Кіріспе

Бад-Вёслау (Bad Vöslau; Орта Бавария диалектісінде: Bod Vöslau) – Төменгі Австрия штатындағы шипажайлы қала және муниципалитет. Ол сонымен қатар австриялық қызыл шарап өсірудің алғашқы ошағы ретінде танымал. 2022 жылғы мәлімет бойынша, халқы 12 424 адамды құрайды.

География

Бад-Веслау Венадан оңтүстікке қарай 35 шақырым қашықтықта, Вена ормандарының етегінде, Вена алабында орналасқан. Осы жерде өтетін Терменлиниялық жарылыс сызығы бірнеше термалдік бұлақтардың пайда болуына себеп болады.

Муниципалитет құрылымы

Бад-Веслау муниципалитеті үш елді мекен мен кадастрлық аумақтан құралған, атап айтқанда Бад-Веслау қаласы, сондай-ақ Гайнфарн және Гроссау ауылдары.

Тарих

Бұл аймақта неолит дәуірінен бастау алатын қоныстану іздері табылды. Рим дәуірінде бұл жер Паннония провинциясының құрамына кірген. Осы кезеңде адамдар аймақтағы термалды су көздерін пайдаланған. "Vöslau" атауы алғаш рет 1136 жылғы Клостернеубург монастырының жазбаларында кездеседі. Сол уақытта бұл елді мекен тек ормен қоршалған қамал болған. Ол 1483 жылы король Маттиас Корвинмен қиратылған, бірақ кейін қайта жаңартылған. Реформация кезеңінде маңызды орынға ие болды. Контрреформация кезінде Веслау приході көршілес Гайнфарн приходіне қосылды. 18 ғасырда Веслау иелігін ықпалды Фрис отбасы сатып алды. Виноградтықтары Веслау төңірегінде орналасқан граф Иоганн фон Фрис бұл аймақта қызыл шарапты алғаш рет ірі көлемде өсірді. Фрис отбасының тұсында Веслау гүлденді. Ескі қамал барокко стилінде кеңейтіліп, қайта жаңғыртылды. 1826 жылы граф Мориц фон Фрис банкротқа ұшырағаннан кейін, Джорджио Синас Веслау иелігі мен сарайын сатып алды, бірақ бір жылдан соң оны швейцариялық банкир Иоганн Генрих фон Геймюллерге сатты. 1833 жылы Геймюллер Веслау жүн фабрикасын (Vöslauer Kammgarnfabrik) құрды, ол 1978 жылы жабылғанға дейін Веслауда жұмыспен қамтудың маңызды көзі болды. 1841 жылы Оңтүстік темір жолы (содан кейін) Нюнкирхенге дейін салынды, соның арқасында Веслауға (қазіргі) Бад Веслау темір жол станциясы арқылы пойызбен жету мүмкін болды. 19 ғасырдың екінші жартысында туризм экономиканың тағы бір маңызды саласы болды. Бай отбасылар жаз айларын үйлерді жалдап өткізген. Осы мақсатта ауыл орталығының батысындағы беткейлерде виллалар салынды. 1822 жылы алғашқы қоғамдық монша ашылды, оның көп бөлігі 1869 және 1873 жылдар аралығында сәулетші Теофил Хансенмен қайта жаңартылды. 1867 жылдың 26 тамызында Грекия Корольдігі мен Сербия Княздығы арасында Веслау шартына қол қойылды. 1904 жылы Веслау ресми түрде шипажай қаласы деп жарияланды, алайда муниципалитеттің атауы 1928 жылға дейін Бад Веслау деп өзгертілді (Төменгі Австрия Ландтагының [мемлекеттік парламенті] 1928 жылғы 27 наурыздағы қаулысымен). Қоғамдық жүзу бассейндері қайтадан жаңартылып, 1926 жылдың 20 маусымында Федералды президент Майкл Хайниш қатысуымен ашылды. 1936 жылы термалды суды сату үшін компания құрылды, ол содан бері Vöslauer (қосымша: Mineralwasser, яғни минералды су) таңбасымен сатылуда. Шарап өсіру де экономиканың маңызды бөлігі болып табылады. 19 ғасырда Роберт Шлумбергердің арқасында Веслаудың қызыл шарабы мен көпірген шарабы әлемге танылды. 1954 жылы Бад Веслау қала мәртебесін алды. Сол жылы "Vöslauer Stadtsiegel" таңбасы құрылды. 1972 жылдың 1 қаңтарында көршілес Гайнфарн және Гроссау муниципалитеттері Бад Веслау құрамына қосылды.

Экономика

Бад-Веслаудағы негізгі табыс көздері туризм мен шарап шаруашылығы болып табылады. Сонымен қатар, Vöslauer минералды суы қала шегіндегі термалдық бұлақтардан бөтелкеге құйылып, әлемнің түкпір-түкпіріне экспортталады. 2006 жылдың 11 ақпанында Бад-Веслаудың жаңа денсаулық курорты ашылды. Бұрынғы жүн өңдеу фабрикасының (worsted factory) аумағы инвесторлар тобымен қайта жаңартылып, Kammgarnzentrum (Жүн өңдеу орталығы) деген атпен қойма, кеңсе немесе бизнес орталықтары ретінде жалға берілуде. Бад-Веслаудың солтүстік-шығысында бірнеше дүкендер мен мекемелер орналасқан.

Жол

Bad Vöslauer Straße B212 қала орталығынан өтеді, Бад-Вослауды Баденмен (солтүстік) және Берндорфпен (Гайнфарн және Гроссау арқылы, батыста) байланыстырады. Шлоссплацтан оңтүстікке Коттингбрунн, Леоберсдорф және Винер-Нойштадтқа қарай тармақ жол бар. Қаланың шығысында Оңтүстік тас жолы орналасқан. Бад-Вослауға апаратын қосылыс бар. Дегенмен, қаланың оңтүстік бөліктеріне Коттингбрунн қосылысы арқылы да оңай жетуге болады.

Темір жол және қоғамдық көлік

Бад-Веслау теміржол станциясы қаланың шығысында, Südbahn (Оңтүстік темір жолы) бағытында орналасқан. Бұл станцияны жергілікті және аймақтық пойыздар тоқтатады. Станция ғимаратының алдынан қаланың және айналасының әртүрлі бағыттарына қатынайтын қоғамдық автобустар жүріп тұрады.

Ауа

Қаланың шығыс шекарасына жақын (көбінесе Коттингбрунн муниципалитетінің аумағында) Веслау әуежайы орналасқан. Бұл жекеменшік әуежай, коммерциялық рейстер жоқ. 1955 жылдың 15 сәуірінде Мәскеуде Кеңес Одағы басшыларымен сәтті бейбіт келісімдерінен оралған Австрия үкіметінің делегациясы, премьер-министр Юлиус Рааб басшылығымен, осы әуежайға қонғандығы мәлімделді.