Кіріспе
Гельдік құдай Бригид немесе Бригит («Бриджид», «Брийд», «Бригид» – «көтерілген»), сондай-ақ Бриг, христиан дінінен бұрынғы Ирландияның құдайы. Ол ирланд мифологиясында Туатха Де Дананның мүшесі, Дагданың қызы және Брес әйелі ретінде көрінеді, олардың Руадан есімді ұлы болды. Ол даналық, поэзия, емдеу, қорғау, теміршілік және үй жануарларымен байланысты. 9 ғасырда христиан монахтары жазған Кормак сөздігінде Бригид «ақындар құрметтеген құдай» делінеді және оның екі қарындасы болған: Бригид – емші және Бригид – темірші. Бұл оның үш құдайдан тұратын болуы мүмкін екенін көрсетеді. Сондай-ақ, ол британ кельт құдайы Бригантиямен де байланысты деп есептеледі. Әулие Бригид құдайдың көптеген қасиеттерін бөліседі, ал оның мерекесі 1 ақпандағы Имболк деп аталатын пұтқа табынушылық фестивалі болған. Осылайша, әулие құдайдың христиандануы немесе құдай туралы әңгімелер оған берілген деп айтылады. Лебор Габала Эренн де Бригитті ақын және Дагданың қызы деп атайды. Онда оның екі бұқасы бар екені айтылады – Фея және Фемен, олардың құрметіне Маг Фея (Барроу өзенінің жазығы) және Маг Фемин (Суир өзенінің жазығы) аталған. Басқа жерде бұл екі бұқа Дильге тиесілі деп айтылады, «сұлулықта жарқыраған», бұл Бригидтің тағы бір аты болуы мүмкін. Сондай-ақ, ол «қабанның патшасы» Торк Триатты (содан Трейтирн жазығы аталған) және «қошқардың патшасы» Цирбты (содан Цирб жазығы аталған) иеленген. Жануарлар Ирландияда тонау жасалғанда айқайлаған делінеді. Бұл Бригидті үй жануарларының қорғаушы құдайы деп болжайды. Cath Maige Tuired-де Бриг Брес әйелі болып табылады және оған Руадан есімді ұл тудырады. Оның аты үнді-еуропа тілдерінде «қызыл, тот басқан» деген мағынаны білдіретін бірнеше сөзбен туыс. Әңгімеде айтылғандай, ол Руаданның өліміне қайғырып, жылау мен ән айтудың араласуын бастады. Ирланд мифологиясын ағылшын тіліне аударғанда леди Огаста Грегори Бригитті «өлеңге құмар әйел» деп сипаттайды, және ақындар оған табынып, оның ықпалы өте зор және асыл болған. Ол сондай-ақ емші әйел және темірші әйел болды, және ол түнде бір-біріне шақыру үшін сыбызғы жасаған бірінші адам болды.
the pagan goddess
Brigid or Brigit ('/b//r//ɪ//dʒ//ɪ//d//, /'/b//r//iː//ɪ//d/ BRIJid, BREEid, ; meaning 'exalted one'), also Bríg, is a goddess of pre Christian Ireland. She appears in Irish mythology as a member of the Tuatha Dé Danann, the daughter of the Dagda and wife of Bres, with whom she had a son named Ruadán. She is associated with wisdom, poetry, healing, protection, smithing and domesticated animals. Cormac's Glossary, written in the 9th century by Christian monks, says that Brigid was "the goddess whom poets adored" and that she had two sisters: Brigid the healer and Brigid the smith. This suggests she may have been a triple deity. She is also thought to have some relation to the British Celtic goddess Brigantia. Saint Brigid shares many of the goddess's attributes and her feast day, 1 February, was originally a pagan festival called Imbolc. It has thus been argued that the saint is a Christianization of the goddess, or that the lore of the goddess was transferred to her. The Lebor Gabála Érenn also calls Brigit a poetess and daughter of the Dagda. It says she has two oxen, Fea and Femen, from whom are named Mag Fea (the plain of the River Barrow) and Mag Femin (the plain of the River Suir). Elsewhere, these are named as the two oxen of Dil, "radiant of beauty," which may have been a byname for Brigid. It also says she possesses the "king of boars", Torc Triath (from whom the plain of Treithirne is named), and the "king of wethers", Cirb (from whom the plain of Cirb is named). The animals were said to cry out whenever plundering was committed in Ireland. This suggests Brigid was a guardian goddess of domesticated animals. In Cath Maige Tuired, Bríg is the wife of Bres and bears him a son, Ruadán. His name is cognate to several words in Indo European languages that mean "red, rust", etc. The story says she began the custom of keening, a combination of wailing and singing, while mourning the death of Ruadán. In her English retellings of Irish myth, Lady Augusta Gregory describes Brigit as "a woman of poetry, and poets worshipped her, for her sway was very great and very noble. And she was a woman of healing along with that, and a woman of smith's work, and it was she first made the whistle for calling one to another through the night."
Жаңа жалған дін
Бригида кейбір заманауи язычниктер үшін маңызды тұлға, олар оның үш қырына ерекше мән береді. Оған кейде Льюғ немесе Цернунноспен бірге құлшылық етеді.
Атауы
Орта ғирланд тіліндегі Бригит ерте заманауи ирланд тілінде Бригид және Бригид деп жазылатын болды. 1948 жылғы орфографиялық реформадан бері бұл Брид деп жазылады. Алдыңғы форма ортағасырлық латын тіліндегі Бригидадан бастап, Еуропа тілдерінде әртүрлі формаларға әкеліп соқты, содан кейін ағылшын тілінде Бриджит, француз тілінде Брижитт, швед тілінде Биргитта және фин тілінде Пиритта болып дамыды. Атауның түбірі прото-кельт *Brigantī және "биік" немесе "көрнекті" деген мағынаны білдіреді. Бұл есім ежелгі британдық құдайша Бригантияның атымен байланысты, және Бригид оған белгілі бір қатысы бар деп саналады. Ксавье Деламарр, Е. Кампанилеге сілтеме жасай отырып, Бригидтің Индоевропалық таң құдайының жалғасы болуы мүмкін екенін ұсынады.