Кіріспе

Жапон императорлық отбасының тармақтары

Кю Мияке (旧宮家), сонымен қатар Ескі императорлық отбасы (旧皇族) деп белгілі, жапон императорлық отбасының тармақтары болып табылды, олардың барлығы соңғы сақталған Шинноке тармағы – Фушими но мия үйінен шыққан. Осы ōke (王家) -ның барлығы, Нашимото но миядан басқа, ханзада Фушими Куние ұрпақтарымен құрылған. 1947 жылғы қазан айында АҚШ оккупациялық билігі 11 қосымша тармақты (императорлық үйлерді) және 51 мүшесін жою аясында осы ōke-терді императорлық отбасының құрамынан шығарды. Осыдан кейін, император Шованың тікелей туыстары мен оның үш бауыры ғана императорлық отбасының мүшелері болып қалды. Дегенмен, осы тармақтардың көпшілігі үшін ресми емес басшылары әлі де бар және олар төменде тізімделген. Соңғы жылдары консерваторлар бірнеше бұрынғы императорлық тармақтарды қайта орнатуды немесе жапон мұрагерлік дауына шешім ретінде императорлық отбасына бұрынғы ханзадалық үйлердің еркек мүшелерін қабылдауға рұқсат беруді ұсынды.

Қайта қалпына келтіру туралы ұсыныс

2005 жылдың қаңтар айында премьер-министр Джуничиро Коидзуми императорлық отбасындағы тұрақты мұрагерлікті қамтамасыз етудің мүмкін жолдарын талқылау үшін әртүрлі салалардағы 10 сарапшыдан тұратын комиссия құрды. Сол кезде императорлық отбасында 40 жылдан бері ұл мұрагер тумаған еді, бұл ханзада Нарухито император болғаннан кейін одан кейін мұрагер болатын адамның болмауына қатысты алаңдаушылықты тудырды. Комиссия әйелдерге және олардың ұрпақтарына мұрагер болу құқығын беруді, жынысына қарамастан, тұңғыш балаға мұрагерлікте басымдық беруді және қарапайым азаматтарға үйленген императорлық отбасының әйел мүшелеріне императорлық отбасының мәртебесін сақтауға рұқсат етуді ұсынды. 10 мүшеден тұратын үкіметтік комиссияның төрағасының орынбасары, бұрынғы Жоғарғы сот судьясы Ицуо Сонобе, комиссияның басты мақсатының бірі – халықтың қолдауына ие болатын шешім табу екенін айтты. БАҚ жүргізген сауалнамалар өзгерістерді қолдаған көпшілікті көрсетті, бірақ ұсынылған түзету консерваторлардың күшті қарсылығына тап болды. Олар 2700 жылға жуық уақыттан бері үзіліссіз жалғасып келе жатқан императорлық әулеттің жоюға болмайтынын, оның тамырдан шыққан заманауилық пен бейжайлық толқынымен аяқталуы мүмкін емес екенін мәлімдеді. Олар үкіметке мұндай жағдайларды бұрын шешкен ежелгі дәстүрлерді пайдалануды ұсынды. Олар Жапонияда ескі императорлық отбасының әртүрлі тармақтарының әлі де бар екенін және қазіргі конституциялық «императорлық отбасы» анықтамасының 1947 жылы батыс күштерімен енгізілгенін атап өтті. Олар ежелгі императорлық әулетті жоюдың орнына, батыстың соңғы шектеулерін жоюдың ақылға қонымды және радикалды емес екенін айтты. Бұрынғы Такеда но мия қосалқы үйінің мүшесі (қазіргі отбасы басшысы Такеда Ханның немере інісі және Цунеказу Такеданың ұлы), «Императорлық отбасы мүшелерінің айтылмаған шындығы» атты кітаптың авторы Такеда Хан, еркек желісін сақтау үшін бұрынғы әмірші үйлерді қалпына келтіруді немесе императорлық отбасы мүшелеріне сол үйлерден еркектерді асырап алуға рұқсат беруді ұсынды. Такеда мұндай адамдардың патшалық үйді сақтауға жауапкершілік сезінуі керек екенін жазса да, егер одан бұл рөлді орындауды сұраса, қорқынышқа толар еді деді. Такеданың сөзіне göre, 2004 жылдың соңында, Коидзумидің кеңесші тобы талқылауды бастамас бұрын, бұрынғы сарай отбасыларының басшылары бұл мәселе бойынша үн қатпауға келісіп, олардың кейбіреулері оған «саяси мәселелерге араласпауға» кеңес берді. Бұрынғы қосалқы тармақтарды қалпына келтіруге қарсылар, мысалы, Либералдық-демократиялық партияның саясаткері Ёичи Масудзо, бұл соңғы императорлардың заманауи ұрпақтарынан бұрынғы императорлармен байланысы бар отбасы мүшелеріне артықшылық береді деп мәлімдеді. 2012 жылдың басында өткен тыңдалымдар кезінде сарапшылар тобының консервативті мүшелері Йошико Сакурай мен Акира Момочи императорлық отбасының әйел мүшелеріне некеден кейін патшалық мәртебесін сақтауға және императорлық отбасының жаңа тармақтарын құруға рұқсат беру туралы ұсыныстарды қабылдамады. Олардың орнына Императорлық үйді қайта қарау туралы заңды қайта қарастыруды ұсынды. Тағы бір ұсыныс – бұрынғы императорлық отбасылардың төртеуін қайта құру, бірақ үкімет бұл шешімге қоғамдық қолдау таба алмайды деп қарсылық білдірді. 2012 жылдың мамыр айында үкіметтік дереккөздер «Йомиури Шимбун» газетіне бұрынғы әмірші үйлерден шыққан ер адамдарды императорлық отбасының мүшелері ретінде асырап алу туралы ұсыныс күтпеген жағдай болғанын мәлімдеді. 2021 жылдың қыркүйегінде Императорлық үй-бүленің заңына өзгерістер енгізу және 85 жастағы ханзада Хитачиге императорлық отбасының қосымша тармақтарының еркек мүшесін асырап алуға мүмкіндік беру мәселесі қарастырылды.