Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Канада сайлауы
Canadian election
2004 жылғы Альберта Сенатына кандидат сайлауы, ресми түрде Альберта Сенатына кандидат сайлауының үшіншісі, 2004 жылдың 22 қарашасында Канада Сенатына тағайындау мақсатымен өтті. Сенатқа кандидат сайлауы 2004 жылғы Альбертаның жалпы сайлауымен бірге ұйымдастырылды. Сенатқа үшінші кандидат сайлауы 1998 жылы өткен Сенатқа кандидат сайлауының екіншісінен кейін алты жыл өткен соң, ал 1989 жылы өткен Сенатқа кандидат сайлауының біріншісінен кейін 15 жыл өткен соң өтті. Бұл сайлау 2004 жылғы Канаданың федералды сайлауынан бес ай кейін өтті, онда Либералдық үкімет жаңа премьер-министр Пол Мартин басшылығымен азшылық үкімет құрды. Бұрынғы Либералдық премьер-министр Жан Кретьен 1998 жылы Альбертада сайланған сенаторларды тағайындаудан бас тартқан еді. 1998 жылдан бері Сенатқа кандидат ретінде ұсынылған Реформалық партияның мүшелері Берт Браун мен Тед Мортон мерзімі бітіспей тұрып тағайындала алмады. Браун, тағайындалған төрт сенатордың бірі, 2007 жылдың 10 шілдесінде премьер-министр Стивен Харпер тарапынан Сенатқа тағайындалды, ал Бетти Унгер 2012 жылдың 6 қаңтарында Сенатқа тағайындалды, ол жоғарғы палатада сайланған екінші және үшінші сенатор атанды.
The 2004 Alberta Senate nominee election, formally the 3rd Alberta Senate nominee election of Alberta was held on November 22, 2004, to nominate appointments to the Senate of Canada. The Senate nominee election was held in conjunction with the 2004 Alberta general election. The 3rd Senate nominee election took place six years following the 2nd Senate nominee election held in 1998, and 15 years after the first Senate nominee election held in 1989. The election came five months following the 2004 Canadian federal election which saw the Liberal government secure a minority under new Prime Minister Paul Martin. Previous Liberal Prime Minister Jean Chrétien refused to appoint senators elected in Alberta in 1998. Previous Senate nominees from 1998 Bert Brown and Ted Morton, both of the Reform Party failed to be nominated before their five year term expired. Brown, one of the four nominated senators was subsequently appointed to the Senate by Prime Minister Stephen Harper on July 10, 2007, and Betty Unger was appointed to the Senate on January 6, 2012, becoming the second and third elected senators in the upper chamber.
Өмірбаян
1980 жылдардың соңында Альберта үкіметі, премьер-министр Дон Гетти басшылығымен, Сенатқа үміткерлерді іріктеу үшін провинциялық сайлау өткізу туралы мәлімдеме жасады. Бұл, Меч-Лейк келісімінің ратификациялануы және премьер-министрдің әр провинция премьері ұсынған есімдер негізінде Сенатқа тағайындамалар жасауы күтілімімен байланысты болды. 1989 жылғы ақпайдағы 21-ші Альберта заң шығарушы органының төртінші сессиясындағы Тақтың сөйлеуінде Сенатқа үміткерлерді сайлау мәселесі көтерілді, бірақ заң шығарушы орган ерте провинциялық сайлау өткізу үшін таратылғандықтан, бұл мәселе қарастырылмады. Заң жобасы 1989 жылдың жазында 22-ші Альберта заң шығарушы органында қайтадан ұсынылып, 1989 жылғы қазан айындағы Альбертаның муниципалды сайлаулары кезінде дауыс беруге мүмкіндік берді. Реформалық партиядан ұсынылған Стэн Уотерс 1989 жылғы Сенатқа үміткерлер сайлауында 41,7 пайыз дауыспен жеңіске жетті. 1989 жылғы 17 қазанда, Сенатқа үміткерлер сайлауынан кейін бір күн өткен соң, Малрони сайлау нәтижелеріне байланысты сенатор тағайындауға міндетті емес екенін және Меч-Лейк келісіміндегі процедураны ұстанғысы келетінін мәлімдеді. Гетти Малронидің бұл мәлімдемесіне жауап ретінде премьер-министрге Уотерстің есімін ғана ұсынатынын айтты. Уотерстің Сенаттағы қызметі 1991 жылдың жазында мидың қатерлі ісігінің анықталуымен тоқтатылды, және ол бірнеше айдан кейін Калгарида 1991 жылғы 25 қыркүйекте 71 жасында қайтыс болды, бұл Канада сенаторларының міндетті зейнеткерлік жасына дейін төрт жыл бұрын болды. Премьер-министр Жан Кретьен 1998 жылғы Альберта Сенатының үміткерлер сайлауына дейін Альбертадан төрт сенаторды тағайындады, оның ішінде Николас Тейлорды 1996 жылғы 7 наурызда, Жан Форесты 1996 жылғы 17 мамырда, Тельма Шалифуксты 1997 жылғы 26 қарашада және Дуглас Рошты. Рош, бұрынғы прогрессивті консервативті партиясының парламент мүшесі, 1998 жылғы 17 қыркүйекте, Альберта Сенатының 1998 жылғы үміткерлер сайлауына бір ай қалғанда Сенатқа тағайындалды. Бұрынғы премьер-министр Джо Кларк бұл тағайындауды "цинизмге толы, қауқымды және дұрыс емес" деп сынады. Клейн Кретьенді де сынға алып, "осы елдің премьер-министрі демократия – әзіл екенін айтуда" деді, бірақ партиялық қысымнан кейін бұл мәлімдемесінен бас тарды. Клейн бойкоттың себебін Сенаттың "федералдық институт" екендігімен түсіндірді. Прогрессивті консервативті партиядан бес үміткер ұсынылды, оның ішінде 1998 жылғы Сенат сайлауының жеңімпазы Берт Браун. 1998 жылғы сайлаудағы екінші үміткер Тед Мортон қатысудан бас тартып, оның орнына прогрессивті консерватор ретінде Заң шығарушы жиналыстағы мандатқа үміткер болды. Басқа прогрессивті консервативті үміткерлер: үйде күтім көрсететін медбике және консервативті партияның қолдаушысы Бетти Унгер; фермер және бұрынғы реформа және альянс депутаты Клифф Брайткройц; мұнай барлау компаниясының президенті және бұрынғы Калгари Стампдерс ойыншысы Джим Сили; және фермер және қаржылық кеңесші Дэвид Ашервуд. Альберта Альянсы партиясы үш үміткерді ұсынды, оның ішінде Лакомбтен шағын бизнес иесі Майкл Рот; Калгари кәсіпкері және Маунт-Роял университетіндегі бизнес оқытушысы Вэнс Гоф, ол бұрын 1998 жылы төрт үміткердің төртіншісі болған; және Эдмонтоннан шағын бизнес иесі Гэри Хоран. Сайлау күніне дейін Канада Сенатында Альбертадан үш орын бос болды, ал тағы бір орын алты жыл ішінде бос болады. Сайлаушылар төрт үміткерге дейін дауыс бере алатын болды, бірақ көптеген үміткерлер өздерінің қолдаушыларын тек біреуге дауыс беруге шақырып, бұл заңды мүмкіндік болды, бәсекелестерінің дауыс жинауын болдырмау үшін. Барлығы 2 176 341 дауыс берілді (714 709 бюллетень).
In the late 1980s, the Government of Alberta under Premier Don Getty had made vailed statements about holding a province wide election to select nominees for the Senate with the expectation that Meech Lake Accord would be ratified and the Prime Minister would make appointments to the Senate on the basis of names submitted by each province's premier. The Senate nominee election was featured in the Speech from the Throne in February 1989 for the fourth session of the 21st Alberta Legislature, but died on the order paper when the Legislature was dissolved to hold an early provincial election. The bill was reintroduced in the summer of 1989 during the 22nd Alberta Legislature, which permitted the vote to take place during the October 1989 Alberta municipal elections. Stan Waters, nominated by the Reform Party, won the 1989 Senate nominee election, with 41.7 per cent of the popular vote. On October 17, 1989, one day after the Senate nominee election, Mulroney stated he was not bound to appoint a senator by the results of the election, and instead intended to follow the process in the Meech Lake Accord. Getty responded to the comments by Mulroney by stating he would provide a list to the Prime Minister with a single name, Waters. Waters time in the Senate was cut short when he was diagnosed with brain Cancer in the Summer of 1991, and died months later in Calgary on September 25, 1991, at the age of 71, four years before the mandatory retirement age for Canadian senators. Prime Minister Jean Chrétien appointed four senators from Alberta prior to the 1998 Alberta Senate nominee election, including Nicholas Taylor on March 7, 1996, Jean Forest on May 17, 1996, Thelma Chalifoux on November 26, 1997, and Douglas Roche. Roche, a former Member of Parliament for the Progressive Conservative Party was appointed to the Senate on September 17, 1998, one month before the 1998 Alberta Senate nominee election was held. Former Prime Minister Joe Clark criticized the appointment as a "cynical, provocative and wrong". Klein went on to criticize Chrétien stating "the prime minister of this country is saying that democracy is a joke". which he reversed after pressure from caucus. Klein's rationale for the boycott was that the Senate was a "federal thing". Five candidates were nominated from the Progressive Conservative Party, including the 1998 Senate election winner Bert Brown. The second nominee from the 1998 election, Ted Morton declined to run, and instead contested a seat in the Legislative Assembly as a Progressive Conservative. The other Progressive Conservative candidates were Betty Unger, a home care nurse and conservative party supporter; Cliff Breitkreuz, a farmer and former Reform and Alliance Member of Parliament for Yellowhead; Jim Silye, President of an oil exploration company and former Calgary Stampeders player; and David Usherwood, a farmer and financial advisor. Three candidates were nominated under the Alberta Alliance Party, including Michael Roth, a small business owner from Lacombe; Vance Gough a Calgary entrepreneur and business instructor at Mount Royal University who previously finished fourth of four candidates in 1998; and Gary Horan, a small business owner from Edmonton. As of the date of the election, there were three vacant Alberta seats in the Senate of Canada, with another set to become vacant within six years. Voters could vote for up to four candidates, though many candidates encouraged their supporters to vote for only one, a legal option, to prevent the vote totals of their competitors from rising. A total of 2,176,341 votes were cast (714,709 ballots).
Салдары
Жалпы алғанда, Альберталықтар провинциялық сайлауға және Сенатқа үміткерлер сайлауына қызығушылық танытпады. «Элекшнс Альберта» провинциялық сайлауға қатысқандардың саны сайлауға құқығы бар азаматтардың 44,7 пайызын құрады, ал Сенатқа үміткерлер сайлауына қатысу 44,2 пайызды (885 289 бюллетень) көрсетті. Дауыс берудің жалпы көрсеткіші 85 937 (9,7 пайыз) бюллетеньге дауыс беруден бас тартуды, ал 84 643 (9,6 пайыз) бюллетеньді жарамсыз деп тануды қамтыды. «Эдмонтон Журнал» газетінің редакциялық алқасы көптеген бас тартқан және жарамсыз деп танылған бюллетеньдерді Альбертаның Сенат реформасы стратегиясы үшін нашар көрсеткіш деп бағалады. Көптеген Либералдық партия және Жаңа демократиялық партияның қолдаушылары Сенатқа үміткерлерге берілген бюллетеньдерін тастап кеткені байқалды, ал жарамсыз бюллетеньдердің үлесі Либералдық партия мен Жаңа демократиялық партияның бірдей уақытта өткен заң шығарушы органдар сайлауында жақсы нәтиже көрсеткен сайлау округтерінде және дауыс беру пункттерінде жоғары болды. Клейн үкіметі 2005 жылғы көктемде өткен сайлаудан кейін Сенат реформасын ілгерілету үшін төрт үміткерді ел бойынша сапарға жіберді. Бірақ Клейн 2005 жылдың тамызында Банф қаласында өткен Федерация Кеңесінің отырысында осы үміткерлерге сөз сөйлеу мүмкіндігін бермей қойды. Премьер-министр Пол Мартин генерал-губернатор Адриен Кларксонға сайланған Сенат үміткерлерін Жоғарғы палатаға тағайындау туралы кеңес беруден бас тартты, оның орнына 2005 жылдың 24 наурызында Грант Митчелл, Элейн МакКой және Клодетт Тардифті өзі таңдап тағайындады. Бұл туралы хабарланғаннан кейін Брейткрейз Клейнді Альбертаның Сенатқа үміткерлерін қолдамағаны үшін айыптады. Альбертаның премьер-министрі Эд Стелмах Сенаттың жаңа сайлауын кейінге жылдыруға шешім қабылдады, бұл сайлау үміткерлердің мерзімі біткеннен кейін өткізілуі тиіс болды, бұл шешім дау тудырды. Сенатқа үміткер Линк Байфилд өкілеттік жетіспегендіктен қызметтен кетуге шешім қабылдады. Қалған үміткерлер Брейткрейз бен Унгер мерзімді ұзартуға келісті. Унгер 2012 жылдың 6 қаңтарында Томми Бэнкстің міндетті түрде зейнеткерлікке шығуынан кейін Сенатқа тағайындалды.
Overall, Albertans were seen as uninterested in the Provincial election and Senate nominee election. Elections Alberta stated the provincial election turnout was 44.7 per cent of eligible voters, while the Senate nominee election saw a turnout of 44.2 per cent (885,289 ballots). Although total turnout included 85,937 (9.7 per cent) voters decline ballots, and 84,643 (9.6 per cent) voters rejecting their ballot. Commentators such as the Edmonton Journal editorial board called the large number of declined and rejected ballots a grim picture for Alberta's senator in waiting strategy for reform. Many Liberal and NDP supporters were observed discarding their Senate nominee ballots, while the proportion of spoiled ballots was higher in ridings and polls where the Liberals and NDP did well in the concurrent Legislature election. The Klein government sent the four senators in waiting on a cross country trip following the election in Spring 2005 to promote Senate reform. Although Klein refused to give the group of nominees the opportunity to speak at the August 2005 Council of the Federation meeting in Banff. Prime Minister Paul Martin refused to advise Governor General Adrienne Clarkson to appoint the elected Senate nominees to the Upper Chamber, instead putting forward three appointees of his choosing: Grant Mitchell, Elaine McCoy and Claudette Tardif on March 24, 2005. After the announcement, Breitkreuz publicly admonished Klein for his perceived failure to advocate for Alberta's senators in waiting. Alberta Premier Ed Stelmach decided to defer new Senate elections set to take place when the terms of senators in waiting ended, which was controversial. Senator in waiting Link Byfield decided to resign as he felt he lacked a mandate. Remaining candidates Breitkreuz and Unger both accepted the term extension. Unger was appointed to the Senate on January 6, 2012, after the mandatory retirement of Tommy Banks.