Кіріспе
Уэльстік батыр Уэльстік батыр Пвилл Пен Аннун – уэльстік мифология мен әдебиеттегі көрнекті тұлға, Дифед әміршісі, Рианнонның күйеуі және батыр Придеридің әкесі. "Даналық" деген мағынаны білдіретін ол Мабиногидің Төрт тармағының бірінші тармағы – Пвилл Пендефиг Дифедтің есімді батыры, сонымен қатар ортағасырлық «Кулхуч ак Олуэн» ертегісінде Артурдың сарайының мүшесі ретінде шамалы көрінеді. Дифедтің ханзадасы Пвилл, сондай-ақ Мабиноги Бранвенмен көптеген ортақ белгілерге ие.
Welsh hero
Pwyll Pen Annwn is a prominent figure in Welsh mythology and literature, the lord of Dyfed, husband of Rhiannon and father of the hero Pryderi. Meaning ''wisdom" he is the eponymous hero of Pwyll Pendefig Dyfed, the first branch of the Four Branches of the Mabinogi, and also appears briefly as a member of Arthur's court in the medieval tale Culhwch ac Olwen. Pwyll, Prince of Dyfed also carries many similarities to the Mabinogi Branwen.
Дифед князі Пвиллдің шығу тегі
Бұл әңгіме – Уэльстің дәстүрлі әңгімелерінің жинағын жасауға жасалған ең ерте сатылардың бірі – "Мабиногион" жинағындағы әңгімелердің бірі. Шамамен 1325 жылға дейін сонатын бұл әңгімелер бастапқыда ауыз әдебиеті ретінде, адамнан адамға және ұрпақтан ұрпаққа беріліп келген. Кельт ауызша дәстүрі бірнеше ғасырға созылды және "Мабиногион" мен 14 ғасырға дейінгі немесе одан ертеректегі басқа уэльс әдебиеттерінде кездесетін қателер мен үйлесімсіздіктердің болуының себебі болуы мүмкін. Кардифф университетінің профессоры Сионед Дэвис уэльс әдебиетін түсінуде кельт ауызша дәстүрінің маңыздылығын былай түсіндіреді: "Мабиногион – тыңдаушыларға дауыстап оқылған әңгімелер еді, пергамент «интерактивті» болды және дауыс оның мәнін құрады. Шындығында, көптеген бөлімдерді тек сөйлеу арқылы толыққанды түсінуге болады".
Дифед князі Пвилл
Глин-Кучта аң аулап жүргенде, Дифедтің ханзадасы Пвилл жолдастарынан бөлініп, өлтірілген бұғыны жеп жатқан иттер тобына тап болады. Пвилл иттерді қуып, өз иттерін тойға қояды, бұл Арнонның ашуына әкеледі. Өтемақы ретінде Пвилл Араунның кейпіне енуге келіседі және онымен бір жыл және бір күн бойы алмасып, оның орнын Араунның сарайына алады. Жыл соңында Пвилл Хафганға қарсы жеке жекпе-жекке шығады, оны бір соққымен өлтіреді, бұл Арнонға бүкіл Аннунның иелігін береді. Хафган қайтыс болғаннан кейін Пвилл мен Араун тағы да кездеседі, бұрынғы кейіп-құлқына оралады және әрқайсысы өз соттарына оралады. Олар ұзақ уақыт бойы достық қарым-қатынаста болады, өйткені Пвилл Араунның әйелімен бір жыл бойы таза ұйықтады. Pwyll-тің Annwn-ты табысты билеуінің нәтижесінде ол Pwyll Pen Annwfn; "Pwyll, head of Annwn" атағын алады. Біраз уақыттан кейін Пвилл мен оның асыл адамдары Горсед Арберттің төбесіне көтеріліп, Рианнонның келгеніне куә болады. Ол алтын жібек брокат киген және жарқыраған ақ атта отырған әдемі әйел ретінде оларға көрінеді. Пвилл өзінің ең жақсы аттыларын артынан жібереді, бірақ ол әрқашан олардың алдында қалады, бірақ оның аты ешқашан жүгіріп жүруге тырыспайды. Үш күннен кейін Пвилл онымен кездесуге шығады, бірақ оны ұстай алмай, оған айқайлайды. Тек содан кейін ғана Рианнон тоқтайды. Ол оған өзінің атын айтады және оны іздеуге келгенін айтады, өйткені ол күйеу жігіті Гваул ап Клудқа қарағанда оған үйленгісі келеді. Ол оған сол күннен бастап бір жыл ішінде өзінің патшалығына, әскерлерімен бірге келуін және олармен некелесуін айтады. Кездесуден бір жыл өткен соң Пвилл уәде етілгендей келеді, бірақ кездейсоқ және ақымақтықпен өзінің сүйікті Рианнонды Гваулға (оның бұрынғы қалыңдығы) уәде етеді. Бұл оқиға Гваулдың патша сарайына кіргенінде және патшадан көмек сұрағанда орын алады. Гваул Пвиллдің асылшылдығы мен жомарттығына, сондай-ақ оның еріншектігі мен құмарлығына көңіл бөледі, ал Пвилл Гваулға не сұраса да, ол (Пвилл) оған береді деп айтады. Гваул, әрине, өзінің қалыңдығы Райаннонды сұрайды, оған Пвилл өзінің нағыз надандық уәдесін орындауға қарсы бола алмайды. Олар бір жылдан кейін патшалыққа тағы да тойға келу керек деп шешті. (Пвилл мен Райаннон алғашқы рет әлі үйленбеген, мерекелер тек басталған, бірақ неке рәсімдері болған жоқ.) Рианнон Пвиллдің оны Гваулдан қайтарып алу жоспарын ойлап табады. Пвилл Gwawl мен Rhiannon-дың үйлену тойына қайыршыдай киініп, Gwawl-дан азық-түлікпен толы қапты сұрайды. Гваул абыройлы түрде келіседі, бірақ Пвилл Гваулды торбаға кіргізіп, оны ер адамдарымен қатыгездікпен ұрып-соға бастағанда, оны алдайды. Гваул ақыры беріліп, Пвилл оның өмірін сақтап қалды. Пвилл келіседі, ол Гваулды алдау және оның абыройын түсіру арқылы Рианнонды қайтарып алды. Жердің еркектері Пвиллден кейін мұрагер болмайды деп уайымдап, оған екінші әйел алуға кеңес берді. Ол бұл оқиғаның болатын күнін белгіледі, бірақ көп ұзамай Райаннон ұл бала туып алды. Бала туған түні Рианнонның алты қыз-келіншегінің қамқорлығында жоғалып кеткен. Жазадан қорқып, әйелдер ұйықтап жатқан Рианнонға ит қанын жағып, оның баласын жеп, "жойып" баласын өлтіргенін және каннибализмге барғандығын айтады. Бұл туралы хабар бүкіл елге тарады. Бірақ Рианнонның балалы бола алатыны дәлелденгендіктен, ол ажыраспай, оны соттың жазалауын қалаған. Рианнон ақыры өзіне берілген жазаны қабылдауға шешім қабылдайды. Бұл жаза - қала қақпасының сыртында, тоқалда отыру және жеті жыл бойы барлық адамдарға өз оқиғасын айту. Сонымен қатар, ол барлық қонақтарды қалаға өз арқасында алып баруды ұсынды. Бұл оның баласын жегені үшін жазалау болды. Сол уақытта Гвент-Ис-Кодтың иегері Тейрнонның жыл сайын төл шығаратын, бірақ ол туған түні жоғалып кететін тұяғы бар еді. Бұл мәселені шешу үшін ол қоянды үйіне алып келіп, түн бойы күзетіп отырды. Түйегі туған кезде үлкен тырнақ терезеден шығып, оны ұстап алады. Теирнон қолын кесіп, ұлын ұстап қалды, бірақ сыртта ырылдаған дауысты естіп, бір нәресте баланы тапты. Ол әйелімен бірге баласын өздерідікіндей етіп, оған Гви Уолт Эурин (ағылшынша: Gwri of the Golden hair) деген ат қойды, өйткені "оның басындағы барлық шашы алтын сияқты сары түсті". Бала адамнан гөрі жылдам өсіп, ересек адам болды. Жасы жеткен сайын оның Пвиллге ұқсауы айқын болды. Ақырында Тейрнон Гвидің шынайы болмысын түсінді. Бала Пвилл мен Рианнонмен қайта қосылды және оны Прайдери деп атады, бұл "қауіптілік" немесе "бақылау" дегенді білдіреді. Әңгіме Пвиллдің өлімімен және Пр...
Уэльстік мифология мен ағылшын әдебиетіндегі рөлі
Пвиллдің әңгімелері Англия, Ирландия және Уэльстің әдебиеті мен әңгіме айту өнеріне зор ықпал етті. Кельттердің ауызша дәстүрі, сондай-ақ қоғамның шамалы тұрақтылығы (шамамен б.з.д. 50 жылдан шамамен 1500 жылға дейінгі үздіксіз жаулаулар салдарынан) Уэльс әдебиетінің еркін дамуына көмектесті. Пвиллдің сюжеттік желілерінің іздерін ертедегі ирландтық ертегі Fled Bricrend-те көруге болады, ол өз кезегінде Гауэйн ақынына үлкен әсер етті. Олардың ортақ тақырыптары: "екі ақсүйек адамның әйелдің махаббатын жеңіп алу үшін өткізілетін рәсімдік жарыстар; рәсімдік миссиялар немесе әрқашан қандай да бір сұраныспен байланысты "тапсырмалар"; жауынгерлердің бір жылдың соңында дәл сол жерге қайта оралуға міндеттенетін шайқастары; қатысушылардың ұқсас келісімдерге келетін күрделі әрекеттері; табиғаттан тыс күштердің басты рөлде ойнайтын оқиғалардың қайталануы".