Кіріспе
Чех жазушысы
Германн Граб (6 мамыр 1903 – 2 тамыз 1949) – богемдік неміс тілінде жазған жазушы және музыкант.
Алғашқы жылдар
Герман Богемия патшалығындағы Прага қаласында (қазіргі Чехияның ескі атауы) яһуди тегінен шыққан бай аристократ отбасында дүниеге келді. Әке-шесі формальды түрде яһуди болғанымен, Герман мен оның інісі католик дінінде тәрбиеленді. Герман Прагадағы неміс гимназиясында оқыды, содан кейін неміс тіліндегі Карл Фердинанд университетіне қабылданды. Кейін ол Берлин, Гейдельберг және Вена университеттерінде білім алды. 1927 жылы Гейдельбергте философия ғылымдарының кандидаты, ал 1928 жылы туған қаласы Прагада заң ғылымдарының кандидаты атағын алды.
Прагадағы өмір және жазушылық қызмет
Қысқа мерзімді құқықтық тәжірибеден кейін Грэб музыка мұғалімі және Prager Montagsblatt газетінің музыка сыншысы болды. 1934 жылы ол алғашқы қысқа әңгімелерін Прага журналдарында жариялады, ал 1935 жылы "Шахтпарк" ("Der Stadtpark") атты алғашқы кітабы – Прага романы жарық көрді, оны "Прагалық Пруст" (Жозеф Стрелка) деп атаған.
Құрама Штаттардағы жер аударылу және өлім
1938-1939 жылдар аралығында Гитлер оның елін басып алғаннан кейін Грэб Парижге қашып кетті. Гитлер әскері Францияны жеңген кезде ол Франция, Испания, Португалия арқылы қашып өтті (және барлық қолжазбаларын жоғалтты) және соңында АҚШ-қа келді. Герман Нью-Йорк қаласына қоныстанды, шағын музыка мектебін ашты, бельгиялық эмигрант әйелге үйленді және өзінің екінші кітабын – «Бруклиндегі Той» жазды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ауыр сырқатының кесірінен Прагаға орала алмады. 1949 жылы Нью-Йоркте толық мүгедек күйде қайтыс болды және Нью-Йорк қаласының Куинс ауданындағы Флашинг зиратында жерленді.
Герман Грэбтің шығармалары
"Шаһар паркі" (Der Stadtpark) 1935 жылы Прагада жарық көрген роман. Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі Прага өмірі жасөспірімнің көзімен бейнеленген. "Бруклиндегі үйлену" (Hochzeit in Brooklyn) – 1940 жылдары жазылған, автордың қайтыс болғаннан кейін 1957 жылы Венада жарық көрген тамаша әңгімелер жинағы. Олардың бір бөлігі Прага, ал қалғандары Нью-Йорк және Лиссабон қалаларына арналған.
Екінші дәрежелі әдебиет
Жаңа Рождестволық кітап. Томас Манн «Жаңа Прага кітабы» туралы. «Прагер Монтагсблат» 57 (1934), № 50 (10 желтоқсан 1934), 8-бет. Хаас, Вилли: «Pražský Němec 1935». [Прагадағы 1935 жылғы неміс]. «Литерарни новини» [Әдеби шолу] 7 (1935), № 4, 3-бет. Манн, Клаус: «Герман Грэб, Штудтпарк». «Die Sammlung» 2 (1935), № 7, 387–389-беттер. C. S. [де-факто Карл Зеелиг]: «Герман Грэбтің Штудтпаркі». «Neue Zürcher Zeitung» 156 (1935), № 770, қосымша. Политцер, Хайнц: «Герман Грэб: Штудтпарк». «das silberboot» 1 (1935/1936), 1-том, 46–47-беттер. Стрелка, Джозеф П.: «Австриялық Пруст». «Стрелка: көптеген жағаларға көпір». Вена, Франкфурт, Цюрих, 1966, 119-бет. Хартлинг, Петер: «Герман Грэб: Штудтпарк». «Хартлинг: ұмытылған кітаптар». Штутгарт, 1966, 143–150-беттер. (2-басылым, Мюнхен, 1986, 197–205-беттер). Бехер, Петер: «Құлама жағалаудағы жазу. Герман Грэб – Прага тобынан шыққан әңгімеші». «Süddeutsche Zeitung» 41 (1985), № 117 (22 мамыр 1985), 13-бет. Бонсен, Петер: «Күмәнді бақыт. Көшпенді автор Герман Грэб – қайта жаңғырту». «Rhein Neckar Zeitung». «Heidelberger Nachrichten» 41 (1985), № 183. Вайнзиерл, Ульрих: «Шебер жұмсақ қорқыныш». «Frankfurter Allgemeine Zeitung» 1985, № 98 (27 сәуір 1985), қосымша «Суреттер мен уақыттар – әдебиет», 5-бет. Унгер, Карл: «Жоспарлы түрде бұзылған повестьтер. Герман Грэбтің «Штудтпаркі» әңгімелері». «Deutsche Volkszeitung» 1985, № 31 (2 тамыз 1985), 12-бет. Адлер, Джереми: «Герман Грэб: Штудтпарк». «Times Literary Supplement» 84 (1985), № 4306 (11 қазан 1985), 1146-бет. Адлер, Х. Г.: «Штудтпарк және басқа әңгімелер». «Literatur und Kritik» 21 (1986), 205–206-томдар, 273–275-беттер. Теодор В. Адорно: «Герман Грэб». «Theodor Adorno, Gesammelte Schriften», Suhrkamp, Франкфурт/М. Теодор Адорно: «Vermischte Schriften», 1986, 465-бет. Карл Хоби: «Герман Грэб. Өмір және шығармалар», PhD диссертациясы, Фрибург (Швейцария), 1969. Эрнст Шёнвизе: «Герман Грэб». «Wort in der Zeit» 4 (1958), 257-беттен бастап. Еврей тегінен шыққан австриялық авторлар туралы анықтамалық 18-20 ғасырлар. 1-том. «Австрия Ұлттық кітапханасы» баспасы, Вена. Редакция: Сюзанна Блюмсбергер. Saur, Мюнхен, 2002, 452-бет. Люси Топольска: «Герман Грэб. Биография».
Politzer, Heinz: "Hermann Grab: Der Stadtpark". In: das silberboot 1 (1935/1936), fasc. 1, p. 46 – 47. Strelka, Joseph P.: "Ein österreichischer Proust". In: Strelka: Brücke zu vielen Ufern. Wien, Frankfurt, Zürich 1966, p. 119. Härtling, Peter: "Hermann Grab: Der Stadtpark". In: Härtling: Vergessene Bücher. Stuttgart 1966, p. 143 – 150. (2nd ed. Munich 1986, p. 197 – 205.) Becher, Peter: "Schreiben am Abgrund. Hermann Grab – ein Erzähler aus dem Prager Kreis". In: Süddeutsche Zeitung 41 (1985), Nr. 117 (22. 5. 1985), S. 13. Bonsen, Peter: "Zweifelhaftes Glück. Der Exilautor Hermann Grab – eine Wiederentdeckung". In: Rhein Neckar Zeitung. Heidelberger Nachrichten 41 (1985), No. 183. Weinzierl, Ulrich: "Der kunstvoll gedämpfte Schrecken". In: Frankfurter Allgemeine Zeitung 1985, No. 98 (27. 4. 1985). Beilage Bilder und Zeiten – Literatur, p. 5. Unger, Karl: "Planvoll beschädigte Novellen. Der Stadtpark, Erzählungen von Hermann Grab". In: Deutsche Volkszeitung 1985, Nr.31 (2. 8. 1985), S. 12. Adler, Jeremy: "Hermann Grab: Der Stadtpark". In: Times Literary Supplement 84 (1985), No. 4306 (11. 10. 1985), p. 1146. Adler, H. G.: Der Stadtpark und andere Erzählungen. In: Literatur und Kritik 21 (1986), fasc. 205 – 206, p. 273 – 275. Theodor W. Adorno: "Hermann Grab". In: Theodor Adorno, Gesammelte Schriften, Suhrkamp, Frankfurt/M. Theodor Adorno: Vermischte Schriften, 1986, S. 465 f.
Karl Hobi: Hermann Grab. Leben und Werk, PhD Thesis, Fribourg (Switzerland) 1969. Ernst Schönwiese: "Hermann Grab" In: Wort in der Zeit 4 (1958), S. 257 ff. Handbuch österreichischer Autorinnen und Autoren jüdischer Herkunft 18. bis 20. Jahrhundert. Band 1. Hrsg. Österreichische Nationalbibliothek, Wien. Redaktion: Susanne Blumesberger. Saur, München 2002, S. 452, Lucy Topol’ská: Hermann Grab. Biographie