Кіріспе

Мендрисио (menˈdriːzjo;) – Швейцариядағы Тессино кантонындағы Мендрисио ауданының муниципалитеті. Мендрисио – итальян тіліндегі Швейцария университетінің (USI) Accademia di Architettura орталығының орналасқан жері. Муниципалитет 2004 жылғы 4 сәуірде Салориноның бұрынғы муниципалитеті қосылғанда кеңейді. 2009 жылғы 5 сәуірде Арцо, Каполаго, Генстрерио, Ранкате және Тремонаның бұрынғы муниципалитеттері қосылды. 2013 жылғы 14 сәуірде Безацио, Лигорнетто және Мерид муниципалитеттері Мендрисио муниципалитетімен біріктірілді. Мендрисио қаласын Мендрисио және Мендрисио Сан-Мартино теміржол стансалары қамтамасыз етеді.

Тарих

Мендрисио алғаш рет 793 жылы Мендричи деп аталып, сонымен қатар неміс тілінде Мендрис деген атауымен де белгілі болған, бірақ қазір бұл атау қолданылмайды. Дегенмен, бұл аймақта Рим дәуірінде адамдар қоныстанған. Аймақта тридциға жуық қабір, вилла және римдік қоныстан табылған монеталар жатыр. Рим империясы құлағаннан кейін Мендрисио Ломбард округінің орталығына айналып, қалаға дейін өсті. Орта ғасырларда Porta S. Giovanni мен Moree өзені арасындағы аңғарда бірнеше бекіністер салынды. Кейінгі орта ғасырларда Торриани әулеті қаланың үстіндегі тасты төбелерге өздерінің қамалын салды. Мендрисио 1140 жылы Сеприо графтығының тәуелсіз қаласы болды. Одан үш он жыл өткен соң, 1170 жылы Комо графтығы оны басып алды. Комо 1335 жылға дейін Мендрисионы басқарды, сосын Комо Миланның билігіне көшті. Мендрисио содан кейін 1402 жылға дейін Миланның бақылауында болды. XV ғасырдың біраз уақытында қала Руска және Сансеверино әулеттеріне жекеленген иелік ретінде берілді. Бұл муниципалитет – Мендрисио округінің орталығы. Ол Монте-Дженерозо тауының етегінде орналасқан. 2004 жылы Салориноны қосып алды. 2009 жылы Арзо, Каполаго, Генстрерио, Ранкате және Тремона елді мекендері қосылды, ал 2013 жылы Безацио, Лигорнетто және Меридемен тағы кеңейді.

Елтаңба

Қалалық гербтің сипаттамасы: қызыл фонда күміс түсті крест.

Ұлттық маңызы бар мұра нысандары

Мендризиода ұлттық маңызы бар бірнеше швейцариялық мұра орындары бар. Тізімге үш шіркеу кіреді: С. Сисинио-алла-Торре шіркеуі, С. Мартино шіркеуі және монастырь, С. Джованни шіркеуі мен С. Мария ораториясын қамтитын С. Джованни кешені. Тізімде алты салтанатты үй немесе сарай бар: Крочи үйі, Dei Pagani Tre Buchi үйі, Палаццо Поллини, Палаццо Торриани, Вилла Аргентина және Боргодағы С. Мария вилласы мен мозаикалары. Тізімнің қалған бөлігі Джованни Зуст кантоналдық сурет галереясы немесе Джованни Зуст өнер галереясы және Тремона археологиялық ескерткішінен тұрады. 2013 жылғы бірігулер Лигорнеттодан Музео Вела және Меридеден Сан Сильвестро шіркеуін қосты. Лигорнетто және Мериде ауылдары Швейцария мұра орындарының тізіміне енгізілді.

Көрікті жерлер

Мендризио итальян тілінде көптеген әсем тарихи ғимараттары болғандықтан "il magnifico borgo" (керемет қала) деп аталады. Екі онжылдықтан бері қала электр көліктерін дамытуда жетекші рөл атқарып келеді. Қаланың төңірегі Тичино кантонының негізгі шарап өсіру аймақтары болып табылады. Қала сонымен қатар, 2019 жылдан бастап ЮНЕСКО-ның материалдық емес мәдени мұра тізіміне енген, дәстүрлі Ұлы жұма шеруімен (Мәсіхтің құмарлықтарын қан мен зорлық-зомбылықсыз тірідей бейнелейтін) және қыркүйек айының соңында өтетін жүзім фестивалімен ("Sagra dell'uva" деп аталады) танымал.

Саясат

2007 жылғы федералды сайлауда ең көп дауыс жинаған партия CVP болды, ол дауыстардың 37,58%-ын алды. Келесі үш ең танымал партия: FDP (27,5%), SP (13,6%) және Ticino League (9,24%). Федералды сайлауда барлығы 2738 дауыс берілді, сайлауға қатысу 59,3% құрады. 2007 жылғы Gran Consiglio сайлауында Мендризиода тіркелген сайлаушылардың саны 4635 болды, олардың 3292-сі немесе 71,0% дауыс берді. 63 бос бюллетень және 6 жарамсыз бюллетень тасталды, сайлауда 3223 жарамды бюллетень қалды. Ең көп дауыс жинаған партия PPD+GenGiova болды, ол 1012 немесе 31,4% дауыс алды. Келесі үш ең танымал партия: PLRT (868 немесе 26,9%), SSI (440 немесе 13,7%) және PS (422 немесе 13,1%). 2007 жылғы Consiglio di Stato сайлауында 46 бос бюллетень және 10 жарамсыз бюллетень тасталды, сайлауда 3236 жарамды бюллетень қалды. Ең көп дауыс жинаған партия PPD болды, ол 1010 немесе 31,2% дауыс алды. Келесі үш ең танымал партия: PLRT (837 немесе 25,9%), PS (501 немесе 15,5%) және SSI (401 немесе 12,4%). 2000 жылы муниципалитетке жұмысқа 10 078 жұмысшы келді, ал муниципалитеттен 1394 жұмысшы кетті. Муниципалитет жұмысшы күшінің таза импортері болып табылады, әрбір кеткен жұмысшыға шаққанда 7,2 жұмысшы келеді. Мендризиоға келетін жұмысшылардың 33,4%-ы Швейцариядан тыс жерлерден келеді, ал жергілікті жұмыс істейтін халықтың 1,4%-ы жұмыс үшін Швейцариядан шығады. Жұмыс істейтін халықтың 10,3%-ы жұмысқа қоғамдық көлікпен, ал 56,4%-ы жеке көлікпен барады. Мерло шарабын өндіретін Vinattieri Ticinesi шарап зауыты Швейцариядағы ең ірісі болып табылады. Metaltex үй шаруашылығы тауарларын өндіретін көпұлтты компаниясының штаб-пәтері Мендризиода орналасқан. Төрт алтын тазарту зауыты бар, бірақ олардың көптеген техникалық қызметкерлері Италиядан жұмыс істейді. Италия және Швейцария сағаттар мен әшекейлер жасау үшін қолданылатын тазартылған алтынның маңызды нарығы болып табылады. Италиядан күн сайын шамамен 7500 жұмысшы Мендризиоға жұмысқа келеді.

Дін

2000 жылғы санақ бойынша 4 982 адам немесе 81,1% - рим-католик, ал 279 адам немесе 4,5% - швейцариялық реформаттық шіркеуге жатады. Тағы 665 адам (немесе халықтың шамамен 10,82%) басқа шіркеуге мүше (санақта тізімделмеген), ал 220 адам (немесе халықтың шамамен 3,58%) сұраққа жауап бермеді. 105 студент толық уақыт оқыды, ал 157 студент жартылай уақыт оқыды. Кәсіби бағдарлама үш жылға созылады және студенттерді инженерлік, медбикелік, компьютер ғылымы, бизнес, туризм және осыған ұқсас салалардағы жұмысқа дайындайды. Кәсіби бағдарламада 20 студент оқыды. 2000 жылы Мендризиоға басқа муниципалитеттерден 1096 студент келді, ал 155 тұрғын муниципалитеттен тыс мектептерде оқыды. 2021 жылдан бастап Мендризиода Швейцариялық кәсіби жоғары мектебінің (SUPSI) Қоршаған ортаны салу және жобалау бөлімі орналасқан.

Көлік

Муниципалитетте екі теміржол станциясы бар, екеуі де Готтард желісінде орналасқан және тұрақты түрде қызмет көрсетеді. Мендрисио Сан-Мартино станциясы өнеркәсіптік аймақ пен сауда орталықтарына жақындығы үшін салынған.