Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сунь Цюаньның әскери қолбасшысы (қайтыс 228) – Қытайдың Үш патшалық дәуіріндегі саясаткер. Лю Фань (қайтыс 228), әдепті есімі Цзихенг, Қытайдың Шығыс Хан әулетінің соңында Сунь Цюаньға қызмет еткен әскери қолбасшы және саясаткер болды. Ол Үш патшалық дәуірінің басында Шығыс У мемлекетінде қызметін жалғастырды.
Military general serving warlord Sun Quan (died 228)
a Chinese politician in the Three Kingdoms period in Feudal China
Lü Fan (died 228), courtesy name Ziheng, was a Chinese military general and politician serving under the warlord Sun Quan during the late Eastern Han dynasty of China. He continued serving in the state of Eastern Wu during the early Three Kingdoms period.
Ерте өмір
Лю Фан Сиян округінің (細陽縣), Руньань командирлігінде (汝南郡) туған, қазіргі Анхуй провинциясының Тайхэ округіне жақын жерде орналасқан. Ол Лю әулетінен шыққан әйелге үйленді. Мансабын Юань Шудың қол астындағы кіші лауазымды шенеунік ретінде бастады. Осы кезде Юань Шудың генералы Сун Цэмен танысып, оның жақын досы болды. Содан бері ол Сун Цэмен Юань Шудың туы астындағы шайқастарда, ал кейіннен Сун Цэ өз әскерін басқарған шайқастарда бірге болды. Лю Фанның Сун Цэге вейки ойыны арқылы өзін таныстырғаны айтылады. Сун Цэ ойынды дұрыс ашпағанда, Лю Фан осы мүмкіндікті пайдаланып, қатесін көрсетті. Сун Цэ Лю Фанның біліміне таңсық қалды және оған қызмет ұсынды. Бірақ Лю Фан жоғары лауазымды қызметке емес, әскерді тиімді басқаруға ыңғайлы төменгі лауазымда қалуды қалаған. Сун Цэ оның осы қалауына да риза болды, содан бері екеуі ажырамас дос болды. Бұл ойын, "Сунь Лю ойыны" деп аталады, әр қимылы жазылған алғашқы вейки ойыны деп есептеледі, бірақ көптеген ғалымдар оның нақтылығына күмән келтіреді. Осыдан кейін Лю Фан Бас бақылаушы болып тағайындалды.
Lü Fan was from Xiyang County (細陽縣), Runan Commandery (汝南郡), which is around present day Taihe County, Anhui. He married a woman from a certain Liu family. He started his career as a minor official under the warlord Yuan Shu. During this time, he met Sun Ce, a general under Yuan Shu, and became close friends with him. Since then, he had accompanied Sun Ce on the battles he fought under Yuan Shu's banner, and later in the battles that Sun Ce fought as a warlord in his own right. It is said that Lü Fan recommended himself to Sun Ce through a game of weiqi – after Sun Ce made a bad opening move, Lü Fan capitalised on it and pointed out the mistake. Sun Ce was suitably impressed and offered Lü Fan a post. Rather than accept a high and lofty position, however, Lü Fan insisted upon remaining in a low one where he could more effectively manage troops. Sun Ce was further impressed and since then the two became inseparable. The game of weiqi in question, called the "Sun Lü Game", is purported to be the first weiqi game to be recorded move for move, but many scholars doubt its authenticity. After this, Lü Fan was appointed as a Chief Controller.
Sun Ce-дің мансабы
Сун Цэнің әскери жолының басында ол Лю Фанды Сю провинциясындағы Гуанлинг округынан отбасын Куэ округіндегі жаңа бекінісіне алып келуге жіберді. Сю провинциясының губернаторы Тао Цзянь Сун Цэні жек көріп, Лю Фанды тыңшы деп тұтқындап, жазалауды ниеттенді, бірақ оның бірқатар адал қызметкерлері Лю Фанды босатып, Сун Цэнің отбасымен бірге Гуанлинг округынан қашып кетуіне көмектесті. Сун Цэ Лю Фанға қатты сенгендіктен, оны Сун әулетінің мүшесідей санап, тіпті анасы У ханымның қатысуымен дастарқанға отыруға рұқсат берді. Лю Фан 194-199 жылдары Цзяндун аймағындағы жорықтарда Сун Цэден кейін, Чэн Пу мен Сюй Куннан кейін үшінші орында тұрды. Оның жасағы Ян Байхудың қол астындағы Чен Муды жеңіп, өлтірді. Бірақ Лю Фан Сун Цэ әскерінің сапасынан уайымдады. Олардың қатары өскенімен, көбінесе жаттығудан өтпеген қарапайым жауынгерлерден тұратынын, тек бірнеше тәжірибелі әскерлер қолдау көрсетсе ғана жеткілікті екенін сезінді. Лю Фан мұндай әскердің үлкен жетістікке жете алмайтынына сенді. Сондықтан ол Сун Цэден өзін жеке штабына ауыстырып, әскерін басқаруға рұқсат етуін сұрады. Сол кезде маршал – әскерді жаттықтыруға жауапты қарапайым штаб офицері болатын. Бұл Лю Фан үшін төмендеу екенін түсінген Сун Цэ оны көндіруге тырысты, бірақ Лю Фан талабынан мойын алмады және Сун Цэні келісуге игерді. Осылайша Лю Фан Сун Цэ әскерін жаттықтыруды өз міндетіне алды. Сун Цэ Цзяндун аймағындағы әскери күштердің бас қолбасшысы болғандықтан, Лю Фанның билігі Сун Цэнің қол астындағы бөлімдерге де таралып, Цзяндундағы барлық әскери басқаруды оның қолына берді. 197 жылы Юань Шу өзін император деп жариялағанда – бұл Хан әулетінің билеушісі Сианьға қарсы жасалған опасыздық саналды – Сун Цэ Юань Шумен байланысын үзді және басқа әскери сардарлармен бірге екі жылдық науқанға қатысты. Юань Шуға қарсы жорықта Сун Цэге көмекке жіберілген Цао Цаодың сардары Чэн Ю, Сун Цэні іштен жоюды жоспарлады. Бірақ Сун Цэ Чэн Юдің ниетін сезіп, оны тоқтату үшін Лю Фанды жіберді. Лю Фан шайқаста Чэн Юды жеңіп, солтүстікке қарай шегінуге мәжбүр етті. 199 жылы Ша округы шайқасында Юань Шудың қалдықтарын, кіші сардар Лю Сюньді, сондай-ақ Хуан Цзы мен Лю Бяоны жеңгеннен кейін Сун Цэ Хан орталық үкіметіне Лю Фанды Гуйян округының әкімшісі етіп тағайындау туралы ұсыныс хат жолдады.
At one point during the beginning of Sun Ce's career as a warlord, he sent Lü Fan to fetch his family from Guangling Commandery in Xu Province to his new base in Qu'e County. Tao Qian, the Governor of Xu Province, despised Sun Ce and wanted to have Lü Fan arrested as a spy and tortured, but some of his retainers freed Lü Fan and helped him escape from Guangling Commandery with Sun Ce's family. Sun Ce trusted Lü Fan so highly that he treated him like a member of the Sun family and even allowed Lü Fan to dine in the presence of his mother, Lady Wu. Lü Fan was third only to Cheng Pu and Xu Kun in terms of merit, having followed Sun Ce in his conquests in the Jiangdong region from 194 to 199. His unit defeated and killed Yan Baihu's subordinate, Chen Mu. However, Lü Fan was concerned about the quality of Sun Ce's army. He feared that though their forces had grown, it comprised mostly untrained rabble with just a few veterans supporting them. Lü Fan believed that such an army could achieve limited success at best. As such, he requested that Sun Ce transfer him to his personal staff and make him the commander of his forces. At the time a marshal was simply a minor staff officer responsible for training and drilling the troops. As he saw that this was a demotion for Lü Fan, Sun Ce tried to talk Lü Fan out of it, but the latter insisted and managed to convince Sun Ce to agree to his request. Lü Fan thus took charge of training Sun Ce's troops. As Sun Ce was the supreme commander of the military forces in the Jiangdong region, Lü Fan's authority extended to the units under the command of Sun Ce's subordinates, effectively giving him control over the entire military administration in Jiangdong. In 197, when Yuan Shu declared himself emperor – an act deemed treasonous against the figurehead Emperor Xian of the Han dynasty – Sun Ce broke ties with Yuan Shu and joined other warlords in a two year long campaign against the pretender. Chen Yu, who was sent by the warlord Cao Cao to assist Sun Ce in the campaign against Yuan Shu, secretly plotted to destroy Sun Ce from within. However, Sun Ce sensed Chen Yu's intentions and sent Lü Fan to deal with him. Lü Fan defeated Chen Yu in battle and forced him to retreat north. Around 199, after defeating Yuan Shu's remnants, the minor warlord Liu Xun, as well as Huang Zu and Liu Biao at the Battle of Sha County, Sun Ce wrote a memorial to the Han central government to recommend Lü Fan to be the Administrator of Guiyang Commandery, among other things.
Сун Кванның басшылығымен қызмет етуі
200 жылы Сун Цэ қайтыс болғаннан кейін, оның кіші інісі Сунь Куан оның орнына өтіп, Цзяндун аймағындағы оның жерлері мен әскерлерін басқарды. 208 жылы Хань орталық үкіметін бақылаған Цао Цао, Қытайдың оңтүстігіндегі өзінің қарсыластары Лю Бэй мен Сунь Куанға қарсы зор әскермен шабуыл жасады. Сунь Куан Чжоу Ю мен Лу Судың кеңесін тыңдап, Цао Цаоға қарсы Лю Бэймен одақтасуға шешім қабылдады. Лю Фан 208-209 жылдардың қысында Чжоу Юдің басшылығымен Қызыл жартастар шайқасына қатысты; Сунь Куан мен Лю Бэйдің біріккен күштері осы шешуші шайқаста Цао Цаоның үлкен әскерін жеңді. Қызыл жартастардағы жеңістен кейін Лю Бэй Сунь Куанның астанасына келді. Ол онда болғанда, Лу Фан Сунь Куанға Лю Бэйді кепіл ретінде ұстауға тығырықтап кеңес берді, бірақ Сунь Куан бас тартты. Лю Фан 220 жылы Шығыс Хань әулетінің құлауынан кейін Сунь Куанның қызметінде жалғастырды. Сунь Куан бастапқыда Цао Вэй мемлекетінің (Цао Цаоның мұрагері Цао Пи құрған) бағынышты патшасы болуға келіссе де, ол Цао Пимен байланысын үзіп, 222 жылы өзінің Шығыс Ву мемлекетінің билеушісі ретінде тәуелсіздік жариялады. 223 жылы Лю Фан Цао Сю мен Цзян Ба басқарған Вэй әскерлеріне қарсы Доңкоу шайқасында Ву әскерлерін басқарды. Бастапқыда Ву үшін жағдай қиын болды: Ву флоты қатты шабуылға ұшырады және флотының көп бөлігі дауылда қирады. Жағдайды нашарлату үшін Сунь Куанның кіші туысы Сунь Ланг, Ву әскерлерінің азық-түлік пен қару-жарақ қорын кездейсоқ өртеп жіберді. Алайда, Лю Фанның қол астындағылары Сун Шао мен Сюй Шенгтің күш-жігерінің арқасында Ву әскерлері қарсы шабуылға өтіп, шайқасты қиын жеңіске жеткізе алды. Доңкоу шайқасынан кейін Сунь Куан Лю Фанды Ян провинциясының губернаторы етіп тағайындады. 228 жылы ол Лю Фанды Бас маршал лауазымына көтерді, бірақ сол кезде ауыр сырқатқа шалдыққан Лю Фан жаңа лауазымын қабылдамас бұрын қайтыс болды. Сунь Куан Лю Фанның өлімін естігенде қатты қайғырып, оның есімін қайта-қайта атады.
Following Sun Ce's death in the year 200, his younger brother Sun Quan succeeded him and took control over his territories and forces in the Jiangdong region. In 208, the warlord Cao Cao, who controlled the Han central government, led a massive army to attack his rivals, Liu Bei and Sun Quan, in southern China. Sun Quan heeded the advice of Zhou Yu and Lu Su, and decided to ally with Liu Bei against Cao Cao. Lü Fan participated in the Battle of Red Cliffs in the winter of 208–209 under Zhou Yu's command; the allied forces of Sun Quan and Liu Bei defeated Cao Cao's larger army in this decisive battle. After the victory at Red Cliffs, Liu Bei visited Sun Quan at his capital. While he was there, Lu Fan secretly advised Sun Quan to have Liu Bei keep as an hostage however Sun Quan refused. Lü Fan continued serving under Sun Quan after the end of the Eastern Han dynasty in 220. Although Sun Quan initially agreed to be a vassal king under the Cao Wei state (established by Cao Cao's successor Cao Pi), he broke ties with Cao Pi and declared independence in 222 as the ruler of his own Eastern Wu regime. In 223, Lü Fan led the Wu forces during the Battle of Dongkou against Wei forces led by Cao Xiu and Zang Ba. The situation was highly unfavourable for Wu at the beginning: the Wu fleet came under heavy attack and much of the fleet was destroyed in a storm. To add on to their troubles, Sun Lang, a younger half brother of Sun Quan, accidentally burnt down the Wu forces' supply of food and weaponry. However, due to the efforts of Lü Fan's subordinates Sun Shao and Xu Sheng, the Wu forces were able to stage a counterattack and barely win the battle. After the Battle of Dongkou, Sun Quan appointed Lü Fan as the Governor of Yang Province. In 228, he further promoted Lü Fan to the position of Grand Marshal, but Lü Fan, who was already critically ill then, died of illness before assuming his new appointment. Sun Quan wept bitterly upon learning of Lü Fan's death and called his name repeatedly.
Бағалау
Лю Фан адамгершілігімен де, сырт келбетімен де ерекше болды. Лу Сун (Шығыс Ву) және Куан Конг сияқты провинцияны басқарған билеушілердің өзі де оған үлкен құрметпен қарады. Сол кезде оның үйі мен киім-кешегіне жұмсалатын қаржы көп болғанымен, ол өкілдігіне адал және жауапкерлікті орындады, сондықтан Сунь Куан оның еңбегіне риза болды және оның ысырапшылдығына мән бермеді. Ағасы сияқты, Сунь Куан да Лю Фанға мол сенім арқады, бірақ бұрын олардың арасында келіспеушіліктер болған еді. Сунь Куан жас және тәжірибесіз болғандықтан, жеке мүдделері үшін мемлекеттік қаражатты жымқырып, Лю Фан оны жасырып қояды деп үміттенді. Бірақ Лю Фан турашыл болды және Сунь Куанның осы әрекетін Сунь Цэге жеткізді, соның салдарынан Сунь Куан оны ұнатпады. Дегенмен, Сунь Куан есейген сайын Лю Фанды басқаша көре бастады және оның адалдығына қатты құрметтенді.
Lü Fan as a man was friendly and possessed majestic apparence. Even the men put in charge of whole province such as Lu Xun (Eastern Wu) and Quan Cong would show great reverence toward him. At the time, his depense for his house and clothes were extravagant yet he was diligent and assiduous in his duties therefore Sun Quan was pleased by his merits and wasn't bothered by his excess. Like his brother before him, Sun Quan highly trusted Lü Fan even though they previously had some disagreements – Sun Quan, being young and foolhardy, often embezzled official funds for his personal interests and expected Lü Fan to cover up for him. Lü Fan, however, remained honest and reported Sun Quan's behaviour to Sun Ce, causing Sun Quan to dislike him. Nevertheless, as Sun Quan grew older and became more mature, he started to see Lü Fan in a different light and admired his honesty.
Отбасы
Лю Фанның кем дегенде екі ұлы болған. Есімі тарихқа жазылмаған үлкен ұлы ерте қайтыс болды. Кіші ұлы Лю Джу әкесінен маркиздік атақты мұраға алды және екінші У императоры Сунь Лянның тұсында жеңіл атты әскер генералы (驃騎將軍) болды.
Lü Fan had at least two sons. The elder one, whose name is not recorded in history, died early. The younger one, Lü Ju, inherited his father's marquis title and rose through the ranks to become General of Agile Cavalry (驃騎將軍) during the reign of the second Wu emperor, Sun Liang.