Америкалық басқарылатын авиабомбасы: Paveway IV туралы мәліметтер

Кіріспе

Американдық дәлдікпен басқарылатын бомба. Қару – бұл, ену қабілеті арттырылған, модификацияланған Mk 82 жалпы мақсаттағы бомбаға қосылған, қолданыстағы Enhanced Paveway II Enhanced Computer Control Group (ECCG) негізіндегі басқару жиынтығы. Жаңа ECCG-де ауада жарылыс опцияларын қамтамасыз ететін жарылыс биіктігін (HOB) анықтайтын сенсор және SAASM (Selective Availability Anti Spoofing Module) стандартына сәйкес GPS қабылдағышы бар. Оны жеткілікті жақсы Transfer Alignment болған жағдайда тек IMU (инерциялық өлшеу бірлігі) арқылы немесе GPS басқаруын қолдана отырып ұшыруға болады. Навигацияның екі режимінде де терминалды лазерлік басқару қолжетімді.

Тарих

Paveway IV 2008 жылы Корольдік Әуе күштерінің қарулануына енді. Paveway IV-тің алғашқы экспорттық сатылымы Сауд Арабиясының Корольдік Әуе күштеріне шамамен 150 миллион фунт стерлинг (247 миллион АҚШ доллары) сомасында жасалды. АҚШ Мемлекеттік департаменті бомбаның сатылуын рұқсат етуі керек болғандықтан, оның құрамында американдық компоненттердің болуына байланысты келісім бірнеше жылға кейінге шегерілді. 2013 жылдың желтоқсан айында келісімшартқа қол қойылды, екі айдан кейін Конгресс мақұлдады, ал жеткізілімдер 18 ай ішінде басталды. Paveway IV алғаш рет Ауғанстандағы «Херрик» операциясы кезінде Корольдік Әуе күштерімен қолданылды. Кейіннен ол Ливиядағы «Эллами» операциясы мен Ирак және Сириядағы «Шейдер» операцияларында пайдаланылды. 2015 жылдың желтоқсанында Корольдік Әуе күштері «Шейдер» операциясы аясында Сирияда соққы беру операцияларын бастады және алғаш рет Eurofighter Typhoons ұшақтарынан Paveway IV қолданды. 2015 жылдың қаңтарында Сауд Арабиясының Корольдік Әуе күштерінің Eurofighter Typhoons ұшақтары Сириядағы ИМИЛ нысаналарын Paveway IV бомбаларымен нысанаға алды. Бұл «Тайфун» ұшағынан Paveway IV-тің алғашқы операциялық қолданылуы болды. Paveway IV бомбалары Сауд Арабиясы басқарған Йемендегі әрекеттерде де қолданылды. 2015 жылы Йеменде олардың қалай қолданылуы мүмкін деген алаңдаушылықтарға байланысты экспорттық лицензиялар уақытша тоқтатылды, бірақ кейбір кепілдіктер берілгеннен кейін экспорт қайта жаңартылды. Қазіргі уақытта бұл сатылымдарды Қару-жарақ экспортын бақылау комитеттері тергеп жатыр. Raytheon UK «Selective Precision Effects At Range (Spear) Capability 1» бағдарламасы аясында Paveway IV-ті бункерді бұзатын оқ-дәрімен жабдықтау үшін дайындық жұмыстарын жүргізуде. Компактты енгізгіштің сыртқы пішіні мен массасы стандартты Paveway IV-ке ұқсас және айырылатын қорғаныс қаптамасын пайдаланады. Бункерді бұзатын Paveway IV RAF-тің бұрынғы Paveway III бункерді бұзушы бомбасын алмастырады. Бункерді бұзатын Paveway IV нұсқасы 2019 жылдың басында «Тайфун» ұшағының қарулануына енгізіледі. Raytheon жаңа оқ-дәрінің салмағы төрттен бір бөлігіне қарамастан, BLU 109 бункерді бұзатын бомбасымен салыстырылатын тиімділікке ие екенін мәлімдейді. 2016 жылдың желтоқсанында Обама әкімшілігі Сауд Арабиясына Paveway IV бомбаларын жеткізуді тоқтатты, себебі азаматтық халықтың зардап шегуіне қатысты алаңдаушылықтар туды, бұл нашар нысанаға алумен байланысты болды. 2015 жылдың 19 маусымында Корольдік Әуе күштерінің сынақ ұшқышы АҚШ-тағы сынақтар кезінде Lockheed Martin F-35 Lightning II ұшағынан екі инертті Paveway IV лазерлік басқарылатын бомбасын сынап көрді. Бұл F-35 даму бағдарламасы аясында АҚШ-тан тыс жасалған оқ-дәрінің алғашқы сәтті сынағы болды. Paveway IV болашақта ұшаққа интеграциялануы мүмкін, және F-35 Корольдік Әуе күштері мен Корольдік Теңіз күштерінің қарулануына енгеннен кейін операциялық түрде қолданылады. 2024 жылы АҚШ бастаған коалиция Йеменге жасаған зымырандық шабуылдары кезінде Корольдік Әуе күштерінің Eurofighter Typhoons ұшақтары Houthi көтерілісшілерін нысанаға алу үшін Paveway IV бомбаларын қолданды.

The Paveway IV entered service with the Royal Air Force in 2008. The Paveway IV's first export sale was to the Royal Saudi Air Force in a deal worth approximately £150 million (US $247 million). The deal had been delayed for several years by the U. S. State Department which had to authorise the bomb's sale due to its use of American components. A contract was signed in December 2013 with Congressional approval given two months later, with deliveries to begin within 18 months. The Paveway IV was first used operationally by the Royal Air Force during Operation Herrick in Afghanistan. It was later used operationally during Operation Ellamy in Libya, and Operation Shader in Iraq and Syria. In December 2015, the Royal Air Force began strike operations in Syria as part of Operation Shader, and deployed Paveway IV operationally from its Eurofighter Typhoons for the first time. In January 2015, Eurofighter Typhoons of the Royal Saudi Air Force dropped Paveway IVs on ISIL targets in Syria. This was the first operational deployment of Paveway IV from Typhoon. Paveway IVs were also used in the Saudi Arabian led intervention in Yemen. In 2015 for a period export licences were withheld over concern about how they might be used in Yemen, but after some assurances were made exports were resumed. The sales are being investigated by the Committees on Arms Export Controls. Raytheon UK is conducting preparatory work to equip the Paveway IV with a bunker busting warhead as part of the Selective Precision Effects At Range (Spear) Capability 1 program. The compact penetrator has the same outer mold line and mass of the regular Paveway IV and uses a discarding shroud design. A penetrating Paveway IV would replace the RAF's previous Paveway III bunker buster. The penetrating version of the Paveway IV will enter service on the Typhoon in early 2019. Raytheon claims the new warhead has the performance of the BLU 109 penetrating bomb, despite being one quarter of its weight. In December 2016, the Obama administration blocked a transfer of Paveway IV bombs to Saudi Arabia because of concerns about civilian casualties which officials put down to poor targeting. On 19 June 2015, a Royal Air Force test pilot released two inert Paveway IV laser guided bombs from a Lockheed Martin F 35 Lightning II during trials in the United States. This marked the first successful firing of a non US munition during the F 35's development programme. Paveway IV is a future candidate for integration on the aircraft, and will be used operationally by both the Royal Air Force and the Royal Navy when the F 35 enters service with both arms. During the 2024 missile strikes in Yemen by a US led coalition, Royal Air Force Eurofighter Typhoons used Paveway IV bombs to strike Houthi rebels.