Кіріспе

"ақ" (сары жасыл), сортты, тұқымсыз жүзімнің түрі
"Султана" деп аталатын жүзім сорты.

Султана – "ақ" (сары жасыл), сортты, тұқымсыз жүзімнің түрі, сонымен қатар солтанина, Томпсон тұқымсыз (АҚШ), Леди де Коверли (Англия) және сортты жемісті Кишмиш (Ирак, Иран, Израиль, Палестина, Пәкістан, Ауғанстан, Үндістан) деп те аталады. Кейбір елдерде, әсіресе Ұлтақ Достастығы елдерінде, "султан" атауы одан жасалған кептірілген жүзімге немесе одан ірі тұқымсыз жүзімге қолданылады; мұндай кептірілген жүзімдер көбінесе солтан немесе солтани деп аталады.

Тарих

Американдық султана жүзімдері көбінесе Томпсон тұқымсыз болып келеді, бұл атау Калифорнияда ерте өсіруші болған және кейде осы сортты енгізген деп есептелетін шарапшы Уильям Томпсонға сілтеме жасайды. АҚШ Федералдық ережелер кодексінде бұл екі атау бір-бірімен мағынасы бірдей деп көрсетілген. Калифорниядағы шарап өндірісінің басым бөлігі (2000 жылы шамамен 97%) және Калифорнияның жүзімдік алқаптарының үштен бірі осы сорттан тұрады, бұл оны ең көп тараған сортқа айналдырады. Осман империясы 19 ғасырда султана жүзім сортын Крит аралына әкелген.

Қырыққабат

АҚШ-та көптеген кішміштер, оның ішінде әдеттегі қоңыр түстілері де, тұқымсыз султана жүзімінен, яғни Томпсон тұқымсыз жүзімінен жасалады. "Султана" термині алтын түсті құрғатылған жүзімді білдіреді, оны "алтын кішміш" деп те атайды (мысалы, Калифорниялық кішміш өсірушілер кооперативі және танымал бренд Sun Maid сатады). Кез келген жүзімнен алтын кішміш жасауға болады, ал кез келген жүзімнен алынған алтын кішміш "султана" деп сатылуы мүмкін. Сонымен қатар, алтын түс дәстүрлі кептіру және сақтау тәсілдерінің орнына күкірт диоксидімен өңдеу нәтижесінде де пайда болуы мүмкін. Калифорнияда және басқа жерлерде көптеген органикалық емес султана жүзімдері өсуды стимуляциялайтын өсімдік гормоны – гибберелинмен өңделеді. Басқа жүзімдерде гибберелин тұқымнан бөлінеді.

Султания шараптары

Султания шараптары – Түркияда өндірілетін құрғақ және жартылай құрғақ, жеңіл денелі шараптар.