Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Галл өсіп-өнім мен құнарлылықтың қасиетті құдайы, кельт құдайы.
Gallic goddess of abundance and fertility
the Celtic goddess
Галло-рим дінінде Росмерта өсіп-өнім мен молшылықтың қасиетті құдайы болды, оның атрибуттары – мүйіз мөлдір сияқты молшылық белгілері. Росмерта туралы куәліктер мүсіндер мен жазуларда кездеседі. Галлияда ол көбінесе римдік құдай Меркуриймен бірге бейнеленген, бірақ кейде жеке кездеседі.
In Gallo Roman religion, Rosmerta was a goddess of fertility and abundance, her attributes being those of plenty such as the cornucopia. Rosmerta is attested by statues and by inscriptions. In Gaul she was often depicted with the Roman god Mercury as her consort, but is sometimes found independently.
Этимология
Росмерта атауы галлиялық және ro smert a деп талданады. Smert сөзі "қамқор" немесе "күтуші" мағынасын білдіреді және басқа галлиялық атауларда да кездеседі, мысалы Ad smerio, Smertu litani, Smerius (Σμερο), Smertae, Smertus және тағы да басқалар. Ro – бұл "өте", "үлкен" немесе "ең" мағынасын білдіретін сөз, мысалы Ro bili ("ең жақсы") немесе Ro cabalus ("үлкен жылқы") сөздерінде кездеседі. –a жұрнағы – галлиялық әйел есімдерінің жекеше жағдайындағы типтік аяқталуы. Осылайша, бұл атаудың мағынасы – "Ұлы қамқор".
The name Rosmerta is Gaulish, and is analysed as ro smert a. Smert means "provider" or "carer" and is also found in other Gaulish names such as Ad smerio, Smertu litani, Smerius (Σμερο), Smertae, Smertus, and others. Ro is a modifier meaning "very", "great", or "most" as found in Ro bili ("most good") or Ro cabalus ("great horse"). The a ending is the typical Gaulish feminine singular nominative. The meaning is thus "the Great Provider".
Иконография
Аутуннан (көне Аугустодун, кельттік Эдуи тайпасының астанасы) жасалған рельефте Росмерта мен Меркурий қасиетті жұп ретінде отырған күйі бейнеленген. Оның қолында мүйізді бұта бар, ал Меркурий оның сол жағында патера ұстап тұр. Айзенбергтен табылған бас рельефінде де осы жұп бірдей орналасқан, Росмерта жазу арқылы анықталған. Росмерта оң қолында қалта, сол қолында патера ұстап тұр. Париждегі осы жұптың мүсіндерінде Росмерта мүйізді бұта мен жеміс себетін ұстап тұр. Росмерта Финс-д'Анненсидегі (Жоғарғы Савойя) қола мүсінде жеке бейнеленген, онда ол жартасқа отырып, қалта ұстап тұр және ерекше жағдай ретінде, басында Меркурийдің қанаттары бар. Эсколиве-Сент-Камильдегі тас рельефінде ол патера мен мүйізді бұтаны бірге ұстап тұрған күйі көрсетілген.
A relief from Autun (ancient Augustodunum, the civitas capital of the Celtic Aedui), shows Rosmerta and Mercury seated together as a divine couple. She holds a cornucopia, with Mercury holding a patera at her left side. A bas relief from Eisenberg shows the couple in the same relative positions, with Rosmerta securely identified by the inscription. Rosmerta holds a purse in her right hand and a patera in her left. In a pair of statues from Paris depicting the couple, Rosmerta holds a cornucopia and a basket of fruits. Rosmerta is shown by herself on a bronze statue from Fins d'Annency (Haute Savoie), where she sits on a rock holding a purse and, unusually, also bears the wings of Mercury on her head. A stone bas relief from Escolives Sainte Camille shows her holding both a patera and a cornucopia.
Жазулар
Росмертаға арналған жиырма жеті жазу Юфер мен Лугинбюль тізімінде келтірілген, олар Францияда, Германияда және Люксембургте тараған, негізінен Рим провинциялары Галлия Бельгия және Жоғарғы Германияға сәйкес келеді. Тағы екі жазу белгілі, оның біреуі римдік Дакиядан. Метц қаласындағы жазу Меркурий мен Росмертаға бірлескен арнау (вотум) болып табылады. Айзенбергтен жасалған тағы бір жазуда декурион осы жұпқа берген уәдесін орындаған. Галлия Бельгиядан алынған екі жазуда Росмертаға "қасиетті" (sacra) деген сипаттама берілген. Галлия Бельгиясындағы Вассербиллигтен табылған ұзын жазуда құдайлық жұп ғибадатхананы (aedes) бағыштаумен байланыстырылған, сондай-ақ "қонақжай" ритуалдарды өткізу көзделген.
Twenty seven inscriptions to Rosmerta are listed by Jufer and Luginbühl, distributed in France, Germany and Luxembourg, corresponding mainly to the Roman provinces of Gallia Belgica and Germania Superior. An additional two inscriptions are known, one from Roman Dacia. An inscription from Metz is a dedication (votum) to Mercury and Rosmerta jointly. Another from Eisenberg was made by a decurion in fulfillment of a vow to the couple jointly. In two inscriptions both from Gallia Belgica, Rosmerta is given the epithet sacra, sacred. A lengthier inscription from Wasserbillig in Gallia Belgica associates the divine couple with the dedication of a shrine (aedes), with "hospitable" rites to be celebrated.