Кіріспе

Ежелгі Рим этикасындағы ұғым

Пудицития ("сұлулық" немесе "сексуалдық тазалық") ежелгі Римнің сексуалдық этикасындағы маңызды ұғым болды. Бұл сөз жалпы ұят сезімінен – пудордан туындаған, ол адамның мінез-құлқын қоғамдық қабылдау деңгейінде реттеді. Пудицития көбінесе әйелдерге тән қасиет саналды, бірақ еркектік сексуалдық нормалардан ауытқушылық танытқан ерлерде әйелге тән импудицития, яғни сексуалдық ұятсыздық байқалатыны айтылды. Бұл мінезді римдік Пудицития қасиеті бейнеледі, ал грек мифологиясында оған Аидос сәйкес келеді.

Қасиеттілік

Римдіктер, ерлер де, әйелдер де, pudicitia ізгілігін сақтауға міндетті болды, бұл күрделі идеалды көптеген ежелгі авторлар зерттеді, оның ішінде Ливий, Валериус Максим, Цицерон, Тацит және Тертуллиан. Ливий Лукрецияның аңызын pudicitiaның өрнегі ретінде сипаттайды. Ол өте әдемі болса да, күйеуіне адал және қарапайым болды. Кейбір адамдар Лукреция туралы әңгіме әйелдің құлықтылығы артқан сайын, неке бұзушылар үшін оның тартымдылығы да артады деген пікірде. Pudicitia тек рухани ғана емес, сонымен қатар физикалық қасиет болды; адамның сыртқы түрі оның моральдық бейнесін көрсететін. Ер немесе әйелдің қоғамда қалай ұстанысы, кімдермен араласы, олардың pudicitiaсына қатысты бағалауларға себеп болатын. Мысалы, егер әйел күйеуінен басқа ер адамдармен көрініссе, оның pudicitiaсына қатысты жағымсыз пікірлер айтылатын. Римдіктер бір күйеуге шыққан, univira әйелді идеалдастырды, бірақ Цицерон мен Юлий Цезарь заманында ажырасу жиі кездесетін, бұл әлеуметтік айып емес, әңгіме тақырыбына айналды. Қарапайым мінез-құлық pudicitiaны көрсететін. Pudicitiaның қарамағы impudicitia, "атақсыздық" немесе "сексуалдық бұзықтық" болды. Pudicitiaға жасалған шабуыл stuprum, сексуалдық құқық бұзушылық немесе "сексуалдық қылмыс" деп есептелді. Римдіктер pudicitiaның жоғалуын хаос пен бақылаудың жойылуымен байланыстырды. Цицеронның Верреске қарсы айтқан сөзінде ол губернатордың көптеген құқық бұзушылықтарын, оның ішінде ерлер мен әйелдермен сексуалдық қатынастарын талқылады. Империя дәуірінде Август pudicitiaны қолдау үшін моральдық заңнамалар қабылдады.

Құдайы

Ливийдің айтуынша, Римде Пудицитияның екі ғибадатханасы болған: Пудицития Патриция ғибадатханасы және Пудицития Плебей ғибадатханасы. Алғашқысы тек патрицийлердің әйелдеріне арналған, бірақ Вирджиния плебей консулына үйленгендіктен қабылданбаған соң, ол және бір топ плебей әйелдері плебейлердің әйелдері үшін де Пудицитияның алтарын салған. Ливийдің мәлімдемесінше, Пудицитияның плебейлік киелі орны оның қасиетті мәні бұзылғаннан кейін пайдаланудан шығып қалған.