Кіріспе

Бавария диалектілерінің тобы, Баварияның орталық немесе орталық диалектілері, Австрияның көп бөлігінде және Германияның Бавария штатында, Дунай өзені бойында, Шығыс Альп тауларының солтүстік жағында Бавария диалектілерінің кіші тобын құрайды. Олар "Ескі бавариялық" аймақтарда – Жоғарғы Баварияда (Мюнхен қаласымен бірге, Мюнхен неміс тіліне қараңыз), Төменгі Баварияда және Регенсбург маңындағы Жоғарғы Пфальц аймағының іргелес бөліктерінде, Жоғарғы және Төменгі Австрияда, Венада (Вена неміс тіліне қараңыз), Зальцбург штатында, сондай-ақ Штирия мен Бургенландтың солтүстік және шығыс бөліктерінде қолданылады. 1945 жылға дейін және немістердің күшпен қоныс аударуына дейін, ол Венгрияда және Оңтүстік Богемия мен Моравияда да сөйленген. Бұл диалект австриялық неміс тіліне де әсер еткен.

Айырмашылықтар

Топтың ішінде тілдің айқын айырмашылықтары бар, бірақ өзгерістер Баварияның бастапқы герцогтығы мен кейінірек Австрия герцогтығының тарихи шекарасының екі жағында батыс-шығыс диалектілік континуум бойынша жүзеге асады. Яғни, Вена мен Мюнхен тілдері бір-бірінен күрт ерекшеленеді, ал арадағы кез келген көршілес қалалардың диалектілері өте ұқсас болады. Дегенмен, тиісті саяси орталықтардың ықпалынан Австрия мен Германия арасындағы мемлекеттік шекара бойында үзіліссіз өзгерістер байқалады. Жалпы, Вена тілінің басқа бавар диалектілерінен ерекшеліктері бар, себебі 19 ғасырда Австрия-Мажарстанның түрлі аймақтарынан Венаға қоныс аударған адамдардың тілдерінің әсері болған.

Сипаттамалары

Орталық бавария тілінің ерекшелігі – е немесе і әріптерінен кейін l және r дыбындарының дауыстануы. Мысалы, стандартты неміс тіліндегі "viel" сөзі батыс орталық баварияда "vui", ал шығыс орталық баварияда "vüü" болып айтылады. Батыс және шығыс топтары арасындағы шекара шамамен Бавария мен Австрия арасындағы шекарамен өтеді. Барлық топтарда p, t, k сияқты қатаң дауыссыздар b, d, g болып жұмсақ айтылады.