Ұлыбритания Лордтар палатасының тарихи сот функциясы

Кіріспе

Ұлыбритания Лордтар палатасының тарихи рөлі

Ұлыбритания Лордтар палатасы Парламенттің жоғарғы палатасы болып табылады және үкімет министрлері бар, бірақ көптеген ғасырлар бойы ол сот функциясын да атқарды. Ол пэрлердің (теңдердің) істері мен импичменттер бойынша бірінші инстанция соты ретінде, ал Ұлыбритания Корольдігінен бұрынғы Ұлыбритания және Англия Корольдіктерінде соңғы инстанция соты ретінде жұмыс істеді. Апелляциялар техникалық түрде Лордтар палатасына емес, Парламенттегі Корольге берілді. 1876 жылы Апелляциялық юрисдикция туралы заң Палатаның апелляциялық функцияларын Апелляциялық комитетке жүктеді, ол Әдеттегі Апелляциялық Лордтардан (бейресми түрде Заң Лордтары деп аталады) құралды. Олар лорд-канцлер тарапынан басқа судьялар сияқты тағайындалды. 20-шы ғасырдың және 21-шы ғасырдың басында сот функциялары біртіндеп алынып тасталды. Оның пэрді соттаған соңғы жағдайы 1935 жылы болды, ал мұндай соттарды пайдалану 1948 жылы жойылды. Импичмент процедурасы қолданыстан шығып қалған деп есептелді. 2009 жылы Ұлыбританияның Жоғарғы соты Ұлыбританиядағы соңғы апелляциялық сотқа айналды, ал Заң Лордтары Жоғарғы сот судьялары болды.

Тарих

Парламенттің сот дауларын шешудегі рөлі корольдік соттың, патшаның әділдік тарататын ұқсас рөлінен бастау алды. Парламент соттан өркендеп, оның көптеген функцияларын өз мойнына алды. Төменгі соттар құрылғаннан кейін, Лордтар палатасы қылмыстық және азаматтық істер бойынша соңғы сотқа айналды, бірақ Шотландияда Әділеттік Жоғары соты қылмыстық істер бойынша жоғары сот болып қала берді (1713–1781 жылдарды қоспағанда). Парламент бастапқыда сот сияқты апелляциялық шағымдарды қараған жоқ, керісінше, төменгі соттардың үкімдерін қайта қарау туралы петицияларды қабылдады. 1399 жылы Халық палатасы мұндай петицияларды қарауды тоқтатты, нәтижесінде Лордтар палатасы де-факто соңғы инстанция болып қалыптасты. Кейіннен Лордтардың юрисдикциясы төмендеді; 1514 және 1589 жылдар аралығында бес іс қаралды, ал 1589 және 1621 жылдар аралығында ешбір іс қарастырылмады. 1621 жылы Лордтар палатасы король Джеймс I Эдвард Эвердің, жиі сотқа жүгінетін адамның петициясын қарауға жібергеннен кейін сот функциясын қайта жаңартты. Лордтар палатасына төменгі соттардың шешімдерін қайта қарау туралы петициялардың саны қайтадан арта бастады. Эверден кейін 1621 жылы тағы 13 іс қаралды. Лордтар палатасы Петициялар жөніндегі комитет құрды. Бастапқыда Парламент хатшысы петицияларды Палатаға жеткізетін, ал Палатаның барлық мүшелері оларды Комитетке жіберу керек пе, жоқ па, деп шешетін. Петициялардың саны артуымен Комитет өзі петицияларды қабылдамау құқығына ие болды. Лордтар палатасына жолданған петициялар төменгі соттардың шешімдерін жоюға бағытталмауы мүмкін; көбінесе петициялар төменгі сот жүйесінде алдын ала қарастырылмастан тікелей Лордтарға жеткізілетін. Алайда, Лордтарға тікелей іс беру практикасы Томас Скиннер мен Шығыс Үндістан компаниясы арасындағы іспен аяқталды. Скиннер Азиядағы өзінің сауда базасын құрған, ал саудаға қатысты британдық шектеулер аз болған; кейін базаны монополияға ие болған Құрметті Шығыс Үндістан компаниясы басып алды. 1667 жылы король Карл II төрелікте сәтсіз әрекеттерден кейін істі Лордтарға жіберді. Скиннердің петициясына жауап ретінде Шығыс Үндістан компаниясы бұл істің бірінші сатыдағы іс екенін және Лордтар оны қабылдамауы керек екенін мәлімдеді. Компанияның наразылығына қарамастан, Лордтар палатасы мәселені қарастырды. Заңгерлер төменгі соттар істі шешпегеннен кейін ғана Палата араласа алады деп мәлімдегенмен, Лордтар 1668 жылы Скиннердің пайдасына шешім шығарды. Шығыс Үндістан компаниясы сол кезде Халық палатасына өтініш жазып, Лордтардың бірінші сатыдағы істі қабылдауы "көңілсіз" және "ерекше" екенін дәлелдеді. Содан кейін екі палата арасында әйгілі дау туындады; Халық палатасы Томас Скиннерді түрмеге қамауға бұйырды, ал Лордтар Компания төрағасын түрмеге қамауға бұйырды. 1670 жылы Карл II екі палатадан да істен бас тартуды сұрады. Олар бас тартқаннан кейін, ол бұл іске қатысты барлық сілтемелерді екі палатаның да журналынан жоюды және ешбір орган да дауды жалғастырмауды бұйырды. Содан кейін Лордтар палатасы бірінші сатыдағы петицияларды қарауды тоқтатты, оларды төменгі соттар түзетуге мүмкіндік бермегеннен кейін ғана қарады. Одан кейін де 1675 жылы палаталар юрисдикция мәселесі бойынша келіспеушіліктерді тудырды. Халық палатасы Жоғарғы палатаның (1911 жылға дейін осылай аталатын) Халық палатасының мүшелерін айыпталушы ретінде қараған істерді қарастыру арқылы өзінің артықшылықтарын бұзғанын мәлімдеді. Лордтар осылардың бірін қарастырғаннан кейін, Ширли v Fagg (Сэр Джон Фэггке қараңыз), Халық палатасы оларға "өзінің артықшылықтарын ескеруге" ескертті. Көп ұзамай дау тағы екі осындай жағдай туындаған кезде одан да күшейді. Бұлардың ішінде Томас Далмахой және Артур Онслоу (Артур Онслоудың атақты спикерінің (1728–1761) әкесі) болды. Бір іс Канцелярия сотынан, екіншісі – Казначейство сотының акциялар бөлімінен қарастырылды. Халық палатасы Лордтар жалпы құқық соттарының шешімдеріне қарсы шағымдарды тыңдай алады, бірақ теңдік соттарының шешімдеріне қарсы емес деп мәлімдеді. 1675 жылдан бастап дау үзіліс кезінде тоқтады. 1677 жылы Парламент қайта жиналғаннан кейін, Халық палатасының мүшелеріне қатысты істер тыныш тасталды және палаталар да дауды қайта қарастырмады. 1707 жылы Англия Шотландиямен бірігіп Ұлыбритания патшалығын құрды. Содан кейін шотландтық соттардан шағымдар қабылдануы мүмкін бе деген сұрақ туындады. Одақ актілері "Шотландияда ешқандай іс Канцелярия соттарына, Корольдік орындыққа, Жалпы өтініштерге немесе Вестминстер залындағы кез келген басқа сотқа жатпайды; және аталған соттар немесе одақтан кейін осы сияқты соттар Шотландиядағы соттардың актілерін немесе үкімдерін қарастыруға, қайта қарауға немесе өзгертуге, олардың орындалуын тоқтатуға құқылы емес" (көрсетілген жерлерге назар салыңыз). Актілер Лордтар палатасына апелляциялар туралы үнсіздік сақтады, егер олар Вестминстер залына ұқсас деп табылса, онда оларға тыйым салынар еді. 1708 жылы Лордтарға алғашқы шотландтық апелляциясы келіп түсті және Палата оны қабылдады. 1709 жылы Палата төменгі шотландтық соттардың шешімі апелляция күтіліп жатқанда орындалмауы керек деп шешті; бұл ереже 1808 жылғы Әділет әкімшілігі (Шотландия) заңымен күшін жойды, ол төменгі сотқа апелляция оның шешімін тоқтатуға негіз болатынын анықтауға мүмкіндік берді. 1713 жылы Лордтар палатасы Шотландияның жоғары қылмыстық сотынан, Әділеттік Жоғары сотынан апелляцияларды қарастыруды бастады. 1781 жылы Bywater v Lord Advocate ісін қарағанда, Палата Одаққа дейін басқа апелляция болмағанын мойындады. Палата шотландтық қылмыстық апелляцияларды одан әрі тыңдамауға келісті. Ирландия патшалығы Ұлыбританиядан саяси жағынан бөлек және оған бағынышты болды. Ирландия Лордтар палатасы Ирландия үшін соңғы апелляциялық сот болып санайтын, бірақ 1719 жылғы британдық Декларациялық заңы ирландиялық Лордтардан британдық Лордтарға апелляция құқығын бекітті. Бұл ирландиялық патриоттық партияға ұнамады және 1782 жылғы Конституцияның бір бөлігі ретінде жойылды. Ирландия үшін апелляциялық юрисдикция 1800 жылғы Одақ актілері Ирландия Парламентін жойғанда Вестминстерге қайта оралды. 1627 жылғы ессіздікке қатысты сот шешімі Англияның Жеке кеңесіне, Лордтар палатасына емес, шағым жасалды. Лордтарды айналып өту 1826 жылы ирландиялық Канцеляриядан келіп түскен келесі шағымда қайталанды.

Parliament's role in deciding litigation originated from the similar role of the Royal Court, where the king dispensed justice. Parliament grew out of the Court and took on many of its roles. As lower courts were established, the House of Lords came to be the court of last resort in criminal and civil cases, except that in Scotland, the High Court of Justiciary remained the highest court in criminal matters (except for 1713–1781). Parliament originally did not hear appeals as a court might; rather, it heard petitions for the judgments of lower courts to be reversed. The House of Commons ceased considering such petitions in 1399, leaving the House of Lords, effectively, as the nation's court of last resort. The Lords' jurisdiction later began to decline; only five cases were heard between 1514 and 1589, and no cases between 1589 and 1621. In 1621, the House of Lords resumed its judicial role when King James I sent the petition of Edward Ewer, a persistent litigant, to be considered by the House of Lords. Petitions for the House of Lords to review the decisions of lower courts began to increase once again. After Ewer, 13 further cases would be heard in 1621. The House of Lords appointed a Committee for Petitions. At first, the Clerk of the Parliaments would bring petitions to the House, and the whole House could decide if they should or should not be referred to the Committee. As the number of petitions increased, the Committee gained the power to reject petitions itself. Petitions to the House of Lords did not have to seek reversal of lower court judgments; often, petitions were brought directly to the Lords without prior consideration in the inferior judiciary. The practice of bringing cases directly to the Lords, however, ended with the case of Thomas Skinner v East India Company. Skinner had established his business's trading base in Asia while few British restrictions on trade existed; later the base was seized by the Honourable East India Company which had been granted a monopoly. In 1667, the king, Charles II, referred the case to the Lords after failed attempts at arbitration. Replying to Skinner's petition, the East India Company objected that the case was one of first instance, and that the Lords therefore should not have accepted it. Notwithstanding the Company's protests, the House of Lords proceeded with the matter. Though lawyers argued that the House could intervene only after the lower courts had failed to remedy the case, the Lords decided in Skinner's favour in 1668. The East India Company then petitioned the House of Commons, arguing that the acceptance of a case in the first instance by the Lords was "unusual" and "extraordinary". A famous dispute then broke out between the two Houses; the Commons ordered the imprisonment of Thomas Skinner and the Lords retaliated by ordering the imprisonment of the Company Chairman. In 1670, Charles II requested both Houses to abandon the case. When they refused, he ordered that all references to the case be expunged from the Journals of both Houses and that neither body continue with the dispute. The House of Lords then ceased to hear petitions in the first instance, considering them only after the lower courts had failed to remedy them. Even afterwards the Houses clashed over jurisdiction in 1675. The Commons felt that the upper House (as it was often accurately termed until 1911) had breached its privileges by considering cases with members of the Commons as defendant(s). After the Lords considered one of these, Shirley v Fagg (see Sir John Fagg), the Commons warned them to "have regard for their Privileges". Soon the dispute became worse when two more such cases emerged. These included Thomas Dalmahoy and Arthur Onslow (grandfather of Arthur Onslow, the noted Speaker (1728–1761)). One case was from the Court of Chancery, and the other was from the equity branch of the Court of the Exchequer. The Commons unsuccessfully contended the Lords could hear petitions challenging decisions of common law courts but not those from courts of equity. The dispute rested during prorogation commencing 1675. After the Parliament reassembled in 1677, the cases involving members of the House of Commons were quietly dropped and neither House revisited the dispute. In 1707, England united with Scotland to form the Kingdom of Great Britain. The question then arose as to whether or not appeals could be taken from Scottish Courts. The Acts of Union provided that "no causes in Scotland be by the courts of Chancery, Queen's Bench, Common Pleas or any other court in Westminster Hall; and that the said courts or any other of the like nature after the union shall have no power to cognosce, review or alter the acts or sentences of judicatures in Scotland, or stop the execution of the same" (emphasis added). The Acts were silent on appeals to the House of Lords, unless they be deemed of 'like nature' to Westminster Hall, in which case it would be banned. In 1708, the first Scottish appeal to the Lords arrived, and it was accepted by the House. In 1709, the House ordered that no decree of the lower Scottish courts could be executed while an appeal was pending; that rule was reversed only by the Administration of Justice (Scotland) Act 1808 empowering the lower Court to determine if an appeal justified the stay of its decree. In 1713, the House of Lords began to consider appeals from Scotland's highest criminal court, the High Court of Justiciary. In 1781, when deciding Bywater v Lord Advocate, the House recognised that before the Union, no further appeal lay. The House agreed not to hear further Scottish criminal appeals. The Kingdom of Ireland was politically separate from Great Britain and subordinate to it. The Irish House of Lords regarded itself as the final court of appeal for Ireland, but the British Declaratory Act of 1719 asserted the right of further appeal from the Irish Lords to the British Lords. This was odious to the Irish Patriot Party and was eventually repealed as part of the Constitution of 1782. Appellate jurisdiction for Ireland returned to Westminster when the Acts of Union 1800 abolished the Parliament of Ireland. A 1627 lunacy inquisition judgment was appealed from Chancery to the Privy Council of England rather than the House of Lords. Bypassing the Lords was repeated at the next such appeal, in 1826 from the Irish Chancery.

Шағымдарды таңдау

Апелляцияға рұқсат беруге Апелляциялық комитет өкілетті болды. Комитет үш Апелляциялық лордтан немесе Апелляциялық лордтан тұрды. Апелляциялық комитеттер әдетте жылына он бес-жиырма рет жиналатын, ал олардың мүшелерін Лордтар палатасының сот кеңсесінің бас хатшысы таңдап алатын. Содан кейін хатшы алдағы сессияда қаралатын апелляциялар үшін Апелляциялық комитеттерді құратын, сонымен қатар Заң лордтарының Құпия кеңес апелляцияларын да тыңдайтынын ескеретін. Тоғыз мүшеден тұратын Апелляциялық комитеттердің тек бесеуі болды. Олардың үшеуі 2001 жылдан кейін құрылды. Әр Апелляциялық комитеттің шешімі әдетте соңғы болды, бірақ Лордтар палатасы (Апелляциялық сот және Англия мен Уэльс Жоғарғы сотымен бірге) өзінің бұрынғы шешімдерін қайта қарау құқығын сақтап қалды; бұл шешімді жою және жаңа шешім қабылдау мүмкіндігін қамтиды. Лордтар палатасының бұл өкілеттілікті пайдалануы сирек болды, бірақ Димс пен Гранд Джанкшн Каналы (Англия мен Уэльстегі бейтараптыққа қатысты маңызды іс) сияқты бірқатар маңызды істер осылай қарастырылды. Лордтар палатасының бұрынғы шешімді қайта қарауының соңғы мысалы 1999 жылы болды, онда Чилидің бұрынғы президенті Аугусто Пиночеттің экстрадициясы туралы сот үкімі жойылды, себебі комитет мүшесінің бірі, Лорд Хоффман, Amnesty International ұйымымен тығыз байланыста болған қайырымдылық қорының директоры болып табылды, ал ол ұйым апелляцияға қатысып, белгілі бір нәтижеге қол жеткізуге мүдделі болды. Бұл мәселені жеті Апелляциялық лордтан тұратын алқа қайта қарады. Бұрын апелляциялық шағымдар Лордтар палатасында қаралатын. Лордтар кешкі сағат төрттен кейін тұрақты сессияларда отыратын, ал сот отырыстары осы уақытқа дейін өтетін. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Парламент палатасы бомбаға ұшырағандықтан, Парламент депутаттары пікірталастарын Лордтар палатасында жүргізе бастады. Палатаның сот отырыстары уақытша түрде комитеттердің біріне көшірілді, ол ғимаратты жөндеу жұмыстарының шуынан қорғалды. Бұл уақытша көшіру кейіннен тұрақтыға айналды, ал апелляциялар комитеттердің бөлмелерінде қарала беретін болды. Сот отырыстарында судьялар ресми киім кимейтін, олар әдеттегі бизнес костюмдерін киетін. 1975 жылы американдық заңгердің байқағанынша, Апелляциялық комитеттердің тыңдауларын жүргізу өте баяу болды. Патент бұзушылыққа қатысты іс бойынша апелляцияда апелляциялық шағым берушінің адвокаты апелляциялық соттың шешімінің және сот хаттамасының барлық қажетті бөліктерін (бәрі де Комитетке бұрыннан қағаз түрінде ұсынылған) дауыстап оқып беруі керек болды, сондықтан ашылу сөйлеуіне жеті күнге жуық уақыт кетті, сондай-ақ ол кеңейтілген түсіндірмелер мен аргументтер келтіріп, Комитет мүшелерімен ұзақ пікірталасқа түсті. Содан кейін жауапкер жауап берді, ал апелляциялық шағым беруші қарсылық білдірді, сонымен қатар Комитет мүшелерімен пікір алмасуға кірісті. Палата алдында толық сөздерді оқу 1963 жылы тоқтатылды, содан кейін қайтыс болған Заң лордінің сөз сөйлеуіне мүмкіндік туды. Лорд-Юстицияр төрағалық етті, бірақ барлық мәселелерді – заңдық, фактілік немесе процедуралық – бүкіл палата шеше алатын. Соңында Лордтар ең кіші бароннан бастап, дәрежесіне қарай, Лорд-Юстициярмен аяқталып дауыс берді. Қазылар алқасы ант немесе салтанатты міндеттеме бергеннен кейін дауыс береді; лорд өзінің құрметіне сүйене отырып дауыс береді. Епископтар Палатада соттала алмады, өйткені олар теңдес емес еді, бірақ олар үкім шығарудан басқа сот процесінде судья ретінде қатыса алатын. Егер Парламент отырыста болмаса, іс Лорд-Юстициярдың сотына жіберілетін. Ол президент ретінде заң немесе процедура мәселелері бойынша жалғыз судья болып табылды, бірақ Лорд-Триерлер алқасы үкімді анықтады. (Ол өз қалауынша 23 немесе одан да көп теңдесті Лорд-Триерлер ретінде таңдап алатын.) Сотталу үшін қарапайым көпшілік дауыс жеткілікті болды, бірақ ол 12 дауыстан кем болмауы керек еді. Тақ Лорд-Юстициярды тағайындағандықтан, теңдестер бұл процедура айыпталушыны үлкен кемшілікке ұшыратады деп шағымданып, себебі Тақ жауыз Лорд-Юстициярды тағайындай алатын, ол жауыз теңдестерді Лорд-Триерлер ретінде таңдап алуы мүмкін еді, және 17 ғасырдың соңында оны жақсартуға бірнеше рет тырысты.

Permission to appeal could be granted by an Appeal Committee. The Committee consisted of three Lords of Appeal or Lords of Appeal in Ordinary. Appeal Committees normally convened fifteen to twenty times per year, and their members were selected by the Principal Clerk of the Judicial Office of the House of Lords. Then the Secretary would put together the Appellate Committees for the appeals to be heard in the upcoming term, while keeping in mind that the Law Lords would also be hearing Privy Council appeals. Only five Appellate Committees ever comprised nine members. Three of these occurred after 2001. The determination of each Appellate Committee was normally final, but the House of Lords (in common with the Court of Appeal and High Court of England and Wales) retained an inherent jurisdiction to reconsider any of its previous decisions; this includes the ability to vacate that decision and make a new one. It was exceptional for the House of Lords to exercise this power, but a number of important cases such as Dimes v Grand Junction Canal (a seminal case on bias in England and Wales) proceeded in this way. A recent example of the House of Lords reconsidering an earlier decision occurred in 1999, when the judgment in the case on the extradition of Augusto Pinochet, the former President of Chile, was overturned on the grounds that one of the Lords on the committee, Lord Hoffmann, was a director of a charity closely allied with Amnesty International, which was a party to the appeal and had an interest to achieve a particular result. The matter was reheard by a panel of seven Lords of Appeal in Ordinary. Formerly, appeals were heard in the House of Lords Chamber. The Lords would sit for regular sessions after four in the evening, and the judicial sessions were held prior to that time. During the Second World War, the Commons Chamber was bombed, so the Commons began to conduct their debates in the Lords Chamber. The judicial sessions of the House were temporarily moved to a Committee room, which escaped the noise of building repairs. The temporary move later became permanent, and appeals continued to be heard in Committee rooms. No judicial robes were worn by the judges during hearings; they wore ordinary business suits. The manner in which the Appellate Committees conducted their hearings was agonizingly slow, as observed by an American lawyer in 1975. In an appeal in a patent infringement case, it took almost seven days to go through opening argument because counsel for the appellant was expected to read out loud all relevant portions of the Court of Appeal opinion and the trial court record (all of which had already been provided in advance to the Committee in hard copy format), while interpolating extensive comment and argument, and digressing into lengthy exchanges with the Committee members. Next, the respondent delivered their response and then the appellant delivered their rebuttal, while again digressing into back and forth exchanges with the Committee members. The actual reading of full speeches before the House was abandoned in 1963, after which it became possible for a deceased Law Lord to give a speech. The Lord High Steward presided, but the entire House could decide all legal, factual or procedural disputes. At the end, the Lords then voted, starting with the most junior baron, and proceeding in order of precedence, ending with the Lord High Steward. Jurors vote on (after making) oath or affirmation; a lord voted (up)on his honour. Bishops could not be tried in the House, because they were not peers, but they could participate as judges in a trial, except in the verdict. If Parliament was not sitting the case would be referred to the Lord High Steward's Court. He as president was sole judge of questions of law or procedure, but a jury of Lords Triers determined the verdict. (He selected, at his discretion, any 23 or more peers to be Lords Triers.) A simple majority of votes was enough to convict, but this could not be less than 12. Since the Crown appointed the Lord High Steward, peers lamented that in what may well be a political persecution this procedure put the accused at great disadvantage (since the Crown could appoint a hostile Lord High Steward who could select hostile peers as Lords Triers), and in the late 17th century made repeated efforts to ameliorate this.

Жою

Лордтар палатасында мемлекетке қарсы қылмыс немесе қылмыс жасағаны үшін пэрдің (теңдестің) соты міндеттілік болып табылатын, сонымен қатар артықшылық та еді; 1391 жылдан бастап оны қазылар алқасының соты пайдасына бас тартуға болмайды. Пэрдік сот қарапайым сотқа қарағанда маңызды кемшіліктер ұсынатын. Егер қарапайым азамат өзінің сотының қазылар алқасының мүшелеріне шағымдана алатын болса, пэрлерде мұндай құқық болған жоқ, өйткені барлық уақытша лордтар үкім шығаруға қатысты; сонымен қатар, Палатаның өзі елдегі жоғарғы сот болғандықтан, қарапайым азаматтарға арналған қылмыстық сот жүйесінен өзгеше, корольдік кешірімнен басқа шешімге шағымдану мүмкін болмады. Сондай-ақ, бірдей үкім алған қарапайым азаматтарға қарағанда сотталған пэрлерге ешқандай жеңілдік жасалмады. 1841 жылы пэрлердің алғашқы құқық бұзушылықтары үшін кешірілу құқығы жойылды, ал Лордтардың жаза тағайындау туралы шешімдері заңмен белгіленген шектеулермен жүзеге асырылды. Қалай болғанда да, Лордтар тек корольдік судьялардың кеңесіне сүйенді, олар стандартты қылмыстық істерді қараған адамдар еді. Палатаның пэрді – лорд де Клиффордты 1935 жылы көлік құралын басқару кезінде адам өліміне себеп болғаны үшін соңғы рет соттаған кездегі жалғыз шешімі – де Клиффордты ақтау үшін бірауызды дауыс беруден бұрын адвокаттың пікірін сұрау болды. Бұл практиканың сақталуының басты себебі – Даңқты революциядан кейін сот процестерінің өте сирек болды, 20-шы ғасырда барлығы екі рет болды. 1930 жылдардың соңына қарай Палатаның пікірі осы артықшылықты сақтап қалуға қарсы болды; оны жоюды жақтаған көпшілік негізінен жаңадан құрылған артықшылықтардың иелері болды, олар айыпталушы пэрлерге тудырған ыңғайсыздыққа наразылық білдірді, ал оны әлі де қолдаған азшылық – бұл Палатаның жалпы артықшылығы деп санайтын ескі пэрлердің иелері еді. 1936 жылы, де Клиффордтың сотынан бір жыл өткен соң, Лордтар осы артықшылықты жоюға дауыс берді, бірақ сессия аяқталғанға дейін үкімет Орталық палатада заңнаманы қарау үшін жеткілікті уақыт бермеді. 1948 жылы Атлидің бірінші министрлігі 1948 жылғы Қылмыстық әділет заңын енгізді, ол мәжбүрлі еңбек түрін жоюды көздеді. Заң жобасы Лордтар палатасында болған кезде виконт Саймон Лордтар палатасының пэрлерді соттауын жою туралы түзету ұсынды, ол екі палатада да мақұлданды және заңға айналды.

A peer's trial for treason or felony in the House of Lords was as much an obligation as it was a privilege; from 1391 it could not be disclaimed in favour of a trial by jury. A peerage trial offered significant disadvantages over a jury trial. Whereas a commoner could, and can, challenge the members of his or her trial's jury, peers had no such right since all lords temporal participated in the verdict; furthermore, since the House was itself the highest court of the land, no appeals were possible from the decision except for royal pardon, in contrast to the criminal court system for commoners. Nor was there leniency for any convicted peer compared to a commoner convicted of the same sentencethe privilege of a peer to be excused for a first offence was abolished in 1841, and the Lords' decisions on punishment were constrained to those provided by law. In any event, the Lords relied almost exclusively on the advice tendered by royal justices, who were the same people presiding over standard criminal cases. The sole deliberation taken by the House for its final trial of a peerthat of Lord de Clifford for vehicular manslaughter in 1935was to ask for the attorney's opinion of the case before unanimously voting to acquit de Clifford based on it. The practice's persistence was in large part because so few trials occurred after the Glorious Revolutiononly two in the 20th century. By the late 1930s, the opinion of the House had turned solidly against continuing the privilege; the majority in favour of its abolition were largely holders of newly created privileges resenting the inconvenience it caused accused peers, whereas the minority who still supported it were those holding old peerages who saw it as a privilege of the House as a whole. In 1936, a year after the de Clifford trial, the Lords voted to abolish the privilege but the legislation was not given time in the Commons by the government before the session ended. In 1948, the First Attlee ministry introduced the Criminal Justice Act 1948 to abolish penal servitude. While the bill was in the Lords, Viscount Simon added an amendment to abolish the trial of peers by the House of Lords, which was agreed to in both houses and became law.

Танымал мәдениетте

Дороти Л. Сайерстің "Күлік бұлттары" (1926) романы Лордтар палатасында кісі өлтіруге айыпталған герцогтың құрылысқан сотын бейнелейді. Сайерс сол кездегі сот өткелдерін зерттеп, пайдаланды. Ealing Studios-та түсірілген "Жақсы жүректер мен тәждер" (1949) комедиясында да осыған ұқсас көрініс бар.

Импичменттің теориялық құралы

Ұлыбританияның конституциялық институттары ерте Виктория дәуірінен бері биліктердің бөлінуіне Дисей ұстанымын сақтауға ұқыпты болды (Лорд-канцлердің сот қызметін тоқтатуы 1870 жылдардағы үкімет алмасуымен сәтсіз аяқталды, бірақ бұл мәселе 2000 жылдарда қайта қарастырылды). Лордтар заң жүзінде Төменгі палата мақұлдаған және "Импичмент айыптамалары" деп аталатын құжаттарды жібергеннен кейін импичмент процесін жүргізуге құқылы.

Импичмент тетігі

Бастапқыда Лордтар бұл заң тек пээрлерге және белгілі бір қылмыстарға ғана қатысты деп шешкен. 1681 жылы Өкілдер палатасы кез келген адамға қатысты кез келген қылмыс үшін айыптама жіберуге болады деген қаулы қабылдады. Лордтар қарапайым көпшілік дауыспен импичмент процесін жүргізеді. Өкілдер палатасы сот шешімін талап еткенде, Лордтар айыпталушыға қатысты үкім шығаруға кірісе алады. Өкілдер палатасы сот шешімін талап етуден бас тартса, сотталған айыпталушы жазаланбайды. 1701 жылғы Мұрагерлік туралы актіге сәйкес, айыпталушы Лордтар палатасында сотталудан қорғану үшін кешірім сұрауға құқығы жоқ, бірақ төменгі соттарда сотталуға құқығы бар еді. Кез келген сотталған адамды (толығымен) Монарх кешіре алады. Ұлыбританияда Лордтар палатасының сот отырыстары қалыпты сот отырыстарының тікелей орнына келді; олар бірдей жазаларды тағайындай алатын, ал Монарх сотталғанды кез келген басқа адам сияқты кешіре алатын. Бұл біріктірілген юрисдикция көптеген басқа елдерден ерекшеленеді. Мысалы, АҚШ-та импичмент атқарушы және сот салаларындағы лауазымды тұлғаларды қызметтен алу механизмі ретінде ғана қызмет етеді; Сенат айыпталушыны қызметтен ғана алады және оларды болашақта мемлекеттік сенім немесе құрметті лауазымдардан шеттетуге құқылы, Президент импичмент жағдайында кешірім бере алмайды, ал импичментке ұшыраған лауазымды тұлға әдеттегі соттарда сотталып, жазалана беруге жауапты болады.

Өрлеу

Импичмент бастапқыда қадіргі соттардың қарауына келмейтіндей күшті тұлғаларды соттау үшін қолданылған. Ланкастерлер билігі тұсында импичменттер жиі болған, бірақ Тюдорлар тұсында олардың саны азайды, себебі атқару туралы заң қабылдаулар басымдыққа ие болды. Стюарттар билігі кезінде импичмент қайта жандандырылды; Парламент оны патшаның министрлеріне қарсы күрес құралы ретінде пайдаланды, олар патшалық биліктің зорлық-зомбылығына қарсы тұру қажет деп ойлаған кезде. Соңғы импичмент сот процестері – 1788 жылдан 1795 жылға дейінгі Уоррен Хейстингстің және 1806 жылғы виконт Мелвиллдің импичменттері болды.

Қадір-қасиеттілік

Мұндай талаптар мен даулар ерте заманда монархтың ғана қарауына тиіс болды; Эрскин мен Мей (2019) палата өзінің құқықтары мен мүшелігінің сақшысы ретінде қарастырылады. Палатаға есеп бергеннен кейін, палата әдетте оған сәйкес келетін қаулы қабылдайды, ол Таққа жіберіледі, ол әдеттегідей, Peerage Roll-ға жазу арқылы шешімді бекітеді. Заң лордтарының санын реттеуге ешқандай ереже болған жоқ. 1856 жылы олардың санын өмірлік теңдік құру арқылы арттыру қажет болды. Алайда, палата сыйлық алған Сэр Джеймс Паркке парламент лорды ретінде отыруға құқығы жоқ деп шешті. 1876 жылғы Апелляциялық юрисдикция заңына сәйкес, Егемендік Лордтар палатасында отыру үшін бірқатар Апелляциялық лордтарды тағайындады. Іс жүзінде, олар Премьер-министрдің кеңесімен тағайындалды (олар 2006 жылы құрылған Сот тағайындау комиссиясының қарауына кірмеді). Тек кем дегенде екі жыл жоғары сот қызметін атқарған немесе он бес жыл тәжірибесі бар адвокаттар ғана Апелляциялық лордтар ретінде тағайындалуы керек еді. Конвенция бойынша, кем дегенде екеуі шотландтық, ал кем дегенде біреуі Солтүстік Ирландиядан болуы керек еді. Апелляциялық лордтар барондық атаққа ие болды және өмір бойы Палатада орын алды. 1993 жылғы Сот зейнетақысы және зейнеткерлік заңына сәйкес, олар 70 жасқа толғаннан кейін мұндай мәртебеден бас тартты, бірақ министрлік дискреция бойынша 75 жасқа дейін лауазымды сақтап қалуға рұқсат етілуі мүмкін еді. Заң бойынша тек екі Апелляциялық лорд тағайындалуы мүмкін болды, бірақ 2009 жылдан бастап он екіге дейін тағайындалуы мүмкін болды; бұл сан Парламенттің екі палатасы бекіткен заңдық актімен одан әрі арттырылуы мүмкін еді. Олар, әдет бойынша, егер олар бұрыннан мүше болмаса, Жеке кеңеске тағайындалды. Олар Жеке кеңестің сот комитетінде қызмет етті, ол кейбір жағдайларда, мысалы, кейбір Ұлт Достастығы елдерінен келетін шағымдар бойынша, жоғары апелляциялық сот болып табылады. Олар жиі маңызды қоғамдық сауалдарды қарауға, мысалы, Хаттон сауалына төрағалық етуге шақырылатын. Апелляциялық лордтардың екеуі өздерінің түрінің аға және екінші аға лорды болып тағайындалды. Бұрын бұл лауазымдарды заң лордтарының ең тәжірибелілері атқарған. Алайда, 1984 жылдан бастап Аға және Екінші аға лордтар тәуелсіз тағайындалды. Апелляциялық лордтарға басқа заңдар бойынша (соның ішінде 1958 жылғы Өмірлік теңдік туралы заң және 1999 жылғы Лордтар палатасы туралы заң) Палата мүшелері болып табылатын заңгерлер қосылды, олар жоғары сот қызметін атқарған немесе атқарып жүрген. Жоғары сот қызметкерлері Англия мен Уэльстің Апелляциялық сотының судьяларын, Шотландияның Сессия сотының ішкі палатасының судьяларын және Солтүстік Ирландияның Апелляциялық сотының судьяларын қамтыды. Сонымен қатар, жетпіс жасқа толған Апелляциялық лорд Апелляциялық лорд бола алады. 1996 және 2001 жылдар аралығында Лорд Кук Торндон, шетелдік апелляциялық соттың (Жаңа Зеландияның Апелляциялық соты) зейнеткер судьясы, Апелляциялық лорд қызметін атқарды. Соттық шағымдарды жетпіс бес жасқа толмаған Апелляциялық лордтар мен Апелляциялық лордтар қарады. Апелляциялық лордтар еңбекақы алуға құқылы болды. Осылайша, Апелляциялық лордтар лауазымынан бас тартып, Апелляциялық лорд болған кезде еңбекақы төлеу тоқтатылды. 2009 жылы Апелляциялық шағымдар бойынша Аға лорд 185 705 фунт стерлинг алған (Англия мен Уэльстің Лорд-бас судьясы одан жоғары жалақы алған жалғыз сот қызметкері болды). Басқа Апелляциялық лордтар 179 431 фунт стерлинг алды. Келісім бойынша, сот мәселелеріне тек Апелляциялық лордтар мен Апелляциялық лордтар ғана қатысты. Палата үкім шығарғанда, үш адамдық тұрақты кворум сақталды, бірақ олар заң лордтары болуы керек еді. Әдетте, Палата үкім шығарғанда, Апелляциялық комитеттегі заң лордтары ғана дауыс берді.

Such claims and disputes were in early centuries a matter for the monarch alone; Erskine and May states (2019) the House is regarded as guardian of its own privileges and membership. Once the latter reports to the House, the House usually issues a concurring resolution which is reported to the Crown which by custom confirms the decision by directing entries on the Roll of Peerage. No provision stood whereby the number of Law Lords could be regulated. In 1856, it was desired to increase their number by creating a life peerage. The House, however, ruled that the recipient, Sir James Parke, was not entitled thereby to sit as a Lord of Parliament. Under the Appellate Jurisdiction Act 1876, the Sovereign nominated a number of Lords of Appeal in Ordinary to sit in the House of Lords. In practice, they were appointed on the advice of the Prime Minister (they were not covered by the Judicial Appointments Commission established in 2006). Only lawyers who had held high judicial office for a minimum of two years or barristers who had been practising for fifteen years were to be appointed Lords of Appeal in Ordinary. By convention, at least two were Scottish and at least one from Northern Ireland. Lords of Appeal in Ordinary held the rank of Baron and seats in the House for life. Under the Judicial Pensions and Retirement Act 1993 they ceased to be such at 70, but could be permitted by ministerial discretion to hold office as old as 75. The Act provided for appointment of only two Lords of Appeal in Ordinary, but as of 2009 twelve could be appointed; this number could have been further raised by a Statutory Instrument approved by both Houses of Parliament. They were, by custom, appointed to the Privy Council if not already members. They served on the Judicial Committee of the Privy Council, highest court of appeal in certain cases such as from some Commonwealth countries. They were often called upon to chair important public inquiries, such as the Hutton inquiry. Two of the Lords of Appeal in Ordinary were designated the Senior and Second Senior of their type. Formerly, the most senior of the Law Lords took these posts. Since 1984, however, the Senior and Second Senior Lords were appointed independently. Lords of Appeal in Ordinary were joined by Lords of Appeal. These were lawyers who are already members of the House under other Acts (including the Life Peerages Act 1958 and the House of Lords Act 1999) who held or had held high judicial office. High judicial officers included judges of the Court of Appeal of England and Wales, the Inner House of the Court of Session and the Court of Appeal in Northern Ireland. Additionally, a Lord of Appeal in Ordinary who had reached the age of seventy could become a Lord of Appeal. Between 1996 and 2001, Lord Cooke of Thorndon, a retired judge of an overseas appellate court (the Court of Appeal of New Zealand), served as a Lord of Appeal. Judicial appeals were heard by Lords of Appeal in Ordinary and Lords of Appeal under the age of seventy five. Lords of Appeal in Ordinary were entitled to emoluments. Thus, Lords of Appeal in Ordinary ceased to be paid at the time they ceased to hold office and became Lords of Appeal. The Senior Lord of Appeal in Ordinary received £185,705 as of 2009 (the Lord Chief Justice of England and Wales was the only judicial figure who received a higher salary). The other Lords of Appeal in Ordinary received £179,431. By convention, only the Lords of Appeal in Ordinary and Lords of Appeal participated in judicial matters. When the House gave judgment, the regular quorum of three applied, but these had to be Law Lords. Normally, only the Law Lords on the Appellate Committee who were deciding the case voted when the House gave judgment.

Сынақтар

Лорд-ағылшылдар палатасында теңдестердің істерін қарағанда және жоғары мемлекеттік қылмыс жасады деген айыппен теңдес сотталу кезінде Лорд-жоғары сот судьясы төрағалық етті, ал қалған жағдайларда Лорд-канцлер төрағалық етті. Лорд-жоғары сот судьясының лауазымы бастапқыда Лестер графтарына мұрагерлікпен берілді. Бір Лорд-жоғары сот судьясы бүлік шығарғаннан кейін лауазым жойылды және Эдмунд Краучбекке қайта берілді, бірақ кейіннен ол Корольдікке біріктірілді. Лауазым қайта құрылды, бірақ оның иесі 1421 жылы мұрагерсіз қайтыс болды және содан бері бос тұр. Лорд-жоғары сот судьясы белгілі бір соттарда және тәж кигізу кезінде қажет болғанда, тек сол шараға арнайы тағайындалатын. Сот немесе тәж кигізу аяқталғаннан кейін Лорд-жоғары сот судьясы өзінің ақ таяғын сындырып, осы лауазымдағы қызметінің аяқталғанын көрсететін. Көп жағдайларда, теңдестердің істерін қарау үшін Лорд-жоғары сот судьясы қажет болғанда, Лорд-канцлер осы лауазымға тағайындалатын. Лорд-жоғары сот судьясы сотта төрағалық етумен ғана айналысты, ал бүкіл палата дауыс бере алатын. Алайда, Рухани Лордтардың (Англия шіркеуінің архиепископтары мен епископтары, палатада орын бар) мәртебесі нақты емес еді. Рухани Лордтар палата мүшелері болғанымен, зайырлы теңдестер сияқты "қандық ақсүйектерге" жатпады. Олар теңдестердің істерін және импичмент процестерінде дауыс беру құқығын сақтағанмен, палата үкім шығаруға дайындалған кезде палатадан бірден кетуге міндетті болды. Бұл конвенция тек кінәлілік туралы соңғы дауыс беру алдында ғана сақталды, сот барысында туындаған процедуралық мәселелерде емес. Палата ресми түрде отырыс өткізбеген кезде, сот процестері Лорд-жоғары сот судьясының сотында қаралатын.

Қадір-қасиеттілік

Егер талап күрделі болса немесе Лорд-канцлер талапкердің мұрагерлік құқығын дәлелдегеніне көз жеткізбесе, мәселе Лордтар қарауына жіберіледі, ал олар оны комитетіне жолдайды. Мұндай талаптарды қарау барысында, үш жоғары сот қызметін атқаратын адамдармен бірге отырыс өткізіледі, оларға Комитет мүшелеріне берілгендей сөз сөйлеу және дауыс беру құқығы беріледі.