Кіріспе

Уэльстік аңыз тұлғасы Ху Гадарн (Ху Mighty) – Уэльстік антиквар және әдеби қалжыңдауыш Иоло Морганвг жазған Уэльстік Триадалар сериясының бірнешеуінде кездесетін Уэльстік аңыз тұлға. Иоло бұл триадаларды ортағасырлық туындылар ретінде ұсынған, оларда Ху ежегі британиялықтардың мәдениетін дамытқан батыр ретінде бейнеленген. Бірақ, қазір триадалардың, сондай-ақ триадалардың "Үшінші сериясы" деп аталатын барлық триадалардың Иолоның өзі жасағаны мәлім болды. "Ху Гадарн" есімі бұрын Карл Ұлы туралы француз романының уэльс тіліне аудармасында пайда болған. ХХ ғасырда ақын Роберт Грейвс Иолоның Ху Гадарн нұсқасын қабылдап, оны басқа кельт тұлғаларымен байланыстырды; содан бері ол неопагандықтардың арасында кең таралды.

Шығу тегі

Ху Гадарн есімі алғаш рет 12 ғасырдағы француз романы Le Pèlerinage de Charlemagne (Шарльменнің саяхаты) Уэльс тіліне бейімделген нұсқасы – Pererindod Siarlymaen шығармасында айтылады. Бұл әңгіме Франция тақырыбы деп белгілі әдеби циклдің бір бөлігі болып табылады. Ху Гадарн (француз тілінде Гуго немесе Хугун ле Форт) Константинополь императоры және Сиарлименнің (Шарльменнің) жауы. Сиарлименнің әйелі оның батылдығы Худың батылдығымен салыстырғанда артық емес екенін айтқаннан кейін, Сиарлимен Константинопольдегі императорды іздеу үшін қажылыққа аттанады. Ол өзінің рыцарьларының көмегімен қарсыласын жеңіп, жеңіспен әйеліне оралады. "Ху Гадарнға" жасалған басқа да ерте сілтемелер Рис Бретш және Лливелин аб-й Моэлдің өлеңдерінде кездеседі, олар екеуі де оны 15 ғасырда құдайға жақын қасиеттермен байланыстырған.

Iolo Morganwg және кейінгі пайдалану

Иоло Морганвтың "Үшінші сериясы" үштігінің жетісінде Ху Гадарн есімді тұлға туралы айтылады. Мұнда Ху ежелгі британдықтарды Дефробанидегі бұрынғы мекенінен Британияға бастап әкелген мәдениет батыры ретінде суреттеледі, Дефробани "Жазғы ел" деп аударылады және ол "қазіргі Константинополь орнында" орналасқан делінеді (бірақ бұл атау сондай-ақ Тапробананың уэльс тіліндегі түрі деп саналады). Ол олардың алғашқы патшасы болып, оларды егіс шаруалығына үйретеді және есте сақтауды жақсарту және тарихты жазу үшін ән жасайды. Ол өзі ойлап тапқан жегіні пайдаланып, афанк деп аталатын су тасқынының себебін болған құбылысты судан шығарып алады. Иолоның "Үшінші сериясы" үштіктері алғашқыда нақты деп қабылданды және Уэльстің Мивирия археологиясы деген әйгілі жинақта жарияланды. Бірақ, қазір олардың Иолоның өзі жасаған жалғандық екені белгілі болды. Грейвстің еңбектерінен кейін Ху Гадарн неопагандықтардың арасында кең танымал болды.