Кіріспе
Уэльстік аңыз тұлғасы Ху Гадарн (Ху Mighty) – Уэльстік антиквар және әдеби қалжыңдауыш Иоло Морганвг жазған Уэльстік Триадалар сериясының бірнешеуінде кездесетін Уэльстік аңыз тұлға. Иоло бұл триадаларды ортағасырлық туындылар ретінде ұсынған, оларда Ху ежегі британиялықтардың мәдениетін дамытқан батыр ретінде бейнеленген. Бірақ, қазір триадалардың, сондай-ақ триадалардың "Үшінші сериясы" деп аталатын барлық триадалардың Иолоның өзі жасағаны мәлім болды. "Ху Гадарн" есімі бұрын Карл Ұлы туралы француз романының уэльс тіліне аудармасында пайда болған. ХХ ғасырда ақын Роберт Грейвс Иолоның Ху Гадарн нұсқасын қабылдап, оны басқа кельт тұлғаларымен байланыстырды; содан бері ол неопагандықтардың арасында кең таралды.
Hu Gadarn (Hu the Mighty) is a supposed Welsh legendary figure who appears in several of a series of Welsh Triads produced by the Welsh antiquarian and literary forger Iolo Morganwg. These triads, which Iolo put forth as medieval works, present Hu as a culture hero of the ancient Britons who introduced ploughing. However, it is now known that the triads, like all of the so called "Third Series" of triads, were fabricated by Iolo himself. The name "Hu Gadarn" earlier appeared in a Welsh translation of a French romance about Charlemagne. Still, Iolo's version of Hu Gadarn was taken up in the 20th century by the poet Robert Graves, who associated him with other Celtic figures; since then he has been popular among neopagans.
Шығу тегі
Ху Гадарн есімі алғаш рет 12 ғасырдағы француз романы Le Pèlerinage de Charlemagne (Шарльменнің саяхаты) Уэльс тіліне бейімделген нұсқасы – Pererindod Siarlymaen шығармасында айтылады. Бұл әңгіме Франция тақырыбы деп белгілі әдеби циклдің бір бөлігі болып табылады. Ху Гадарн (француз тілінде Гуго немесе Хугун ле Форт) Константинополь императоры және Сиарлименнің (Шарльменнің) жауы. Сиарлименнің әйелі оның батылдығы Худың батылдығымен салыстырғанда артық емес екенін айтқаннан кейін, Сиарлимен Константинопольдегі императорды іздеу үшін қажылыққа аттанады. Ол өзінің рыцарьларының көмегімен қарсыласын жеңіп, жеңіспен әйеліне оралады. "Ху Гадарнға" жасалған басқа да ерте сілтемелер Рис Бретш және Лливелин аб-й Моэлдің өлеңдерінде кездеседі, олар екеуі де оны 15 ғасырда құдайға жақын қасиеттермен байланыстырған.
Iolo Morganwg және кейінгі пайдалану
Иоло Морганвтың "Үшінші сериясы" үштігінің жетісінде Ху Гадарн есімді тұлға туралы айтылады. Мұнда Ху ежелгі британдықтарды Дефробанидегі бұрынғы мекенінен Британияға бастап әкелген мәдениет батыры ретінде суреттеледі, Дефробани "Жазғы ел" деп аударылады және ол "қазіргі Константинополь орнында" орналасқан делінеді (бірақ бұл атау сондай-ақ Тапробананың уэльс тіліндегі түрі деп саналады). Ол олардың алғашқы патшасы болып, оларды егіс шаруалығына үйретеді және есте сақтауды жақсарту және тарихты жазу үшін ән жасайды. Ол өзі ойлап тапқан жегіні пайдаланып, афанк деп аталатын су тасқынының себебін болған құбылысты судан шығарып алады. Иолоның "Үшінші сериясы" үштіктері алғашқыда нақты деп қабылданды және Уэльстің Мивирия археологиясы деген әйгілі жинақта жарияланды. Бірақ, қазір олардың Иолоның өзі жасаған жалғандық екені белгілі болды. Грейвстің еңбектерінен кейін Ху Гадарн неопагандықтардың арасында кең танымал болды.