Кіріспе

Ирландиялық жазушы Роберт Филлип Нунан (17 сәуір 1870 – 3 ақпан 1911), туғанда Роберт Крокер аталған, және Роберт Тресселл атты псевдониммен әйгілі, «Жыртық шалбар киген қайырымдастар» романымен танымал ирландиялық жазушы. Тресселл өмірінің жас кезеңін Оңтүстік Африкада жұмыс істей отырып өткізді. Йоханнесбургте ол еңбек ұйымдары мен социалистік саясатқа тартылды. Сондай-ақ Йоханнесбургте ирланд ұлтшылдығының көрнекті қайраткерлерімен байланыс жасады. Ол Англияға оралып, Гастингсте суретші және әрлеуші болып жұмыс істеді, ал «Жыртық шалбар киген қайырымдастар» романын шамамен 1906-1910 жылдар аралығында, «ешқандай әлеуметтік қорғаудың жоқ, тек қайырымдылық, жұмыс үйі және қабір бар кездегі қанаушылық еңбек туралы» жазды. Джордж Оруэлл оны тамаша кітап деп бағалады.

Ерте өмір

Нунэн Ирландияның Дублин қаласында, 37 Вексфорд көшесінде дүниеге келді. Ол бұрынғы Корольдік Ирландия полициясының инспекторы және зейнеткерлік сот судьясы болған Сэмюэл Крокердің заңды емес ұлы еді. 1875 жылға қарай Нунэн Лондон қаласында тұрып жатқан. 1881 жылғы Англия халық санағында ол әкесі Себастьян Зумбюльдің тегімен, Лондон қаласы, Ислингтон ауданы, Ельмор көшесі, 27 мекенжайында тіркелген. Оның қызы Кэтлиннің айтуынша, ол "өте жақсы білім алған" және көптеген тілдерді білген. Ол Дублин Тринити колледжіне қабылдану мүмкіндігіне ие болған болуы мүмкін. Он алты жасқа келгенде ол радикалды саяси сананың белгілерін көрсетті және "көптеп жерді жалға алып, одан түскен табысқа қанағаттанбаймын" деп отбасын тастап кетті. Осы шамада ол тегін анасының бойындағы есіміне өзгертіп алды.

Оңтүстік Африка

1891 жылы Нунэн Ұлыбританияның Кейп колониясының астанасы – Кейптаунға көшіп, суретші және әрлеуші болып жұмыс істеді. 1891 жылғы қазан айында Элизабет Хартельге үйленгенде, ол «Роберт Филлип Нунэн, әрлеуші» деп тіркелді. 1892 жылғы 17 қыркүйекте Кэтлин есімді қызы дүниеге келді. 1894 жыл шамасында Нунэн Кэтлинмен бірге Йоханнесбургке көшті, ол пансиондағы монастырь мектебінде білім алды. Йоханнесбургте Нунэн Герберт Эванстың сурет салу және әрлеу фирмасында жұмыс істеді, көбінесе шебер болып жұмыс істеген сияқты. 1890 жылдары британдық және басқа да иммигрант жұмысшылар арасында ұйымдасуға бірнеше әрекеттер жасалды. Олардың бірі – Трансвааль Федерациялық Құрылыс Сауда Кеңесі деп те аталатын Кәсіптік және Еңбек Кеңесі (КЕК) болды. 1890 жылдардың соңында ұйым «Херберт Эванс және компанияның Нунэн мырзасы шақырған құрылыс салаларын ғана» өкілдік етті. Йоханнесбургте ол социалистік саясатқа тартылды. Жаңа құрылған Халықаралық Тәуелсіз Еңбек партиясының комитетіне сайланды. Нунэнмен бірге Джеймс Томпсон Бейн сайланды, және мүмкін Бейн арқылы Нунэн Роберт Блатчфордтың социалистік идеяларымен және Уильям Морристің саяси жазбаларымен танысқан болар. Ол кездегі Йоханнесбургтегі еңбек қозғалысының кейінірек белгілі бір аспектісіне де келіскен болуы мүмкін: нәсілдік бөлінген жұмыс орындарына ұмтылу, бұл саясат сол кездегі Трансвааль үкіметі қолдаған. Нунэн Брюс және Ко, сондай-ақ Бёртон және Ко құрылыс және әрлеу фирмаларында жұмыс істеді. Ол аймақтағы шіркеулерді әрлеумен айналысты. Ол кәсіподаққа қосылмаған сияқты. 1905 жылы полицияға кедергі келтіргені үшін айыппұл төледі, себебі полиция қызметкері оның туысы Артурдың фейерверк қоюына араласты. Осы шамада ол «Дирижабльдің эволюциясы» суреттерін жасады және өзінің жобалаған дирижаблінің моделін Соғыс министрлігіне ұсынды, бірақ олар қабылдамады. 1906 жылы ол Социал-демократиялық федерацияның Хейстингс бөлімшесінің негізін қалаушы мүшесі болды. Бір фотосуретте Нунэн мен оның қызы ашық ауадағы жиынға қатысып жатқандары көрсетілген. Ол «Жырлы шымшықты қайырымдылықшылар» романы бойынша жұмыс істей бастады. Жұмыс берушісімен дауласып, Бёртон және Ко фирмасынан кетіп, Адамс пен Джарретт үшін жұмыс істеді. 1909 жылы Нунэн Лондон-роудтағы пәтерге көшіп, Гастингс қаласындағы SDP (бұрынғы SDF) жергілікті газ және электр компанияларында кеңесшілердің мәмілелеріне қарсы науқан жүргізді. Оның денсаулығы нашарлай бастады және 1910 жылдың тамызында Канадаға көшіп кетуді ұйымдастыру үшін Ливерпульге сапарлады. Қабірінің орны 1970 жылға дейін табылмай қалды. Сол жерге тағы он екі адам жерленген. 1977 жылы жергілікті социалистер кәсіподақтармен бірлесіп, жер учаскесіне барлық жерленгендердің есімдерімен ескерткіш тас орнатты. Жер қазір зират ретінде пайдаланылмайды және Райс Лэйн қалалық фермасына берілді. Бұл жер Уолтон түрмесінің қарама-қарсысында орналасқан. Жақын жердегі көше Нунэн Клоуз деп аталды. 2019 жылы Тресселлдің есімі мыс құбырлы оркестрдің жетекшілігімен оның қабіріне шерумен атап өтілді.

Өлгеннен кейін жариялау

Кэтлин жұмыс істейтін үйіне келген қонақ, жазушы Джесси Поуптың қатысуымен әкесінің романы туралы айтты, ол оны өзінің баспасына, Грант Ричардсқа ұсынды. 1914 жылдың сәуір айында баспагер кітаптың құқығын 25 фунт стерлингке сатып алды, және ол сол жылдың соңында Ұлыбританияда, Канадада және АҚШ-та, 1920 жылы КСРО-да, ал 1925 жылы Германияда жарық көрді. Алғашқы басылған нұсқасы Поуппен көп қысқартылды, социалистік идеологияның көп бөлігі алынып тасталды. Кейін Ричардс кітапты «өте шынайы» және «қауіпті түрде радикалды» деп жазды. Поуптың нұсқасы романның басты кейіпкері Франк Оуэннің өзін-өзі өлтіруді ойлап, сол жылы еңбекші партия қолдамаған екі коммунист парламентке сайлануына тікелей себеп болды. Ол мектептер мен университеттерде оқытылады, сахна, теледидар және радиоға бейімделді, сондай-ақ кәсіби одақтардың жиналыстарында оқылып жатыр. Деклан Киберд Падраик О Конайрдың ирланд тіліндегі «Деораиг» романының прогрессивті социализмі Тресселдің «Жыртық шалбарлы қайырымдылар» романымен көптеген ортақ белгілері бар екенін айтады.