Құбыжық рухтар (Genii Cucullati): Британиядан Паннонияға дейінгі рим-кельт аймағындағы құлшынған, қапталған бейнелер. Бұл бейнелердің шығу тегі әлі де зерттелуде.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Капыршақ рухтар немесе Genii Cucullati – Британиядан Паннонияға дейінгі Рим-Келт аймағындағы діни мүсіндерде кездесетін, "шапақтанып, асығыс қозғалатын, дерлік абстрактілі стильде бейнеленген" тұлғалар. Олар ерекше түрде Рейнландта (Хаттон) жиі кездеседі. Британияда олар көбінесе үш құдайдың бейнесінде табылады, бұл британдық өрнектемелерге тән ерекшелік.
The Hooded Spirits or Genii Cucullati are figures found in religious sculpture across the Romano Celtic region from Britain to Pannonia, depicted as "cloaked scurrying figures carved in an almost abstract manner". They are found with a particular concentration in the Rhineland (Hutton). In Britain they tend to be found in a triple deity form, which seems to be specific to the British representations.
Атауы
CucuIlātus атауы галлиялық cucullos сөзінен туындаған, яғни "капюшон" (мыс. bardo cucullus 'бардтың капюшоны'), оның этимологиясы әлі де белгісіз. Cucullos – латын тіліндегі cucullus және көне француз тіліндегі cogole сөздерінің (латын тіліндегі cuculla сөзінен, мыс. қазіргі заманғы кагуль) бастауы. Көне ирланд тіліндегі cochaIl ('монахтың капюшоны'), корн тіліндегі cugol, бретон тіліндегі cougoul және уэльс тіліндегі kwcwIl сөздері латын тілінен алынған сөздер.
The name CucuIlātus is a derivative of Gaulish cucullos, meaning 'hood' (cf. bardo cucullus 'bard's hood'), whose etymology remains uncertain. Cucullos is the source of Latin cucullus and Old French cogole (via the Latin feminine form cuculla; cf. modern cagoule). The Old Irish cochaIl ('monk's hood'), Cornish cugol, Breton cougoul, and Welsh kwcwIl are loanwords from Latin.
Дін
Рим дәуірінде бас киімді плащ галлдармен немесе кельттермен тығыз байланысты болған. Бас киімді денсаулық құдайы Telesphorus деп белгілі болған және ол б.з.д. 3 ғасырында Анатолиядағы Галатиялықтармен грек-галл синкретизмінің нәтижесі болуы мүмкін. Бұл тұлғалардың діни маңызы әлі толыққанды түсініксіз, себебі осы британдық контексте олармен бірге ешқандай жазулар табылған жоқ. Грэм Вебстердің пікірінше, иілген бас киімдер қазіргі римдік иілген фаллос тастарымен көптеген қатысы бар. Дегенмен, осы тұлғалардың бірнешеуі қылыш немесе пышақ ұстағандай көрінеді, ал Хениг оларды жауынгерлік культтер аясында қарастырады. Гю де ла Бедойер де үш тұлғаның әртүрлі рөлдері туралы теорияларды қолдау үшін пайдаланылған өлшемдердегі немесе сипаттамаларындағы айырмашылықтарға тым көп мән беруге қарсы ескертеді. Ол көптеген мүсіндердің шеберлік деңгейінде өлшемдердегі шағын айырмашылықтардың жай ғана қателік болуы мүмкін екенін, сондай-ақ тәжірибелік археология бас киімді тұлғаларды жасаудың ең оңайы екенін көрсеткенін атап өтеді.
The hooded cape was especially associated with Gauls or Celts during the Roman period. The hooded health god was known as Telesphorus specifically and may have originated as a Greco Gallic syncretism with the Galatians in Anatolia in the 3rd century BC. The religious significance of these figures is still somewhat unclear, since no inscriptions have been found with them in this British context. while Graham Webster has argued that the curved hoods are similar in many ways to contemporary Roman curved phallus stones. However, several of these figures also seem to carry swords or daggers, and Henig discusses them in the context of warrior cults. Guy de la Bédoyère also warns against reading too much into size differences or natures in the figures, which have been used to promote theories of different roles for the three figures, arguing that at the skill level of most of the carvings, small differences in size are more likely to be hit or miss consequences, and pointing out that experimental archaeology has shown hooded figures to be one of the easiest sets of figures to carve.