Кіріспе

Republican Party of Minnesota v. White, 536 U. S. 765 (2002), - АҚШ Жоғарғы Сотының сот лауазымдарына үміткерлердің Бірінші түзетуге сәйкес құқықтарына қатысты шешімі. 5-4 дауыспен қабылданған шешімде сот, Миннесота штатының сот лауазымдарына үміткерлерге даулы құқықтық және саяси мәселелер бойынша пікірлерін жариялауға тыйым салған «жариялау ережесінің» конституцияға қайшы екенін мәлімдеді.

Өмірбаян

Миннесота штаты, көптеген штаттар сияқты, сот этикасының кодексіне ие болды, ол судья болып сайлануға ниеттенген үміткерлерді, сайланған жағдайда олардың қарауына түсуі мүмкін мәселелерді талқылаудан және өз пікірлерін жариялаудан шектеді – бұл «жариялау шарты» деп аталады. 1996 жылы Грегори Версал Миннесота Жоғарғы Сотының судьясы лауазымына кандидат болды. Ол Миннесота Жоғарғы Сотының бірнеше шешімдерін сынаған материалдарды таратты. Оған қатысты этикалық шағым түсті, бірақ шағымды қарауға міндетті кеңес айыптауларды жоққа шығарды және жариялау шартының конституциялықтығына күмән келтірді. 1998 жылы Версал сол лауазымға қайта кандидат болды. Бірақ бұл жолы ол алдын ала Миннесота Сот стандарты кеңесінің төрағасы Сюзанн Уайтқа қарсы федералды аудандық сотқа шағымданып, сотқа жүгінді. Версал жариялау шарты оның сөз бостандығы құқығын шектеді және оған мағыналы сайлау науқанын жүргізуге мүмкіндік бермей, сайлау процесін әжуалайтынын мәлімдеді. Миннесота Республикалық партиясы Версалдың сот процесіне қосылып, бұл шектеулер партияға Версалдың мәселелер бойынша пікірлерін білуге және осылайша оның кандидатурасын қолдауға немесе қарсылық көрсетуге қатысты хабардар шешім қабылдауға кедері келтірді деп мәлімдеді. Аудандық сот жариялау шарты Конституцияны бұзбайтынын анықтады. Версал АҚШ-тың сегізінші апелляциялық округінің сотына шағымданып, округтік соттың шешімі күшінде қалды. Содан кейін Версал АҚШ Жоғарғы Сотына кассациялық шағым беру туралы өтініш берді, ол қабылданды.

Шешім

5–4 дауыспен Жоғарғы Сот Сегізінші апелляциялық округтің шешімін күштен шығарып, Миннесота штатының жариялау шартын Бірінші түзетуді бұзу деп таныды. Соттың пікірінше, Миннесота штатының жариялау шарты "Бірінші түзетудегі сөз бостандығының өзегін құрайтын, мемлекеттік лауазымға үміткерлердің қабілеттері туралы сөзді шектеу арқылы қиындық тудырады". Сот бұл шарттың мемлекеттің соттың бейтараптығына қатысты маңызды мүддесіне жеткілікті дәрежеде бағытталмағанын және қатаң тексеру сынағынан өтпегенін мәлімдеді.

Шешімнен кейінгі кезең

2006 жылы зейнеткер судья О'Коннор Уайт ісі бойынша дауыс беруіне қатысты алаңдаушылық білдіріп, «Менің айтуымша, бұл (Миннесота) ісі мені ойландырады» деді.