Кіріспе

Лоуренс Картадж Уэтерс (14 мамыр 1890 жыл - 29 қыркүйек 1918 жыл) – сол кезде Австралия қарулы күштерінің мүшесіне берілетін ең жоғары награда – Виктория кресінің иегері, Жаңа Зеландияда туып, Австралия азаматы болған. Уэтерс жеті жасында ата-анасы туған жері Оңтүстік Австралияға оралды. Ол Аделаидада жерлеуші болып жұмыс істеместен бұрын мектепті бітірді. 1916 жылдың басында Австралия императорлық күштеріне (АИФ) қатардағы жауынгер ретінде қабылданып, 43-ші батальонға қосылды. Оның бөлімшесі желтоқсанның соңында Франция мен Бельгиядағы Батыс майданға аттанды. Аурудан кейін Уэтерс 1917 жылдың маусымында Мессин шайқасына қатысу үшін батальонына оралды, сол шайқаста жараланды. Ұлыбританияға эвакуацияланып, желтоқсанның басында бөлімшесіне қайта қосылды. 1918 жылдың наурыз айында сержантқа көтеріліп, Уэтерс неміс көктемгі шабуылы кезінде батальонымен шайқасты, бірақ мамыр айында уландырылды және келесі айға дейін бөлімшесіне оралмады. Ол шілдеде Хамель шайқасына, тамызда Амиен шайқасына және қыркүйекте Мон-Сен-Квентин шайқасына қатысты. Мон-Сен-Квентинде Виктория кресіне ұсынылды. Уақытша сержант қызметіне тағайындалып, 29 қыркүйекте Сент-Квентин каналы шайқасында снарядтан басына жара алып, сол жерде көз жұмды. Виктория кресімен марапатталатынын білмей қайтыс болды, ол туралы жариялау желтоқсан айының соңында жасалды. 2016 жылға дейін оның Виктория кресі жеке меншікте болды, бірақ сол жылы аукционда сатып алынып, Канберрадағы Австралия соғыс мемориалына сыйға берілді, қазір ол Батырлық залында қойылған.

Ерте өмір

Лоуренс Картадж Уэзерс 1890 жылдың 14 мамырында Жаңа Зеландияның Даргавилл қаласының жанындағы Те Копуруде дүниеге келді. Ол Джон Джозеф Уэзерстің және оның әйелі Эллен Фрэнсис Йоханна МакКормактың сегіз баласының бірі еді. Оның ата-анасы Оңтүстік Австралияның Аделаида қаласынан шыққан, ал ол жеті жасқа толғанда отбасы қайтадан Аделаидаға оралды. Олар штаттың солтүстігіндегі ауылдық жерге қоныстанды, ал Уэзерс Сноутаун мемлекеттік мектебінде оқыды. Мектепті бітіргеннен кейін, 1909 жылы ол екі бауырымен бірге Еуропа мен Америкаға саяхат жасады, соның ішінде Англияда төрт ай тұрды. Екі жылдан кейін Австралияға оралған соң, ол Аделаидада ат бағып, көлікші және жерлеуші болып жұмыс істеді. 1913 жылдың 10 қыркүйегінде ол Анни Элизабет "Тесс" Уотсонға үйленді. Жұбайлар Ятала мен Парксайд қалаларының шетінде тұрды және екі балалары болды. Уэзерстің үлкен ағасы Томас Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысып, 1915 жылғы Галлиполи шайқасында 9-шы жеңіл атқыштар полкінде қызмет етіп жарақаттан қайтыс болды. Оның кіші бауыры Джозеф те әскери қызметке шақырылды, бірақ Австралиядан кетпес бұрын өз өтініші бойынша босатылды.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

1916 жылдың 8 ақпанында Уэзерс Австралия императорлық күштерінің (АИФ) қарапайым сарбазы ретінде әскери қызметке қабылданды және бастапқыда 10-шы батальонға күшейтетін бөлім ретінде бекітілді. Маусым айында ол 3-ші дивизияның 11-ші бригадасының 43-ші батальонына ауыстырылды. 43-ші батальон 1916 жылдың маусым айында HMAT A19 (бұрынғы SS Afric) кемесіне мінді. 3-ші дивизия қараша айында Батыс майданға аттанды және желтоқсан айының соңында алғаш рет окоптарға кірді. 1917 жылдың қаңтар айының соңында Уэзерс ауырғандықтан емханаға жатты және сәуірдің соңына дейін бөлімшесіне қайта оралмады. Ол майданға өз батальоны соғыста көрген алғашқы ірі шайқасқа қатысу үшін уақытында оралды – Мессин шайқасы. Осы шайқаста 43-ші батальон түнгі операция кезінде 122 сарбазын жоғалтты, соңғы мақсат – Оставерн шебін басып алу. Осы қаза болғандардың бірі – 10 маусымда аяғына оқ тиген Уэзерс. Ұлыбританиядағы ауруханаға жеткізілген ол желтоқсанның басында ғана бөлімшесіне қайта оралды. 3-ші дивизия 1917–1918 жылдарының қысын Бельгияның Фландрия аймағындағы Мессен секторындағы майдан шебінде кезекпен өтеді, көктемде күтілетін неміс шабуылына қарсы окоптарды нығайтып, жақсартты. 1918 жылдың 21 наурызында Уэзерс ефрейтор болып тағайындалды, ал бір аптадан кейін оның батальоны неміс көктемгі шабуылын тойтаруға көмектесті, Морланкурттан батысқа қарай Анкре мен Сомма өзендері арасында қорғаныс позицияларын алды. Мамыр айының соңында ол Villers Bretonneux маңында газ шабуылынан кейін медициналық көмекке мұқтаж болды, бұл 43-ші батальонда 230 сарбаздың жарақаттануына әкелді, ал Уэзерс маусымның ортасына дейін қызметке қайта оралмады. 43-ші батальонның келесі ірі шайқасы – 4 шілдедегі Хамель шайқасы, өте сәтті өтті. Батальон ауылды тазалауға жауапты болды және 97 сарбазы қаза тапты. 43-ші 8 тамыздағы Амиен шайқасының бірінші кезеңінде қолдау көрсетті, бұл немістерді Гинденбург бекініс желісіне дейін ығыстыру мақсатында жүз күндік шабуылдың басталуын белгіледі. Бұл 25–26 тамызда Сузаннан батысқа қарай шайқасуды қамтыды. 2 қыркүйекте Мон-Сен-Квентин шайқасы кезінде 43-ші батальонға Аллен ауылының солтүстігіндегі окоптарды тазалау міндеті жүктелді. Ол Аллене қарсы Граз окопын ұрыссыз басып алды, содан кейін қол гранаталарын (бомбалар) қолдана отырып, солтүстікке қарай Скутари окопына қарай шабуылдады және окоптың түйіскен жерінде 150-ге жуық неміс сарбазын тоқтатты. Неміс отының күштілігіне тап болған әскерлер тоқтады және тұйықталу пайда болды, оны Уэзерс және тағы үш сарбаз бұзды. Сол күні оның ерлігі үшін Виктория кресімен марапаттау туралы ұсыныс жасалды, бұл сол кездегі Австралия қарулы күштерінің мүшесіне шайқастағы батылдығы үшін берілетін ең жоғары награда болды. Алғыс қағазында былай деп жазылған: «1918 жылдың 2 қыркүйегінде Пероннен солтүстікке қарай, алдын ала бомбалау тобымен бірге болған кездегі ең көрнекті ерлік пен борыштылыққа берілгендігі үшін. Шабуылды мықты қорғалған окоп тоқтатқаннан кейін, капрал Уэзерс қатты атыс астында жалғыз алға қарай жүріп, жауды бомбалармен шабуылдады. Содан кейін ол бомбаларды алу үшін біздің желімізге қайта оралды, ол тағы да үш жолдасымен бірге алға қарай жүріп, қатты атыс астында шабуыл жасады. Жеке өміріне қауіп төнсе де, ол жаудың қақпасына шығып, окопты бомбалады, және жолдастарының қолдауымен 180 тұтқын мен үш пулеметті алды. Оның ерлігі мен табандылығы соңғы мақсатты табысты жүзеге асырып, көптеген жолдастарының өмірін сақтап қалды». Уэзерс жолдастарына қайтып келгенде, оның киімі саздан қапталған, бетінен қан ағып жатқан, сақалында бес күндік өскіш болған. Ол сондай-ақ, тоналған неміс бинокльдері мен тапаншаларымен «Шыршадай» әшекейленген. Ол қатты уайымдап, достарына неміс жауынгерлерін қалай «үркіткенін» айтып берді. Мон-Сен-Квентин шайқасында 43-ші батальон 67 сарбазын жоғалтты. Келесі аптада 11-ші бригада немістерді Гинденбург желісіне дейін қуып жетуге қатысты. 10 қыркүйекте Уэзерс уақытша ефрейтор болып тағайындалды. 29 қыркүйекте 3-ші дивизия Сент-Квентин каналы шайқасына қатысты, бұл соғыстың соңғы австралиялық жер шайқастарының бірі, бұл Гинденбург бекінісінің үшінші қорғаныс желісі Боревоар шебін бұзуды қамтиды. Ұрыс кезінде 43-ші батальон окопта бас сауғалап жатқанда, кішкентай топтың арасында снаряд жарылып, Уэзерстің басын жарақаттады. Ол көп ұзамай қайтыс болды, ол Виктория кресіне ие болатынын білмеді, ол 1918 жылдың 24 желтоқсанында жарияланды. Сол оқ оның ағасын, ефрейтор Джей Джей Уэзерсті де өлтірді. Уэзерс Вендхуйльдегі Ұлттар Достастығы Соғыс қабірлері комиссиясының Бірмұңдық зиратында жерленді. 2016 жылға дейін оның Виктория кресі жеке қолында болды, бірақ сол жылы ол Сиднейде аукционға қойылды, жеке медаль үшін әлемдік рекордтық бағаға сатылды. Соңынан сол жылы ол Канберрадағы Австралия соғыс мемориалына сыйға берілді, онда қазір Батырлар залында қойылған.