Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ирак ақыны (640-708 жж.)
Iraqi poet (640 708)
Ғият ибн Ғаут ибн әл Салт ибн Тариқа әл Тағлиби (غياث بن غوث بن الصلت بن طارقة التغلبي) – көбінесе әл Ахтал (الأخطل) (Сөзшең) деген атпен танымал, Омейя кезеңінің ең белгілі араб ақындарының бірі. Ол Бану Тағлиб тайпасына жататын және өз тайпаластары сияқты христиан дінін ұстанған.
Ghiyath ibn Ghawth ibn al Salt ibn Tariqa al Taghlibi (غياث بن غوث بن الصلت بن طارقة التغلبي) commonly known as al Akhtal (الأخطل) (The Loquacious), was one of the most famous Arab poets of the Umayyad period. He belonged to the Banu Taghlib tribe, and was, like his fellow tribesmen, a Christian.
Өмірбаян
Әл-Ахтал әл-Тағлиби Омейяд дәуірінің ұлы мадақшыларының бірі еді. Ол поэзияның маңызды саяси құрал болған кезеңде сатираларымен және мадақтарымен танымал болды. Әл-Ахталды Каб ибн Жуайл Язид I-ге таныстырды және ол халифа Муавия I-нің мұрагері Язидтің жақын досы болды. Ол таққа отырғанда Әл-Ахталға жомарт болды. Христиан болғанына қарамастан, Омейяд халифаларының ықыласына бөенді. Өмір бойы Әл-Ахтал билеуші Омейяд әулетін қолдады. Ол Дамасктық Иоаннмен дос болды, бірақ кейін Иоанн Омейяд сарайындағы лауазымын тастап, монах болуға шешім қабылдады. Мадақтарында Язидті, Абд әл-Малик ибн Марванды және әл-Уалид I-ді мақтады, ал сатираларында халифалардың барлық қарсыластарын сынады. Әл-Ахтал Абд әл-Маликтың ресми сарай ақыны болды және оған көптеген мадақтар арнады. Бірақ әл-Уалид тұсында ол жағдайдан түсіп қалды. Исламнан бұрынғы бедуин дәстүрі Әл-Ахталдың өлеңдерінде әрқашан көзге түседі, ал оның мадақтары осы дәстүрдің жалғасуын көрсетеді. Әл-Ахталдың мадақтары классикалық мәртебеге ие болды. Оның поэзиясы сыншылар тарапынан таза араб тілінің бастауы ретінде қабылданды. Әл-Ахталдың жеке өмірі туралы көп мәлімет жоқ, тек оның үйленгені және ажырасқаны, сондай-ақ уақытының бір бөлігін Дамаскіде, екінші бөлігін Жәзирада (Жоғарғы Месопотамияда) тайпасымен өткізгені белгілі. Тағлиб-Қайыс соғысында ол майданға қатысып, сатираларымен де көзге түсті. Замандастары Жарир ибн Атиях пен әл-Фараздақ арасындағы әдеби тартыс кезінде Әл-Ахтал соңғы ақынды қолдауға көндірілді. Әл-Ахтал, Жарир және әл-Фараздақ арабтар арасында белгілі үштік құрайды, бірақ кім басым екені туралы пікір талас тудырады. Әбу Убайда оны үштіктің ішіндегі ең жоғары деңгейге қойды, себебі оның өлеңдерінің арасында он жетілдіксіз қасида (араб поэзиялық өлеңдері) және тағы онға жуық өлең болған, ал мұндайды басқа екеуінен айтуға болмайды.
Al Akhtal al Taghlibî was one of the great panegyrists of the Umayyad period. He became famous for his satires and panegyrics in a period when poetry was an important political instrument. Al Akhtal was introduced to Yazid I by Ka'b ibn Ju'ayl and became a close friend of the heir apparent to Caliph Mu'awiya I Yazid, when he acceded to the throne, was generous to al Akhtal. Despite his Christianity, he was favored by leading Umayyad caliphs. Throughout his life, al Akhtal was a supporter of the ruling Umayyad dynasty. He was a friend of John of Damascus until the latter decided to give up his position at the Umayyad court and become a monk. He lauded in his panegyrics Yazid, Abd al Malik ibn Marwan and al Walid I and in his satires attacked all the opponents of the caliphs. Al Akhtal became the official court poet of Abd al Malik, to whom he dedicated a number of panegyrics. But he fell into disfavour under al Walid. The pre Islamic Bedouin tradition is always apparent in the poems of al Akhtal and his panegyrics show the continued vitality of this tradition. The panegyrics of al Akhtal acquired a classical status. His poetry was accepted by critics as source of pure Arabic. Few details are known about al Akhtal's personal life, save that he was married and divorced, and that he spent part of his time in Damascus, part with his tribe in the Jazira (Upper Mesopotamia). In the Taghlib–Qays war he participated on the battlefield, as well as by his satires. In the literary strife between his contemporaries Jarir ibn Atiyah and al Farazdaq, Akhtal was induced to support the latter poet. Al Akhtal, Jarir and al Farazdaq form a trio celebrated among the Arabs, but as to superiority there is dispute. Abu Ubayda placed him highest of the three on the ground that among his poems there were ten flawless qasidas (Arabic poetic odes), and ten more nearly so, and that this could not be said of the other two.
Шығармалары
Әл Ахталдың өлеңдері 1891 жылы Бейруттегі иезуит баспасынан жарық көрді. Ақынның өмірі мен оның заманы туралы толық мәліметтер Х. Ламменстің "Le chantre des Omiades" (Париж, 1895) еңбегінде келтірілген (бұл 1894 жылғы "Журнал Asiatique" журналынан қайта басылған материал).
The Poetry of al Akhtal has been published at the Jesuit press in Beirūt, 1891. A full account of the poet and his times is given in H. Lammens’ Le chantre des Omiades (Paris, 1895) (a reprint from the Journal Asiatique for 1894).