Кіріспе

Котеней көлі – Канаданың Британ Колумбиясы провинциясында орналасқан көл. Ол Кютенэй өзенінің бір бөлігі. Көл Корра Линн бөгетінің арқасында көтерілген, ал оңтүстік жағында бөгет жүйесі салынған. 1950-1970 жылдардағы өнеркәсіптік дамумен бірге бұл өзгерістер судың ішіндегі және айналасындағы экожүйені өзгертіп жіберді. Котеней көлі паромдары – жыл бойы ақысыз жұмыс істейтін паром, ол Котеней шығанағы мен Балфур арасында қатынайды. Көл жаз мезгілінде туристердің танымал демалыс орны.

География

Кютенэй көлі – Британдық Колумбияның Кютенэй аймағындағы Селкирк және Пурселл таулары арасында орналасқан, ұзын, тар және терең, фьорд сияқты көл. Көлдің биіктігі 532 метрді құрайды.

Кютенэй көлі өзеннің эрозиясы және одан кейін мұз басу арқылы қалыптасқан. Эрозия кешірек креда кезеңінде басталып, плейстоценде пайда болған аңғар мұзбен толып қалғанға дейін жалғасты. Бұл жергілікті халықтар көлді және оған байланысты өзен жүйелерін маусымдық көші-қондары мен сауда жолдарының бір бөлігі ретінде пайдаланған. 1958 жылы Кютенэй көлінің солтүстік саласы арқылы электр желісі салынды. Ол 1962 жылы наразылар тарапынан бұзылып, сол жылы қайта жаңартылды. Көл бастапқыда маусымдық түрде 80 шақырымға жуық созылған, көлдің оңтүстігіндегі Крестон аңғарындағы батпақты жерді су басатын. Бірақ қазір бұл жердің жағалауы бекітіліп, коммерциялық егіс алқабына айналдырылған. Осы аймақтағы кішкентай ылғалды жерлер қорғалып сақталған. 1931 жылы Кютенэй көлінен ағып шығатын жерге Корра Линн бөгеті салынды, соның арқасында ол қайтадан өзенге айналды. Бөгет су тасқынын бақылауға және су деңгейін екі метрге көтеріп, қысқы кезеңде электр энергиясын өндіруге мүмкіндік береді. Өзен бойында Боннингтон сарқымасы орналасқан, қазір ол бірнеше гидроэлектр станцияларының орны. 2003 жылы көлден 16,9 миллиард текше метр су ағып шықты. Сол жылғы су деңгейінің ең жоғары көрсеткіші 533 метрді құрады, ал рекорд 1961 жылы 537 метрге жеткен. 1967 жылы Колумбия өзені туралы шарт аясында Дункан өзеніндегі Кютенэй көлінің үстіне Дункан бөгеті салынды, бұл су ағынын реттеу үшін 7 145 гектарлық су қоймасын құрды. Су деңгейін бақылаудың күшеюіне байланысты батыс саласына судың ағып кіруі, көлде су деңгейінің төмендеуіне байланысты шабақтардың тіршілік ортасының бұзылуы, тыңайтқыш зауыты жабылғаннан кейін көлге түсетін қоректік заттардың азаюына байланысты бентостың өнімділігінің төмендеуі, 1960-1970 жылдары балықты тым көп аулау Кютенэй өзеніне фосфордың көп мөлшері түсуіне себеп болды, бұл 1950 жылдардан 1970 жылдардың басына дейін цианобактериялардың гүлденуіне әкелді. Бұл зауыт 1973 жылы жабылып, осы фосфаттардың түсуі тоқтатылды.