Кіріспе

Канадалық жазушы (1885–1965)

Томас Бертрам Костайн (8 мамыр 1885 – 8 қазан 1965) – 57 жасында тарихи романдардың көптеп сатылатын авторы болған канадалық-американдық журналист.

Өмір

Костайн Брантфордта, Онтариода Джон Герберт Костайн мен Мэри Шульцтің отбасында дүниеге келген. Ол орта мектепте Брантфорд колледжінде оқыды. Мектепті бітіргенге дейін ол төрт роман жазды, оның бірі – Оранж принсі Мауриц Нассау туралы 70 000 сөзді құрайтын роман. Бұл ерте романдар баспагерлер тарапынан қабылданбады. Оның алғашқы жазу табысы 1902 жылы Брантфорд курьерінен құпия әңгімені қабылдағанда болды және ол сол жерде репортер болды (аптасына бес доллар). 1908-1910 жылдары «Гюльф Daily Mercury» газетінде редактор болды. 1910 жылы 12 қаңтарда Онтарио штатының Йорк қалашығында Ида Рэндолф Спрагге (1888-1975) үйленді. Жұптың екі баласы болды, Молли (Хауард Хейкрафт ханым) және Дора (Генри Дарлингтон Штайнметц ханым). 1910 жылы Костайн Маклин баспасына қосылды, онда ол үш сауда журналын редакциялады. 1914 жылдан бастап ол Торонтодағы «Маклинс» журналының штат жазушысы, 1917 жылдан бастап редакторы болды. Оның жетістігі оны Нью-Йорктегі The Saturday Evening Post басылымының назарына тартты, онда ол он төрт жыл бойы көркем әдебиет редакторы болды. 1920 жылы ол АҚШ азаматы болды. 1939-1946 жылдары Doubleday Books баспасында редактор болып жұмыс істеді. Ол 1934-1942 жылдары 20th Century Fox-тың әдебиетті дамыту бюросының (хикая бөлімі) басшысы болды. 1940 жылы ол төрт қысқа роман жазды, бірақ «оларды жібермеуге жеткілікті редактор болды». Ол «Тарихтың асырап алған балалары» деп аталатын алты кітапты жазуды жоспарлады. Ол алты қызықты, бірақ танымал емес тарихи тұлға туралы жазуды көздеді. Алғашқысында ол XVII ғасырдағы пират Джон Уорд, яғни Джек Уорд туралы жазды. 1942 жылы ол өзінің көптен күткен арманын жүзеге асырды, ол «Менің үлкен ақымағым үшін» атты алғашқы романы жарық көрді, ол 132 000 данадан астам сатылыммен бестселлер болды. «Нью-Йорк таймс» журналының рецензенті рецензияның соңында «романтикалық оқиғаларды жақсы көретін ешкім қанағаттанбай қалмайды» деп мәлімдеді. 1946 жылы қаңтарда ол өмірінің қалған уақытын жазумен өткізді, күніне шамамен 3000 сөз жазды. Баптист ретінде өскен ол 1953 жылы «Current Biography» журналында протестанттық епископ шіркеуінің қызметшісі екені туралы жазылған. Ол сұлу, биік, кең иықты, қызғылт ақ терілі, көк көзді және канадалық акценті бар адам ретінде сипатталған. Роман жаза бастаған кезде шашы ақ болған. Ол жануарларды жақсы көретін және тіпті жәндікті өлтіре алмады (бірақ ол бриджді де жақсы көретін, және ол серіктестеріне бірдей саясат жасамады). Ол сондай-ақ кино мен театрды жақсы көретін (болашақ әйелімен ол «Пираттар» фильмінде Рут ролін ойнаған кезде кездесті). Костеннің шығармалары коммерциялық тарихтың (мысалы, Жаңа Франция тарихының 1720 жылға дейінгі тарихы) және тарихи оқиғаларға негізделген көркем әдебиеттің араласқандығы туралы айтылған (бір шолуда тарихтың қай жерде аяқталып, апокрифтің қай жерде басталғанын айту қиын). Оның ең танымал романы – «Қара гүл» (1945), Баарин Баянының уақыты мен әрекеттеріне негізделген, ол жүз көз Баян деп те аталады. Костен өзінің алғы сөзінде кітапты Баян мен Эдуард I туралы жазуды көздегенін, бірақ Томас Беккеттің ата-анасының аңызына түсіп қалды: шығыс қызына үйленген ағылшын рыцары. Кітап әдеби гильдияның таңдауы болды, алғашқы басылым 650 000 данада шығарылды және алғашқы жылы екі миллионнан астам дана сатылды. 1950 жылы ол Орсон Уэллс Баян және Тайрон Пауэр Уолтер рөлінде ойнаған табысты фильмге айналды. Оның зерттеулері Ричард III-тің патшалық құрған ұлы патша екеніне көз жеткізді, оның өлімінен кейін мұнарадағы ханзадаларды өлтіргеніне айыпталып, жала жапқандардың құрбаны болды. Костайн өзінің теориясын құжаттармен растап, нағыз кісі өлтіруші Генрих VII болғанын айтады. Костайн 1965 жылы Нью-Йорктегі үйінде 80 жасында жүрек соғысынан қайтыс болды. Ол Брантфордтағы Фаррингдон тәуелсіз шіркеуінің зиратында жерленген.

Марапаттар мен құрметтер

1952 жылы мамыр айында Батыс Онтарио университетінен әдебиет докторы (D. Litt) дәрежесін алды, ал 1965 жылы маусымда Нью-Йорктің Канада клубынан алтын медаль алды. Томас Б. Костайн атындағы мемлекеттік бастауыш мектеп (1953) және Брантфордтағы Томас Б. Костайн – С. С. Джонсон қоғамдық орталығы (2002) оның құрметіне берілді. Оның қызы Молли Костайн Хейкрафт тарихи романдардың авторы болды.

Ықпал

Джордж Р. Р. Мартин өзінің "Мұз бен от әні" сериясының бөлігі болған "От пен қан" кітабына Плантагенеттер династиясы туралы Костайнның ғылыми-танымдық кітаптарының әсер еткенін айтты.