Уппсала архиепископы – Швецияның 1164 жылдан бергі рухани басшылары. Католик және лютеран дәуірлері, тәуелсіздік күресі тарихы. Православие, дін тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Швеция шіркеуінің приматы Уппсала архиепискобы (20 ғасырдың басына дейін Упсала деп жазылған) 1164 жылдан бері үздірілмей Швецияның бас шіркеу өкілі болып табылады, алғаш католик дәуірінде, ал 1530 жылдардан бастап лютеран шіркеуі аясында.
Primate of the Church of Sweden
The Archbishop of Uppsala (spelled Upsala until the early 20th century) has been the primate of Sweden in an unbroken succession since 1164, first during the Catholic era, and from the 1530s and onward under the Lutheran church.
Тарихи шолу
Упсалада 11 ғасырда швед патшасы Үлкен Ингольд тұсында епископтар болған. 1164 жылы Уппсала архиепископтыққа дейін олар Гамбург-Бремен архиепискобының басшылығымен басқарылды. Лунд архиепискобы (сол кезде Данияға қарасты) Швецияның приматы деп жарияланды, яғни Уппсала архиепискобын паллийді табыс ету арқылы таңдау және тағайындау құқығы оған берілді. Тәуелсіздік алу үшін Фолке Йоханссон Ангел 1274 жылы Римге барып, папаның тікелей тағайындауымен архиепископ болды. Бұл үрдіс күшейді, сондықтан 1318 жылы Олов Бьёрнссоннан кейін Лундта Уппсала архиепискобы болған жоқ. 1457 жылы папа архиепископ Йонс Бенгтссонға (Оксенстиерна) Швецияның приматы деп жариялауға рұқсат берді. Уппсала (сол кезде ауыл) бастапқыда қазіргі қаладан бірнеше шақырым солтүстікке қарай, бүгінде Гамла Уппсала (Ескі Уппсала) деп белгілі жерде орналасқан. 1273 жылы архиепископтық, король Эрик қасиеттісінің қабірлерімен бірге Остра Арос сауда қаласына көшірілді, содан бері ол Уппсала деп аталады. 1531 жылы Швеция патшасы Густав I (Ваза) Лоренциус Петриді архиепископ етіп таңдады, бұл құқықты пападан алып, Швецияны протестант елге айналдырды. Архиепископ Primus inter pares, яғни «теңдер арасында бірінші» деп жарияланды. Архиепископ – өзінің епархиясының епископы және Швецияның приматы; алайда, оның басқа епископтардан артық билігі жоқ, бірақ оның мәлімдемелері кең ауқымды әсерге ие. 1990 жылы Уппсала архиепискобына епархияда Уппсала епискобы көмектесті. Карин Йоханнессон – қазіргі (2022) Уппсала епископы.
There have been bishops in Uppsala from the time of Swedish King Ingold the Elder in the 11th century. They were governed by the archbishop of Hamburg Bremen until Uppsala was made an archbishopric in 1164. The archbishop in Lund (which at that time belonged to Denmark) was declared primate of Sweden, meaning it was his right to select and ordain the Uppsala archbishop by handing him the pallium. To gain independence, Folke Johansson Ängel in 1274 went to Rome and was ordained directly by the pope. This practice was increasing, so that no Uppsala archbishop was in Lund after Olov Björnsson, in 1318. In 1457, the archbishop Jöns Bengtsson (Oxenstierna) was allowed by the pope to declare himself primate of Sweden. Uppsala (then a village) was originally located a couple of miles to the north of the present city, in what is today known as Gamla Uppsala (Old Uppsala). In 1273, the archbishopric, together with the relics of King Eric the Saint, was moved to the market town of Östra Aros, which from then on is named Uppsala. In 1531, Laurentius Petri was chosen by King Gustav I of Sweden (Vasa) to be archbishop, taking that privilege from the pope and in effect making Sweden Protestant. The archbishop was then declared primus inter pares i. e. first among equals. The archbishop is both bishop of his diocese and Primate of Sweden; he has however no more authority than other bishops, although in effect his statements have a more widespread effect. In 1990, the Archbishop of Uppsala was aided in the diocese by a bishop of Uppsala. Karin Johannesson is the current (2022) Bishop of Uppsala.