Кіріспе

Рассборо үйі – Ирландия Республикасының Виклоу округіндегі Блессингтон көлдеріне жақын орналасқан сәнді үй. Блессингтон және Баллимор-Эустас қалалары арасында орналасқан, ол 1741 және 1755 жылдар аралығында Жозеф Лисонға арнап Ричард Кассельс (сонымен қатар Ричард Касл деп белгілі) салып, Палладиан архитектурасының көрнекті үлгісі болып табылады. Фасадының ұзындығымен ол Ирландиядағы ең ұзын үй болуы мүмкін. Ішкі кеңістікте Лафранчини ағайындары жасаған әсем әшекейлі гипстен жасалған төбелер бар, олар Касл-он-Картон Хаус жобасында да жұмыс істеген. Рассборо еуропалық қолданбалы және сәндік өнердің маңызды жеке коллекциясын қамтиды, оған жиһаз, күміс, фарфор және картиналар кіреді. Рассборо келушілерге ашық және 18 ғасырдың көптеген ерекшеліктері, соның ішінде қоршалған бақ, мұз үйі, әк пештері және ирек көлдер әлі де сақталған. Мұнда сондай-ақ мейрамхана, дүкен және лабиринт бар.

Тарих

Лисон отбасы Нортгемптонширде туған және 17 ғасырдың екінші жартысында Ирландияға көшіп келген. Дублинде сыра қайнату және жылжымайтын мүлік дамыту арқылы жасалған айтарлықтай байлық Джозеф Лисонға тиді, ол сол кездегі Расселтаун жерінде жер сатып алды. Ол 1763 жылы Миллтаун графы атағын алды. Рассборо үйін Джозеф Лисон үшін Ричард Касл жобалап, 1741 және 1755 жылдар аралығында салдырған. Үй салынып жатқан кезде Джозеф өзінің жаңа үйін безендіру үшін әсерлі суреттер, мүсіндер және жиһаз коллекциясын жинау үшін екі мәрте үлкен саяхатқа шықты. Рассбороға оралғаннан кейін Касл Ирландия мен Еуропаның ең шебер қолөнершілерін және шеберлерін тағайындап, шынымен тамаша интерьер жасады. Ғимарат Миллтаун графтарының меншігінде алтыншы графқа дейін болды. 1914 жылы оның жесірі қайтыс болғаннан кейін, ол сирек тұратын туысы Эдмунд Туртонға өтті. 1929 жылы Туртон қайтыс болғаннан кейін, оның жесірі 1931 жылы үйді капитан Денис Боуес Дейлиге сатты. 1937-1940 жылдар аралығында үйдің алдындағы Лиффи аңғары суға толып, Пулафоука суқоймасы, сондай-ақ Блессингтон көлдері пайда болды. Сэр Альфред Бейт 1952 жылы Капитан Дейлиден Руссбороны өзінің өнер коллекциясын орналастыру үшін сатып алды және 1976 жылы мүлікті басқару үшін Альфред Бейт қорын құрды, ол тіркелген қайырымдылық ұйымы болып табылады. Ирландияның ең әдемі грузин стиліндегі үйі деп сипатталатын бұл қор 1978 жылы тарихи сарай мен оның коллекцияларын ирланд халқына ашты. Бейт 1994 жылы қайтыс болды, ал Леди Бейт 2005 жылы қайтыс болғанға дейін осы үйде тұрды.

Өнерді ұрлау

Рассборо коллекциясының бөліктері төрт рет ұрланған. Оларға 1974 жылы британдық мұрагер Роза Дагдейлді қоса алған ИРА тобы жасаған ұрлық, 1986 жылы "Генерал" атымен танымал Мартин Кейхилл жасаған ұрлық, 2001 жылғы және 2002 жылы Мартин Кейхиллдің серіктесі Мартин Фоули жасаған ұрлық кіреді. Гейнсбороның "Мадам Бачелли" және Вермеердің "Қызметшісі бар әйелдің хат жазуы" есімді екі картина, соңғысы коллекцияның ең құнды картинасы болып саналады, ұрлықтар кезінде екі рет ұрланды, бірақ кейіннен екеуі де табылды (соңғысы 1993 жылы, Гояның "Дона Антония Зарате портреті" де сол жылы табылды).

Танымал мәдениетте

Рассборо үйі 2011 жылғы "Хейвайр" және 2016 жылғы "Сүйіспеншілік пен достық" фильмдерінде декорация ретінде пайдаланылды. Үй Travel Channel арнасының "Қамалдың құпиялары" бағдарламасында көрсетілді. Үйдің сыртқы түрі 2012 жылғы "Титаник: Қан мен Болат" мини-сериалында қолданылды. 2023 жылғы "Балтимор" фильмі британдық мұрагер Роуз Дагдейл және басқа ИРА мүшелері тарапынан коллекциядан ұрланған және қайта табылган он тоғыз ескі шебердің суреттері туралы, құны 8 миллион фунт стерлинг болатын оқиғаны баяндайды.