Кіріспе

Американдық журналист (1817–1881)

Джеймс Томас Филдс (31 желтоқсан 1817 – 24 сәуір 1881) – американдық баспагер, редактор және ақын. Оның «Тикнор және Филдс» компаниясы 19 ғасырдағы Бостон қаласындағы белгілі баспа үйлерінің бірі болды.

Жас шағы мен отбасы

Ол 1817 жылдың 31 желтоқсанында Портсмут, Нью-Гэмпшир қаласында дүниеге келді және Джеймс Филд деп аталды; кейін отбасы атына "s" әрпін қосты. Оның әкесі теңіз капитаны болған және Филдс үш жасқа толғанда қайтыс болды. Ол және оның інісі анасы мен оның туыстары, Мэри әпкесі мен Джордж ағасы тәрбиеледі. 14 жасында Филдс Бостон қаласындағы "Олд Корнер" кітап дүкенінде жұмыс істеді. Оның алғашқы жарияланған өлеңдері 1837 жылы "Портсмут Журналында" жарық көрді, бірақ 1838 жылдың 13 қыркүйегінде Бостон коммерциялық кітапхана қоғамына "Жылдық мереке" өлеңін оқығанда оған көбірек назар аударылды.

Баспашылық мансабы

1839 жылы Уильям Тикнорға қосылып, 1845 жылдан кейін Тикнор және Филдс деп аталған баспа және кітап сату фирмасының кіші серігі болды. Тикнор фирманың шаруашылық жағын басқарса, Филдс оның әдеби сарапшысы болды. Ол жағымды мінезімен, шығармашылық таланттарды табудағы шеберлігімен, авторларды ілгерілете білуімен және олардың адалдығын жеңу қабілетімен танымал болды. Осы компания арқылы Филдс сол кездегі жетекші американдық жазушылардың баспашысы атанды және олармен тығыз жеке қарым-қатынаста болды. Сонымен қатар ол өз заманының ең танымал британдық жазушыларының америкалық баспашысы болды, олардың кейбіреулерін жақсы білді. Компания осы британдық авторларға, соның ішінде Чарльз Диккенс пен Уильям Макепис Таккерейге авторлық төлемдер жасады, ал басқа американдық баспалар олардың еңбектерін тегін пайдаланды. Томас де Квинсидің шығармаларының алғашқы жинағы (20 томдық, 1850–1855 жылдар) оның фирмасынан жарық көрді. 1844 жылы Филдс өзінен алты жас кіші Мэри Уиллардқа ұсыныс жасады. Олар үйлене алмай, 1845 жылдың 17 сәуірінде туберкулезден қайтыс болды. Ол оның отбасымен жақын достық байланысын сақтап, 1850 жылдың 13 наурызында Бостон қаласындағы Федеральді көше шіркеуінде оның 18 жасар әпкесі Элиза Уиллардқа үйленді. Ол да туберкулезден зардап шегіп, 1851 жылдың 13 шілдесінде қайтыс болды. Көңілі құрысқан Филдс біраз уақытқа АҚШ-ты тастап, Еуропаға сапар шекті. 1854 жылы ол өзі де жазушы болған Энни Адамсқа үйленді. Филдс ханым Бостон қаласындағы Чарльз көшесі, 37 мекенжайындағы үйінде әдеби салон ашуға көмектесті, онда көптеген танымал жазушылар жиналатын. Олардың бірі – Натаниел Хоторн. Хоторн 1864 жылы қайтыс болғаннан кейін, Филдс оның жерлеу рәсіміне Амос Бронсон Алкотт, Ральф Уолдо Эмерсон, Оливер Венделл Холмс, Генри Уодсворт Лонгфеллоу және Эдвин Перси Уипплмен бірге қатысты. 1867 жылы ол Натаниел Паркер Уиллис қайтыс болғаннан кейін Холмс, Лонгфелло, Джеймс Рассел Лоуэлл және Сэмюэл Гридли Хоумен бірге сол қызметті атқарды. Тикнор мен Филдс «The Atlantic Monthly» журналын 10 000 долларға сатып алып, екі жылдан кейін, 1861 жылдың мамырында Филдс Лоуэллден редакторлық міндетті қабылдады. 1865 жылғы Жаңа жылдық кеште Уильям Дин Хауэллспен танысып, 10 күннен кейін оған «Atlantic» журналының редакторының көмекшісі лауазымын ұсынды. Хауэллс келісті, бірақ Филдстің тым қатаң бақылауынан көңілі толмады. 1864 жылы Тикнор қайтыс болды, соның салдарынан Филдс фирманың аға серігі атанды. Филдс компанияның меншігіндегі бөлшек сауда дүкеніне көп көңіл бөлмеді және баспа ісіне назар аударуды қалады. 1864 жылдың 12 қарашасында ол «Олд Корнер» кітап дүкенін сатып, «Тикнор және Филдс» фирмасын 124 Тремонт көшесіне көшірді. 1868 жылы бизнес Джеймс Р. Осгудты мойындап, «Филдс, Осгуд және Компания» болып өзгерді. 1871 жылғы Жаңа жыл күні Филдс достарының кішкентай жиналысында зейнетке шығуын жариялады.

Кейінгі өмір және өлім

Бұдан былай редакциялық жұмыстармен айналыспай, ол лекция оқуға және жазуға толыққандай берілді. Ол сонымен қатар Эдвин Перси Уипплмен бірге «Британ поэзиясының отбасылық кітапханасы» (1878) кітабын редакциялады. Филдс 1870 жылдары лекция оқушы ретінде ең көп танымал болды. 1879 жылдың мамыр айында Филдс миға қан құйылып, Велсли колледжіндегі жоспарланған лекциясы алдында есінен танып құлады. Күзге қарай ол жазылғандай болды. 1881 жылдың қаңтар айында ол өзінің соңғы ресми лекциясын берді, бұл оның алғашқы ресми оқуын өткізген Меркантиль кітапханасы қауымдастығында болды. Филдс 1881 жылдың 24 сәуірінде Бостонда қайтыс болды. Ол Массачусетс штатының Кембридж қаласындағы Маунт-Оберн зиратында жерленген. Оның әйелі Энни Филдс зор қайғыға батып, достарынан оның есімін атамауды өтінді және бірте-бірте өзін адамдардан жалықтырды. Оның досы, жазушы Силия Такстер оған: «Өзіңді оңашалап алма, әйтпесе мың рет үнсіздіктен өлесің» деді. Ұзақ өтпей ол Сара Орн Джуеттпен достық қарым-қатынас орнатып, екеуі өмір бойы серік болды.

Жазу

Филдс баспагер және редактор ретінде жұмыс істегеннен басқа, жазушы да болды. Оның ең маңызды еңбектері – «Андербрюш» (1877) атты эскиздер мен очерктер жинағы және «Ескі достармен өткен күндер» (1871) құрастырған естеліктер жинағы, онда ол Уильям Вордсворт, Уильям Макепис Такерей, Чарльз Диккенс, Натаниел Хоторн және тағы басқалармен жеке достығы туралы жазды. Ол оқырмандардың талғамын да жақсы білген. Филдс «Олд Корнер» кітап дүкеніне келген кісінің 10 минут ішінде қандай кітап алатынын біле алатын деседі. Филдс қайтыс болғаннан кейін оның әйелі Энни Адамс Филдс «Джеймс Т. Филдстің естеліктері, әйелі жазған» (Бостон, 1881) және «Жазушылар мен достар» (Бостон, 1896) атты өмірбаянын жазды, онда оның өмірі туралы ойлар да бар. Оның досы Генри Уодсворт Лонгфеллоу оған арнап «Auf Wiedersehen» атты өлең жазды. Филдс Лонгфеллоумен бірге Мэтью Перлдің «Данте клубы» (2003) және «Соңғы Диккенс» (2009) романдарының бірінші және үшінші бөлімдерінде кездеседі. Филдс 1994 жылғы «Кішкентай әйелдер» фильмінде де еске алынады.