Кіріспе

Нимфа және жеміс-жидектердің мол өнімін сыйлайтын құдай Помона (/p//ə/'/m//əʊ//n//ə//audio=En us Pomona. ogg/, ) – ежелгі Рим діні мен мифологиясындағы жеміс-жидек пен молшылықтың құдайы. Оның аты латын сөзі "pomum" – "жеміс", атап айтқанда бау-бақша жемістерінен шыққан. Помона – ормандағы нимфа болған деседі. Грек мифологиясында Помонаға тікелей баламасы жоқ, алайда жеміс құдайы Опора оның аналогы саналады.

Этимология

Pōmōna атауы латын тіліндегі pōmus ("жеміс ағашы, жеміс") сөзінен туындаған, мүмкін Proto Italic *po e/omo ("ұзартылды, жиналды?") сөзінен шыққан, Умбрия тіліндегі Puemune-мен байланысты, ал түпкі тегі Proto Indo European *h₁e/omo ("алынатын нәрсе") болып табылады.

Мифология

Овидийдің мифінде ол Сильван мен Пикустың махаббатын жеңілдеп қабылдады, бірақ Вертумн қарт әйел кейпінде оны алдап, үйленуге мәжбүр етті. Олар 13 тамызда Вертумнмен бірге мереке тойлады. Оның діни қызметкері фламен Помоналис деп аталды. Оның белгісі – бау шабуға арналған пышақ. Римнің ежелгі порты Остиядан шалқап жатқан Помональ деп аталатын, оған қасиетті бақ бар. Помона – жеміс ағаштары, бақтар мен жеміс бақтарының құдайы. Оның грек аналогы жоқ, бірақ ол көбінесе Деметрмен байланыстырылады. Ол жеміс ағаштарын қадағалап, қорғайды және олардың өсуіне күтім жасайды. Ол жеміс жинаумен емес, жеміс ағаштарының гүлдеуімен байланысты болды. Көркем бейнелеулерде оны көбінесе жеміс толы табақ немесе мүйіз тәрізді көп мөлшерлі табақпен көрсетеді.

Атаулар ауыстырылуы

Лос-Анджелес округінің Помона қаласы осы құдайдың атымен аталған. Помона колледжі қалада негізделді және Клермонт қаласындағы қазіргі орнына көшкеннен кейін де атын сақтап қалды. Путнам округіндегі Флорида штатының Помона Парк қаласы, цитрус өсіру аймақ экономикасын басып алған кезден бастап, жеміс құдайының құрметіне аталған. Помона доктері (бұрынғы Манчестер доктерінің бөлігі) Помона бақтарының орнында салынған. Жақын жердегі бұрынғы мейрамхана Помона сарайы деп аталды. 32 Помона – 1854 жылы ашылған негізгі белдеудегі астероид. 2003 жылы жаңадан ашылған бал арасының (Apis mellifera) бір түрі Помонаның құрметіне Pomona-ның атымен аталып, Apis mellifera pomonella деп аталды. Ол Тянь-Шань тауларында табылды, бұл аймақ жабайы алманың (Malus) ең көп генетикалық әртүрлілігіне ие, M. sieversii түрі, ол үйретілген алма сорттарының басты атасы болып табылады және олар көбінесе коммерциялық ауқымда бал араларымен тозаңданады.

Өнердегі бейнелеулер

Нью-Йорктегі Манхэттендегі Grand Army Plaza-дағы Пулитцер фонтанының үстінде Помонаның қола мүсіні орналасқан. Фонтанды газет саяжайы Джозеф Пулитцер қаржыландырған, сәулетші Томас Гастингс жобалаған, ал мүсінші Карл Биттер салған мүсінмен безендірілген. Фонтан 1916 жылдың мамыр айында ашылды. Помона К.С. Льюистің «Каспий ханзадасы» атты балалар кітабында қысқаша айтылады. «Der Sieg der fruchtbaren Pomona» («Жемісті Помонаның жеңісі») – Рейнхард Кейзердің 1702 жылғы операсы. «Pomona» – 2014 жылы Уэльстің Корольдік музыка және драма колледжі үшін Алистер Макдауэллге тапсырыс берілген пьесаның атауы. Помона – Массачусетс бау-бақша қоғамының Елм-Бенк бау-бақша орталығындағы Серес және Флорамен бірге орналасқан үш мүсіннің бірі.