Кіріспе

Жапондық сәулетші (1937 жылы туған)

Йошио Танигучи (谷口 吉生, Taniguchi Yoshio; 1937 жылы туған) – жапондық сәулетші, ең белгілісі – Нью-Йорктегі 2004 жылғы 20 қарашада қайта ашылған Заманауи өнер мұражайының жаңа дизайнымен танымал. Сыншылар Танигучидің дәстүрлі жапондық және модернистік эстетиканы үйлестіруін атап өтті. "The New York Times" газетінде жазған Мартин Филлер Танигучидің ғимараттарының жарқын физикалық бейнесі мен тыныш аурасын жоғары бағалап, сәулетшінің "дәстүрлі жапондық стратегияларды – айқындық, қарапайымдық, қарама-қарсылық, асимметрия және пропорцияны пайдалану арқылы өз жұмысын ерекшелендіретінін" айтты. "Time" журналының сыншысы Ричард Лакайо: "Көзге жақын, экспрессионистік сәулет өнерінің дамыған кезінде MoMA ескіше модернизмді таңдады, ол – таза және тік сызықты, шыны мен болаттан жасалған қораптың нәзік жаңартылған нұсқасы. Бұл стиль 1930 жылдары мұражай алғаш таныстырған, ал кейін корпоративтік кеңселерде кеңінен қолданылған." деп жазды.

Өмірбаян

Танигучи – сәулетші Йоширо Танигучидің (1904–1979) ұлы. Ол Кэйо университетінде инженерлік мамандық бойынша оқып, 1960 жылы бітірді, содан кейін Гарвард университетінің Дизайн мектебінде сәулет өнері мамандығын оқып, 1964 жылы тәмамлады. Ұзақ уақыт бойы сәулетші Уолтер Гропиуспен жұмыс істеді, ол оған маңызды ықпал етті. 1964 жылдан 1972 жылға дейін Танигучи Токио университетіндегі ең ірі жапондық модернист сәулетшісі Кензо Танге студиясында жұмыс істеді. Танге кеңсесінде жұмыс істеген кезде Танигучи Скопье (Югославия) және Сан-Франциско (Калифорния, Ерба Буэна) қалаларындағы жобалармен айналысты, соңғы жобаға қатысқанда Берклидегі Телеграф көшесінде тұрды. Танигучи Калифорния университетінде сәулет өнерін оқытты, содан кейін 1975 жылы Токиода жеке практикасын ашты. 1979 жылдан бері «Танигучи және әріптестері» компаниясының президенті болып табылады. Оның кейінгі жұмыстарында Исаму Ногучи, американдық ландшафт сәулетшісі Питер Уокер және суретші Геничиро Инокума секілділермен бірлескен еңбектері бар. Танигучи Жапониядағы көптеген мұражайларды жобалаумен танымал, олардың ішінде Нагано префектуралық мұражайы, Маругаме Геничиро Инокума заманауи өнер мұражайы, Тойота қалалық өнер мұражайы, Д.Т. Сузуки мұражайы (鈴木大拙館, Suzuki Daisetsu Kan) және Токио ұлттық мұражайындағы Хорю-дзи қазыналарының галереясы бар. 1997 жылы Танигучи қазіргі заманғы өнер мұражайын қайта жобалау конкурсында жеңіске жетіп, Рем Колхас, Бернард Цхуми және Жак Герцог пен Пьер де Мерон сияқты тоғыз халықаралық танымал сәулетшіні басып озды. MoMA тапсырысы Танигучидің Жапониядан тыс алғашқы жұмысы болды. Los Angeles Times газетінде жазған Сюзанна Мучник Танигучидің «әдемі және функционалды кеңістіктерді құру қабілетін» атап өтті, бұл жағдайда мұражайға келген адамдарға ғимараттың үлкендігі мен лабиринт тәрізді галереялары мен дәліздерінің арасында бағдар табуға көмектеседі. «Желкенді вестибюльдің екі жағынан кіреберістер бар, ал орталық атриум – немесе Танигучи айтқандай, «жарық бақшасы» – жоғарғы қабаттарға көрініс ашады», – деп жазады ол. «Бір жағында бақ пен баспалдақ бірден көзге түседі. Жоғарғы қабаттарда көпірлер ғимараттың ескі және жаңа бөліктерін байланыстырады. Атриумды қоршаған шыны бөгеттер мұражайдың ішінде керемет көріністер ұсынады. «Мен адамдарға белгілермен емес, көзбен бағыт көрсетуді қаладым», – дейді Танигучи, ол қабырғалардағы қалыңдықты көрсету және олардың артында не жасырылғанын ашу үшін тесіктер жасайды. «Еуропаның ірі мұражайларында адасып кету оңай», – дейді ол. «Көрініс және физикалық жағынан шаршап қаладыңыз. Бұл мұражайда мен адамдар өздерін таба алатын жерлер жасадым. Бұл – функцияны білдіру, жасырмау қағидасына негізделген заманауи ойлау тәсілі». Танигучи Хьюстондағы Техас Азия қоғамы орталығын жобалады. Бұл 40 миллион долларлық жоба Хьюстон мұражай ауданында орналасқан және Танигучидің АҚШ-тағы алғашқы жеке тұрған жаңа ғимараты болып табылады.