Кіріспе

Керит, Керит (Naḥal Kərīṯ), кейде Хорат (/k//ɔr//ɑː//θ/; Септуагинтадағы cheimárrhous Chorrháth) – еврей Киелі кітаптарында айтылған вади, яғни уақытша маусымдық өзеннің атауы. Пайғамбар Илия Кериттің жағасында жасырынды және ол үш жылдық құрғақшылықтың басында патша Ахабқа ескерткен кезде қарғалар оны тамақпен қамтамасыз етті.

Этимологиясы мен топонимиясы

Керит – еврейше כְּרִית "Kərīṯ" есімінің ағылшын тіліндегі жиі қолданылатын жазылу түрі. Ол еврейше כרת (kh*r*t) түбірінен шыққан, мағынасы – кесіп тастау немесе қию. Бұл есім сонымен қатар ойып бедерлеу, кесу, бөлу, шатқал, тасқын су арнасы немесе қысқы ағын сияқты мағыналарды да білдіреді. Хоррат – бұл б.з.д. 3 ғасырындағы грек тіліне аударылған Тора немесе Бес кітаптың (Септуагинта) атауы. Керит еврейше "нахал" (נחל, DIN) деп аталады, ол маусымдық ағын. Мұндай ағындар MENA аймағындағы контексте көбінесе "вади" (арабша وادي (DIN)) деп аталады.

Уди әл-Ябис

Ол әдетте Батыс Иорданиядағы Уди-аль-Ябис шатқалымен теңестіріледі, ол Бейт-Шеанға қарама-қарсы және одан сәл оңтүстікке қарай Иордан өзеніне құяды. Саяхатшылар оны Жемісті Жартыайдың ең қатал шатқалдарының бірі деп сипаттаған, қуғынға ұшырағандарға қауіпсіз пана беруге ерекше қолайлы. Жаз айларында шатқалдың арнасы көбінесе құрғап қалады. Жағасында зәйтүн ағаштары өседі, және ол газель, дамандар мен бақайттар сияқты әртүрлі жануарларға мекен. 1994 жылғы Израиль мен Иордания арасындағы бейбіт келісіміне сәйкес, Израиль Ярмук пен Уди-аль-Ябис арасындағы Иордан өзені суларын пайдалану құқығын сақтап алады.

Уди Кельт

Кейбіреулер Керит өзенін Кильттің Вади Кельтімен, Санкт-Джордж монастыры маңында сәйкестендірді. Егер 1 Патшалар 17:3-ті "Иорданның шығысындағы Керит аңғары" деп аударсақ, онда бұл Киелі кітапқа қайшы келеді, себебі Вади Кельт одан батыста орналасқан. "Король Джеймс" нұсқасында Илияға "шығысқа қарай" (Самариядан) бұру керектігі айтылған; демек, бұл өзен Самарияның (қазіргі Себастия, Батыс жағалау) шығысында, Иордан өзенінің екі жағында да болуы мүмкін. Кейбір аудармалар (мысалы, православиелік еврей Киелі кітабы) Кериттің жай ғана "Ярдэнге жақын" (Ярдэн – Иордан өзенінің еврей атауы) екенін түсіндіруге мүмкіндік береді.

Фусайл өзені

Кондер мен Китченер Қариут туралы жазғанда, "[осы орын Уэди Фусайлдің бастауында болғандықтан, орта ғасырларда осы аңғарды Шерит ағыны деп атауға себеп болған сияқты (Марино Сануто 1321 жылы айтқан)]." Сануто бұл ағын Фасэлисқа дейін жеткенін, ал оның аты Ирод патшаның інісі, ханзада Фасэльдің құрметіне берілгенін атап өтті. Бұл идентификация 1 Патшалар кітабының 17:3-тарауының жиі кездесетін аудармасына қайшы келеді (жоғарыдағы "Wadi Kelt" түсіндірмесін қараңыз), себебі Wadi Fusail, қазіргі Қариут және ежелгі Фасэлис Иорданның шығысында емес, батысында жатыр.

Атаудың басқа қолданылуы

Атауы сонымен қатар Мизрахи еврейлерінің тегі болып табылады, әсіресе Йеменнен шыққан еврейлер арасында. Олар Бней Хорат (араб тіліндегі Бану әл-Харит) тайпасынан тараған, бұл тайпа Қахтанит тектес және бір кезде Наджран қаласының ең ірі тайпаларының бірі болған.