Кіріспе
Математика философиясында преинтуиционистер – математиканың мәні туралы бейресми түрде ұқсас көзқарастарды ұстанған шағын, бірақ әсерлі топ. Бұл терминді Л.Э.Ж. Браувер қолданды, ол 1951 жылы Кембриджде өткен лекцияларында интуиционизм мен оның алдын бауырлары арасындағы айырмашылықтарды сипаттады: "Дедекинд, Кантор, Пьяно, Зермело және Кутураттың "Ескі формалистік мектебінен" мүлдем басқа бағытты" Пуанкаре, Борель және Лебег басқарған Преинтуиционистік мектеп болды. Осы ойшылдар табиғи сандарды енгізу және толық индукция принципі үшін өзгертілген бақылау тұрғысынан тұрған сияқты. Олар үшін, тіпті классикалық логика арқылы дәлелденген теоремалар үшін де, тіл мен логикадан тәуелсіз болуын және дәлдігін постулаттады, сондай-ақ логикалық дәлелдердің болмауына қарамастан, оның өзара қайшылықсыздығына сенімді болды. Дегенмен, континуум үшін олар тіл мен логикадан толығымен бөлек бастау іздемеген көрінеді.
Of a totally different orientation [from the "Old Formalist School" of Dedekind, Cantor, Peano, Zermelo, and Couturat, etc.] was the Pre Intuitionist School, mainly led by Poincaré, Borel and Lebesgue. These thinkers seem to have maintained a modified observational standpoint for the introduction of natural numbers, for the principle of complete induction [ ] For these, even for such theorems as were deduced by means of classical logic, they postulated an existence and exactness independent of language and logic and regarded its non contradictority as certain, even without logical proof. For the continuum, however, they seem not to have sought an origin strictly extraneous to language and logic.
Натурал сандарды енгізу
Л. Э. Ж. Браувер анықтағандай, преинтуиционистер формалистік тұрғыдан бірнеше жағынан ерекшеленді, әсіресе табиғи сандарды енгізуге немесе табиғи сандарды қалай анықтауға/белгілеуге қатысты. Поанкаре үшін математикалық ұғымның анықтамасы – оның құрылымының өзі, ал жатқан негізінің немесе болуының көрінісі емес. Яғни, математикалық объект адамның санасы мен тілі арқылы жасалмаса, ол мүлдем жоқ.
Ортаңғы бөліктен тыс тұруға қатысты пікірталастар
Осы мәлімдемесі үшін, басқаларының арасында, Пуанкаре интуиционистерге ұқсас деп есептелді. Бірақ Браувер үшін, преинтуиционистер математиканы метафизикадан толық ажыратуға жеткілікті деңгейге жетпеді, себебі олар әлі де principium tertii exclusi ("шығарылған үшіншінің принципі") қолданды. Шығарылған үшіншінің принципі кейбір ерекше жағдайларға алып келеді. Мысалы, "Ертең теңізде шайқас болады" сияқты болашақ туралы мәлімдемелер әлі дұрыс немесе жалған болып көрінбейді. Сондықтан, кейбір жағдайларда мәлімдемелер дұрыс немесе жалған болуы міндетті ме деген сұрақ туындайды. Интуиционист үшін бұл принципті Пеаноның дөңгелек аргументімен бірдей дәл емес деп санайды. Ал преинтуиционистер үшін бұл алманы апельсинмен шатыстыру. Олар үшін математика – бір нәрсе (адам санасының шатасқан өнертабысы, яғни синтетикалық), ал логика – екінші (аналитикалық).
Басқа да интуиционисттер
Жоғарыда келтірілген мысалдар Пуанкаренің еңбектерін ғана қамтиды, бірақ Брауэр басқа математиктерді де Преинтуиционистер деп атады: Борель мен Лебег. Герман Вейль (кейін интуиционизмге көңілі тоймады, математикалық прогреске тым көп шектеулер қояды деп ойлады) және Леопольд Кронекер де белгілі бір рөл атқарды, бірақ оларды Брауэр түпкілікті баяндамасында есімдерімен атамады. Шындығында, Кронекер өзінің ерекше және жиі цитаталанатын сөзімен – "Құдай табиғи сандарды жасады; ал қалғаны – адамның туындысы" – Преинтуиционистердің ең танымал өкілі болуы мүмкін. Кронекер Пуанкареге қарама-қарсы бағытта қозғалып, табиғи сандарға сенді, бірақ шеттестіру принципіне сенбеді. Ол, егер оның болмауы мүмкін емес екені көрсетілсе, бір нәрсе болуы керек деп тұжырымдайтын, конструктивті емес болу дәлелдеріне күмән білдірген алғашқы математик болды.