Кіріспе

Нгаруроро өзені Жаңа Зеландияның Солтүстік аралының шығысында орналасқан. Ол Кавека, Кайманава және Руахин тауларынан оңтүстік-шығысқа қарай 164 шақырымға дейін ағып, содан кейін шығысқа бұрылып, Нэпиер және Гастингс қалаларының арасындағы Хаук шығанағына құяды, Клайв қаласының жанында (Тютаекури өзенімен қосылған жерден бастап су жиналатын аймақ). Су жиналатын алаптың 40% жайылым, ал 55% – жергілікті орман. Нгаруроро атауының мағынасы белгісіз. Өзенде рафтинг, жаяу серуендеу және бұғы аулау мүмкіндіктері бар. Өзен көбінесе Уанаванаға (жағалаудан) дейін сұр тау жынысы (greywacke) шатқалы арқылы өтетін жалғыз арналы болып ағады. Уанаванадан төмен өзен кең, салалы арнаға ашылады және Мараекакахо өзені қосылады. Нгаруроро өзенінің сағасы Тютаекури, Клайв өзені және Мадди-Крик өзендерімен ортақ. Бұл өзендердің қосылған жері Уайтанги сағасын құрайды.

Сутекті жер

Нгаруроро өзені Херетаунга жер асты суының қорларын тұщы сумен толықтырады (шамамен). Бұл қор аймақтағы бірнеше арналарды (мысалы, Раупаре, Иронгейт) сумен қамтамасыз етеді, сондай-ақ Херетаунга жазығындағы ауқымды жеміс бақтарын суартуға қолданылады. Соңында, бұл қор теңізге су асты көздері арқылы құйылады, жағалаудан біршама қашықтықта.

Су тасқыны

Нгаруроро – Хоук шығанағының оңтүстік жағалауындағы аллювиалды Херетаунга жазығын қалыптастыруға көмектескен бірнеше өзеннің бірі. Нгаруророның арнасы бірнеше рет өзгерді, бастапқыда қазіргі Клив өзені арқылы ағып өткен. 1867 жылы болған ірі су тасқыны кезінде өзен көп бөлігімен қазіргі арнасына ауысты. 1969 жылы су тасқынын азайту мақсатында өзеннің төменгі бөлігі жағалауға (Пакохай жолының жанында) тікелей бағытталды. Қазір өзен Фернхиллден, Хоук шығанағынан басталып, өзен сағасына дейін су тасқынына қарсы жағалаулармен шектелген. Караму мен Кливв өзендері болып қала береді, бірақ олар кішірек су жиналатын алаптарды құрайды. 2023 жылдың ақпанында «Габриэль» циклон кезінде өзен су тасқынына қарсы жағалауларын бұзып, Херетаунга жазығының кең аумағын су басты. Омаху, Вайохики және Пакохай елді мекендері ауыр зардап шекті, ондаған үйлер қирады. Үлкен аудандағы бау-шабақтар мен жүзімдіктер жойылды, ал Тарадейлдегі үйлер эвакуацияланды. Палмерстон-Норт – Гисборн теміржолындағы 216 және 217 нөмірлі көпірлер («Уайтанги шайылуы») және SH51 тас жолындағы «Уайтанги саябағы» көпірі зақымдалды.