Chevrolet driving for Fiat, Szisz finished fifth behind the winner, fellow Frenchman Victor Hémery driving a Darracq. Szisz's primary duties as the head of testing at Renault limited the number of races he could compete in. However, in 1906 he achieved a permanent place in the annals of auto racing when he and his riding mechanic M. Marteau drove a Renault AK 90CV to victory in the first Grand Prix race in Le Mans. He averaged His victory in the French Grand Prix and the commercial success of the race soon led to the establishing of other Grand Prix races throughout Europe. The following year, Italy's Felice Nazzaro, who had finished second behind Szisz, captured the second French Grand Prix. Szisz competed in the 1908 race but did not finish and suffered a similar fate following mechanical problems in Savannah, Georgia at an American Grand Prize race organized by the Automobile Club of America. In early 1909, Szisz left Renault to open his own garage in Neuilly sur Seine. In July 1914, Fernand Charron lured him out of retirement to drive an Alda in the French Grand Prix at Lyon. In a race won by Christian Lautenschlager in a Mercedes, Szisz was honored with the number 1 for his car, but an injury forced him out just past half the distance.
Бірінші дүниежүзілік соғыс
Еуропалық автожарыстар қыркүйекте Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда тоқтады, ал Шиз француз армиясына қосылып, Алжирде көлік әскерлерінің басшысы болып қызмет етті. Кейін ол ішек қызбасымен ауруханаға түсті.
European automobile racing ended in September with the onset of World War I and Szisz joined the French army, serving as head of the transport troops in Algeria until being hospitalized with typhoid fever.
Кейінгі өмірі
Соғыс аяқталғаннан кейін ол ұшақ құрастыру компаниясында зейнеткерлікке шыққанға дейін жұмыс істеді, содан кейін Парижден алыс емес Ауффаргис қаласының маңындағы шағын үйге қоныстанды. 1944 жылы ол сол жерде қайтыс болды. Ференц Шиш және оның әйелі Ауффаргис шіркеуінің зиратында жерленген. Шиш мұражайы Ле-Ман жарыс трассасының жанында орналасқан Рено мұражайының бөлігі болып табылады.
At war's end, he went to work for an aircraft company until his retirement to a cottage in the country at Auffargis not far from Paris, where he died in 1944. Ferenc Szisz and his wife are buried in the churchyard cemetery in Auffargis. The Szisz Museum is part of the Renault Museum located near the Le Mans racetrack.