Кіріспе
Уэльс мифологиясындағы кейіпкер Gwydion fab Dôn – Уэльс мифологиясындағы сиқыршы, батыр және алаяқ, ол ең көрінетін жері «Мабиногидің» төртінші бөлімі, ол негізінен оның жас сіңілі баласы Ллеу Ллау Гиффспен қарым-қатынасына баса назар аударады. Ол сондай-ақ Уэльс триадаларында, Талиэсин кітабында және Қабірлер жырларында да маңызды рөлде көрінеді. «Гвидион» есімі «Ағаштардан туған» деп түсіндіріледі.
Gwydion fab Dôn is a magician, hero and trickster of Welsh mythology, appearing most prominently in the Fourth Branch of the Mabinogi, which focuses largely on his relationship with his young nephew, Lleu Llaw Gyffes. He also appears prominently in the Welsh Triads, the Book of Taliesin and the Stanzas of the Graves. The name Gwydion may be interpreted as "Born of Trees".
Оңтүстікпен соғыс
Гилфаетви, Вендотия патшасы Мафф Матонвидің немере інісі, ағасының аяқ тірегіш қызы Говинге әуес болады. Оның ағасы Гвидион солтүстік пен оңтүстік арасында соғыс бастауды жоспарлайды. Осы мақсатта Гвидион өзінің сиқырлы күштерін пайдаланып, Деметия патшасы Прайдериден бірнеше бас әлемнен тыс шошқаларды ұрлайды, ол Гвинендке шабуыл жасап, кек қайтаруға ант етеді. Соғыс кезінде, Мать алаңдағанда, ағайындылар үйге оралады, ал Гилфаетви Гоувинге зорлық жасайды. Прайдери мен оның әскері солтүстікке қарай жорықтап, Маенор Беннард пен Маенор Код Алун арасында шайқасқа түседі, бірақ кері шегінуге мәжбүр болады. Ол Нант Каллға дейін қуылды, онда оның көптеген әскерлері қырғынға ұшырайды, содан кейін Дол Бенмаенде үшінші жеңіліске ұшырайды. Қан төгуді тоқтату үшін, шайқастың нәтижесі Гвидион мен Придери арасындағы жеке күреспен шешілуіне келісіледі. Екі жауынгер Ардудуидегі Y Velen Rhyd деп аталатын жерде кездеседі және "күш, батырлық, сиқыр және соқпақтың арқасында" Гвидион жеңіске жетеді, ал Придери қаза табады. Дифед халқы өздерінің мырзасының өліміне күйініп, өз жерлеріне қайтады.
Льёудың тууы
Мад Говинге жасалған шабуылды естігенде, ол немерелерін жұптасқан жануарларға айналдырады: Гвидион бір жылға бұғыға, содан кейін шошқаға және соңында қасқырға айналады. Гилфаэтуи елікке, жабайы шошқаға және қасқырға айналады. Олар әр жыл сайын Мадқа жіберілетін ұрпақ тудырады: Хиддвн, Хычдвн және Блидвн. Үш жылдан кейін Мад немерелерін жазадан босатып, жаңа аяқ ұстаушыны іздеуді бастайды. Гвидион өзінің қарындасы Арианродты ұсынады, оның құдалығын Мад сиқырлы түрде тексереді. Тестілеу кезінде ол "қалың сары шашы бар күшті ұл" тудырады, Мад оны Дилан деп атайды, ол өліміне дейін, ағасы Гофэннонның қолынан қаза тапқанша теңіздің табиғатын иеленеді. Арианрод ұялып, есікке қашады, бірақ шығар жолда одан кішкентай нәрсе түсіп қалады, Гвидион оны орап, төсегінің астындағы сандыққа салады. Біраз уақыттан кейін ол сандықтан айқай естіп, ашып, кішкентай ұл табады. Кейбір ғалымдар Төртінші тармақтың алғашқы нұсқасында Гвидион Арианродтың ұлдарының әкесі болған деген болжам бар.
Ллеудің өлімі мен қайта тірілуі
Блодевэдд пенлиннің иесі Гронв Пебрмен қарым-қатынаста болады және екеуі Ллеуді өлтіруге сөз байласады. Блодевэдд Ллеуді қалай өлтіру керектігін ашуға көндіреді, өйткені оны күндіз немесе түнде, үй ішінде немесе ашық ауада, не саяхаттағанда, не жүргенде, киімсіз және жалаңаш емес, не заңға сай жасалған қарумен өлтіруге болмайды. Ол оған тек кешке ғана өлтірілетінін, бір аяғы қазанға, екіншісі ешкіге оралған ауға оралғандығын және жыл бойы жебені соққандығын айтады, бұл уақытта бәрі мессада болады. Осы ақпаратпен ол оның өлімін ұйымдастырады. Гронвтің қолынан түскен найзадан зақымданған Ллеу бүркітке айналып, ұшып кетеді. Гвидион оны тауып алып, қарағайдың биік басында отырғанын көреді. Ол оны (Гвидион деп аталатын) ән айту арқылы дуалдан түсіріп, қайтадан адам түріне айналдырады. Гвидион мен Мать Ллеуді Гронв пен Блодевэдден өз жерлерін қайтарып алудан бұрын сауықтырады. Ллю мен Гронвтың бетпе-бет кездескенінде Гронв өзінің және Ллюның найзасының арасында үлкен тасты қоюға болатынын сұрайды. Ллеу оған рұқсат береді, содан кейін оның найзасын тастайды, ол тасты да, Гронвты да тесіп, оны өлтіреді. Гвидион Блодевэдді бұғаулап, оны басқа құстардың бәрі жек көретін құсқа айналдырады. Әңгіме Ллю Гвинендтің тағына отырғанымен аяқталады.
Гвидион басқа да құралдарда
Ллойд Александрдың «Прайден хроникалары» атты балалар фантастикалық романдары сериясында Уэльс аңыздарынан шабыттанған Гвидион есімді кейіпкер бар, ол аңыздағы Гвидионға негізделген, бірақ мінез-құлқы жағынан едәуір өзгеше. Придаин елжірегінде принц Гвидион Дон ұлдарының, Придаиннің билеуші үйінің мүшесі және король Маттың соғыс басшысы; ол Жоғарғы король Мат қаза болғанда таққа отырады. Гвидион Таранмен үйінен қашып кеткен Хен Вэн шошқасын қуа жөнелген кезде кездеседі. Адам мен бала бірге саяхаттайды, бірақ олар Spiral Castle-де тұтқындалып, ажыратылады. Бес томдық серияның алғашқы үш кітабында Гвидион мүйізді патшаны нақты атын айту арқылы жеңіп, Қара қазанды қорғауға көмектеседі және Таранға, Ффледуд Ффламға, Гурги мен Принц Рунға ханшайым Эйлонвиді сиқыршы Ахреннен құтқаруға көмектеседі. Соңында ол Каер Датилді қорғауға және Жоғарғы король ретінде Аннувинге теңіз арқылы шабуыл жасауға жетекшілік етеді. Кітаптарда принц Гвидион – тәжірибелі із кесуші, орманшы және жауынгер. Донның патшалық үйінің мүшесі ретінде ол көбінесе күннің символы салынған қарапайым алтын дискілі медальон тағады. Патриция Кеннели Моррисонның «Келтиад» сериясында – «Жұлдыздар арасындағы соғыстар» стиліндегі ирланд, уэльс және шотланд аңыздары – Гвидион Донның ханзадасы басты кейіпкерлердің бірі болып табылады. Александр сияқты, Кеннели Моррисон да өзінің кейіпкерін мифологиялық Гвидионға негіздейді, бірақ оны өзінің шығармашылық процесі арқылы жандандырады. Келтия патшайымы Эйрон Аойбелдің сүйіктісі және бірінші соғыс басшысы Гвидион ақырында Эйронның күйеуі мен Кельтия патшасы болады, сонымен қатар Мабиногионның әртүрлі тармақтарындағы оқиғаларға негізделген көптеген оқиғаларға қатысады. Ол дарынды бард, сиқыршы және жауынгер, Кельтияның сиқырлы Сидхелкісіне жақын және одан тараған. Ол Эйронның адал серігі және көп жағдайда оған тең дәрежелі болып бейнеленеді. Ол «Скоун тағы» аяқталатын Ағаштар шайқасына белсенді қатысады, бұл жарық көрген кітаптардың соңғысы. Гвидион Нил Гейманның 2001 жылғы «Американ құдайлары» романында қысқаша көрінеді. Ол Миссури штатының Хьюмансвилл қаласындағы супермаркеттегі жас, құлшынып жұмыс істейтін, акнеге шалдыққан сатушы болып суреттеледі. Гвидион 2003 жылғы «Y Mabinogi» анимациялық фильмінде маңызды рөлде ойнады, оны Филип Мадок дауыстады. Ол сонымен қатар Филип Маннның «Батырларға лайық жер» атты тарихи романдары сериясында, Джудит Таррдың «Ит пен бүркіт» және «Аламут» фантастикалық сериясында, Роберт Картердің «Тастар тілі» сериясында, уэльс авторы Дженни Салливанның кітаптарында және Дженни Ниммоның «Қарлы өрмек» трилогиясында пайда болады. «Авалон тұманында» Гвидион – король Артур мен Мордредтің туған аты. Гвидион – М.Д. Массидің «Жатақтар» сериясындағы екінші дәрежелі кейіпкер Клик сиқыршысының нақты кім екені, ақыры 7-ші кітапта, «Друид кек алуында» ашылады. Гвидион есімді екінші дәрежелі кейіпкер Робин Джарвистің «Окен тағында» да кездеседі. Ол Алан Гарнердің «Сыртқы қызмет» романында Хью Хэлфбекон кейіпкері арқылы енгізіледі (соңғы аты шошқа ұрлауға сілтеме). Гвидион есімі Sierra компаниясының «King's Quest III» ойынында да қолданылады, онда Давентридің Александр ханзадасын Мананнан есімді зұлым сиқыршы ұрлап, Гвидион деп атайды. 2018 жылғы «Red Dead Redemption 2» видеоойынында Гвидион – Джозиа Трелавнидің аты.