Кіріспе

Ежелгі Римнің құнарлылық және жер анасы

Ежелгі Рим дінінде Опс немесе Оппис (лат. "Молшықтық") – сабин текті құнарлылық құдайы және жер анасы. Грек мифологиясында оған тең келетін құдай Рея болған.

Иконография

Опстың мүсіндері мен монеталарында ол, әдетте, жер асты құдайлары сияқты, отыра отырып бейнеленеді және көбінесе скипетрді немесе астық себін мен мүйізді бұтақты ұстайды. Рим мифологиясында Опстың күйеуі Сатурн болған. Опс грек мифологиясында Рея ретінде танылады, оның күйеуі алтын ғасырдың шалқақ монархы Кронос болды; Кронос Реяның інісі болды.

Атауы

Латын жазбаларында сол кездегі жекеше жағдайда (Ops) кездеспейді; классикалық авторлар тек Opis түрін қолданған. Фесттің (203:19) сөзінше, "Опс Сатурнның әйелі және Целустың қызы деп есептеледі. Олар оны жер деп атады, себебі жер адамзатқа барлық игіліктерді сыйлайды" (Opis dicta est coniux Saturni per quam uolerunt terram significare, quia omnes opes humano generi terra tribuit). Латын тіліндегі ops сөзі "байлық, игілік, молшылық, сый, жомарттық, шалқарлық" мағыналарын білдіреді. Бұл сөз "жұмыс" деген мағынаны білдіретін opus сөзімен де байланысты, әсіресе "жер жырту, егіс салу" мағынасында. Бұл қызмет қасиетті саналды және көбінесе Опс және Консус сияқты жер асты құдайларының ықыласын алуға арналған діни рәсімдермен бірге өткізілді. Опс санскрит тіліндегі ápnas сөзімен де байланысты ("мал-мүлік, дүние").

Дін

Рим дәстүрі бойынша, Описке табынуды Римнің сабин патшаларының бірі Тит Татиус қалыптастырған. Опис тез арада байлықтың, молшылықтың және гүлденудің қамқоршысына айналды. Опистің Капитолий төбесінде салтанатты ғибадатханасы болған. Алғашқыда, 10 тамызда Опис құрметіне арналған мереке тойланатын. Бұған қоса, 19 желтоқсанда да мереке өткізілген.

Негізгі дереккөздер

Боккаччо, Джованни. (1362) De mulieribus claris. Ливий Ab urbe condita libri XXIX.10.4–11.8, 14.5–14.
Лактанций, Құдайлық институттар I.13.2–4, 14.2–5.

Екіншілік көздер

Вирджиния Браунның Джованни Боккаччоның «Танымал әйелдер» атты еңбегінің аудармасы, 12–13 беттер; Гарвард университеті баспасы, 2001 жыл.