Кіріспе

композитор Иоганн Мартини

Иоганн Мартини (шамамен 1440 – 1497 жылдың соңы немесе 1498 жылдың басы) – Ренессанс дәуірінің франко-фламанд композиторы.

Өмір

Ол 1440 жылы Брабантта дүниеге келген, бірақ оның ерте өмірі туралы мәлімет аз. Ол, өзінің құрбыларының көпшілігі сияқты, Фландрияда алғашқы білімін алған болуы мүмкін. 1473 жылға дейін ол Италияның Феррара қаласындағы герцогтік капелламен байланысты болды, онда Эрколь I д’Эсте Италиядағы басқа аристократиялық орталықтар сияқты музыкалық мекеме құруға тырысты. Ол 1474 жылдың шілдесінде Лойсет Компер, Гаспар ван Вербеке және Солтүстік Еуропадан келген Франко-Фламанд әсерінің алғашқы толқынына қатысқан басқа композиторлармен бірге Сфорца отбасының танымал Милан капелласының мүшесі болды. Қарашада ол Феррараға оралды. Оны неге кетіп, қайтып келгені белгісіз, бірақ Милан капелласы сол кезде Еуропадағы ең беделдісі болғандықтан, ол жұмыс берушісі үшін бәсекелестікті зерттеу үшін де, өзінің әншілік және композиторлық шеберлігін жетілдіру үшін де барған болуы мүмкін. Дегенмен, ол Миланға қайтып келген болуы керек, өйткені ол Жан Жапарт, Колине де Ланной және Компермен бірге 1477 жылдың 6 ақпанында Миланнан шығуға қауіпсіз рұхсат алды, бұл 1476 жылы герцог Галеаццо Мария Сфорцаның қазасынан кейін болды. Мартини жұмыс берушісінен жақсы сыйлық алды, ол капелладағы лауазымы үшін ерекше үлкен жалақы ғана емес, сонымен қатар Феррарадағы жеке үйін алды. 1486 жылы ол Феррарадан келген топтың бір бөлігі ретінде Венгрияға сапар шекті, ол д’Эстеді Эстергом архиепископы лауазымына тағайындауға қатысты. 1487 және 1488 жылдары ол Герцог Эрколь берген иеліктері туралы келісу үшін Римге екі рет сапар жасады.

Музыка және әсер

Мартини мессалар, мотеттер, псалм әндері, гимндер, және кейбір әлемдік әндер, соның ішінде шансон жазған. Оның стилі консервативті, кейде Бургундия мектебінің музыкасына, әсіресе мессаларға сілтеме жасайды. Обрехтпен стильдік ұқсастық екеуінің бір-бірін танығандығын немесе кем дегенде Мартини Обрехттің музыкасын көргенін көрсетеді. Обрехт 1487 жылы Феррарада қонақ болған, ал оның музыкасы 1480-ші жылдардың басында Италияда таралған. Парафразалық мессаның ең алғашқы мысалдары Мартиниге тиесілі. Оның Missa domenicalis және Missa ferialis, ең ерте 1470-жылдарға дейін мерзімделген, тенор дауысында парафраза техникасын қолданады – cantus firmus жүруге арналған қалыпты дауыс, сонымен қатар имитацияның бастапқы бөлімдерінде басқа да дауыстарда бірдей мелодиялық материалды қосады. Парафраза техникасы 16 ғасырдың басында масса композициясының басым әдістерінің біріне айналды. Көптеген консервативті мессалық шығармаларынан басқа, ол қос хорға арналған антифоналық псалмдарды жазған алғашқы композитор. Бұл стиль, Адриан Вилларттың басшылығымен жетпіс жылдан кейін Венецияда танымал болды, сол кезде ешқандай әсер етпегендей көрінеді: бірақ бұл керемет жаңалық болды. Оның әлемдік музыкасы француз және итальян тілдерінде жазылған.

Анықтамалар және қосымша оқу

"Жоханнес Мартини" мақаласы, "The New Grove Dictionary of Music and Musicians" сөздігінде, ред. Стенли Сейди. 20 томдық. Лондон, Macmillan Publishers Ltd., 1980 ж. Дж. Питер Беркхолдер: "Қайта қарыз алу", Grove Music Online, ред. L. Macy (2006 жылдың 5 қарашасында қарастырылды), (абоненттік қол жетімділік) Густав Риз, Ренессанс кезеңіндегі музыка. Нью-Йорк, W. W. Norton & Co., 1954 ж. Фабрис Фич: "Колинет де Ланной", Grove Music Online, ред. L. Macy (2007 жылдың 30 маусымында қарастырылды), (абоненттік қол жетімділік)