Кіріспе

Джейн Григсон (туған аты Хизер Мейбл Джейн МакИнтайр; 13 наурыз 1928 – 12 наурыз 1990) – ағылшын аспазшы-жазушысы. 20 ғасырдың соңғы бөлігінде ол The Observer газетінің тағам туралы рубрикасының авторы болды және еуропалық ас-дәмдері мен дәстүрлі британдық тағамдар туралы көптеген кітаптар жазды. Оның еңбектері британдық тағамдарды насихаттауға зор үлес қосты. Глостерширде дүниеге келген Григсон, Кембридж университетінің Ньюнхэм колледжінде оқығанға дейін Солтүстік-Шығыс Англияның Сандерленд қаласында өсті. 1953 жылы ол Rainbird, McLean баспасында редактордың көмекшісі болып жұмыс істеді, онда ол ақын және жазушы Джеффри Григсонның ғылыми жұмыстарын зерттеуге көмектесті. Олардың қарым-қатынасы 1985 жылы Джеффри қайтыс болғанға дейін жалғасты, олардың Софи есімді қызы болды. Джейн итальян тілінен аударма жасады және 1967 жылы «Charcuterie and French Pork Cookery» кітабын жазғанға дейін күйеуімен бірлесіп кітаптар жазды. Бұл кітап жақсы қабылданды және оның нәтижесінде тамақ жазушысы Элизабет Дэвидтің ұсынысымен Григсон The Observer газетінде жұмысқа орналасты. Григсон 1990 жылға дейін The Observer газеті үшін жазуын жалғастырды; ол сондай-ақ негізінен британдық тағамдарға арналған еңбектер жазды, мысалы, «Good Things» (1971), «English Food» (1974), «Food With the Famous» (1979) және «The Observer Guide to British Cookery» (1984) кітаптары, сондай-ақ негізгі ингредиенттерге арналған кітаптар: «Fish Cookery» (1973), «The Mushroom Feast» (1975), «Jane Grigson's Vegetable Book» (1978), «Jane Grigson's Fruit Book» (1982) және «Exotic Fruits and Vegetables» (1986). Ол 1966 жылы итальян тілінен жасаған аудармасы үшін Джон Флорио сыйлығымен марапатталды, ал оның тамақ кітаптары үш рет «Glenfiddich Food and Drink Awards» сыйлығын және екі рет «André Simon Memorial Prizes» сыйлығын жеңіп алды. Григсон саяси лоббиде белсенді қатысып, жабық клеткадағы мал шаруашылығына қарсы күресті, сондай-ақ жануарлардың құқықтарын, азық-түлік өнімдерінің шығу тегін және шағын шаруаларды қолдады. 1988 жылы ол британдық жұмыртқаларда сальмонелла анықталғаннан кейін сол кездегі Ауыл шаруашылығы, балық шаруашылығы және азық-түлік министрі Джон МакГрегорды сынады. Оның жазулары тағамды әлеуметтік және тарихи контекстке енгізіп, поэзия, романдар және өнеркәсіптік революция дәуіріндегі аспаздық жазушылардың еңбектері, соның ішінде Ханна Глассе, Элизабет Раффалд, Мария Рунделл және Элиза Актон сияқты алуан түрлі көздерді қамтыды. Ол өзінің жазулары арқылы британдықтардың тамақтану әдеттерін өзгертіп, көптеген ұмытылған тағамдарды қайтадан танымал етті.

Жас шағы; 1928-1965

Григсон 1928 жылдың 13 наурызында Глостер, Глостершир қаласында Хизер Мейбл Джейн МакИнтайр болып дүниеге келді. Оның әкесі Джордж – адвокат және Глостер қалалық клеркінің орынбасары, анасы Дорис – суретші болған. Григсон кейіннен үйінде "алғаш рет ағылшын тағамдарын татып көргенін" айтты. Джордж мал сою комбинатын жапқаннан кейін ет жеуден бас тартты. Григсон төрт жасқа толғанда отбасы Солтүстік-Шығыс Англияның Сандерленд қаласына көшіп келді. Ол солтүстік-шығыс акцентінің іздерін ұстады, ал Оксфорд ұлттық биографиялық сөздігі оны "тыныш солшыл" саяси көзқарас иесі деп сипаттайды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Сандерленд Люфтваффе бомбаларының нысанасы болғандықтан, Григсон мен оның қарындасы Мэри Вестморлендтегі Кастертон мектебіне, интернатқа жіберілді. Кейін ол Кембридждегі Ньюнхэм колледжінде ағылшын әдебиетін оқыды. Университетті бітіргеннен кейін Григсон Италияны аралап, Флоренцияда үш ай тұрды. Ұлыбританияға оралғаннан кейін ол Кембридждегі Хеффер галереясының кураторы Брайан Робертсонның ассистенты болды. Сурет, күміс және тоқымаға деген қызығушылығы оны Виктория және Альберт мұражайындағы лауазымдарға үміттендірді, бірақ нәтижесі сәтсіз аяқталды. Ол Бонд-стриттегі өнер галереясында кішігірім лауазымда жұмыс істеді; ол акварельдердің көне сәнге енгенін ойлады және кейін "Мен қабырғалардан бәрін алып тастап, Бен Николсонның туындыларын іліп қоюды қаладым" деді. Ол Сандерленд Эхосы үшін өнер сын-пікірлерін жаза бастады, онда жақсы қыш бұйымдары, Ренессанс және Кларксон Фредерик Стэнфилдтің туындылары сияқты тақырыптар қамтылды. 1953 жылы ол Rainbird, McLean баспасында редакциялық ассистент болып жұмыс істеді, осы лауазымды екі жыл бойы атқарып, сол уақытта ақын және жазушы Джеффри Григсонның ғылыми ассистенты болды. Ол үйленген және одан 23 жас үлкен еді, бірақ олар қарым-қатынас бастады және көп ұзамай ол 1945 жылдан бері оның отбасылық үйі болған Уилтширдегі Броуд Таун қаласындағы фермаға көшіп келді. Оның әйелі ажырасуға келіспеді, ал бұрынғы әйелі оған осы құқықты бермеді. Оның орнына, 1950 жылдардың ортасында МакИнтайр акт бойынша өз атын Джейн Григсон деп өзгертті. 1959 жылы Григсонның Софи есімді қызы дүниеге келді, ол кейін тамақ жазушысы және тележүргізуші болды. Бала туғаннан кейін көп ұзамай жұбайлар Францияның Троо қаласындағы үңгірдегі шағын үйді сатып алды. Оксфорд ұлттық биографиялық сөздігінде айтылғандай, сол жерде Григсон "тамақ өмірдің орталық бөлігі болғандықтан, оны кез келген басқа өнер түрі сияқты мұқият жазу керек" деген сенімге келді. Григсон он жыл бойы итальян тілінен аудармашы болып жұмыс істеді, ал 1959 жылы Карло Коллодидің "Пинокионың бақи шайқасы" ертегісінің жаңа аудармасын жасады, ол оның "Пинокионың түпнұсқасының жандылығы мен күшін жеткізетін жалғыз нұсқасы" екенін ойлады. Ол 1963 жылы Джан Антонио Сиботтоның 1962 жылғы "Скано Боа" шығармасын аударды, сондай-ақ сол жылы Сезаре Бекарияның 1764 жылғы "Dei delitti e delle pene" шығармасын аударды; бұл шығарма "Қылмыстар мен жазалар" деген атпен жарияланды және 1966 жылы итальян тілінен жасалған аударма үшін Джон Флорио сыйлығын жеңіп алды. Кейін Джейн мен Джеффри жасөспірімдерге арналған бірлескен жобада жұмыс істеді, онда 65 өнер туындысының мағынасы олардың уақыты мен олардың мәңгілік әсері тұрғысынан қарастырылды; "Пішіндер мен әңгімелер" 1964 жылы жарық көрді. "Таймс" және "Гардиан" газеттері оны "түпнұсқа және әдемі" деп бағалады. 1967 жылы "Пішіндер мен оқиғалар" атты жалғау жұмысы жарық көрді.

1960 жылдардың ортасы мен 1970 жылдардың ортасы

1960 жылдардың ортасында Григсонды досы Эдей Хортон шошқа еті туралы кітап жазуға көндірді. Хортон жобаның ортасында бас тартып, 1967 жылы Григсон «Шаркютери және француз шошқа еті тағамдары» кітабын жариялады. «Таймс» газетінің рецензенты: «Зерттеулер егжей-тегжейлі, баяндау өте жақсы, ақпарат қызықты, рецепттер бастан-аяқ толық» деп жазды. 1977 жылы тағамдық кітаптарға шолу жасаған Элизабет Дэвид кітапты «Француз үй шаруашылықтары мен кәсіби шаркутьерлер қолданғандай шошқа етін тұздау, сақтау және пісіру туралы құнды еңбек» деп атады және оның «нақты рецепттері, практикалық тәсілі және жақсы жазылуы» туралы пікір білдірді. «Шаркютери және француз шошқа еті тағамдары» мен кейіннен болған түскі асқа байланысты Дэвид Григсонды «The Observer» газетіне тамақ жазушысы ретінде ұсынды; Григсон келесі жылы газетте апталық бағанасын бастады. Алғашқы мақаласында ол клубника туралы жазды, бірақ тақырыпқа қалай қарау керектігін білмеді. Оның күйеуі: «Клубника адамдар үшін қандай мағынаға ие екенін, олар онымен не істегенін, оны қалай жетілдіргенін және т.б. білейік», - деп ұсынды. Ол болашақ бағаналарының көпшілігінде осы тәсілді қолданды. Оның орнын басушы Джей Рейнер Григсонның «газеттің тамаққа қатысты басылым ретінде беделін қалыптастырғанын» айтты. Тағы бір ізбасары Найджел Слейтер оның жазуын «ұлы» деп санайды. Ол 1990 жылға дейін осы лауазымда болды. Григсон мен оның күйеуі жылына үш ай Троода өткізді, кейде жылына екі рет барып, онда және Уилтширдегі Брод Таун қаласындағы үйлерінде жазатын. Францияда ол «француз достарына британдық тағамның да олардың тағамдары сияқты жақсы болатынын дәлелдеуден ләззат алды», - деді оның қызы. «The Observer» газетінде жарияланған мақалалары келесі кітаптардың негізі болды; 1971 жылы оның бағаналары «Жақсы заттар» кітабына материал берді, ол кіріспесінде «бұл тамақ пісіру нұсқаулығы емес, тамақтан ләззат алу туралы кітап» деді. «The Guardian» газетінің тамақ жазушысы Гарольд Уилшоу оны «тамаша кітап деп санайды, тек құрма туралы тарауы үшін ақшаға лайық» деді. «The Times» оны «оның кітаптарының ең танымал» деп санайды. Ника Хейзлтон «The New York Times» газетіне жазған рецензиясында оны «оқып, пісіруге өте ұнайтын кітап» деп сипаттайды. Автор сауатты, оның тағамдары қызықты, бірақ әсерсіз». Шеф-аспаз және тамақ жазушысы Самин Носрат «Жақсы заттарды», «Джейн Григсонның жеміс кітабын» және «Джейн Григсонның көкөніс кітабын» «шеф-аспаз және жазушы ретінде мансабымды қалыптастырған классикалық аспаздық кітаптардың» бірі деп тізімдейді. 1973 жылы Григсонды Wine and Food Society Fish Cookery кітабын жазуға шақырды. Тамақ жазушысы Джеральдин Холттың айтуынша, сол кезде Ұлыбританияда балықтың ресми дастарқанда негізгі тағам ретінде табынуы жиі кездеспейтін; 1993 жылы Григсон жаңартылған басылымды жазуға келген кезде көзқарастар мен талғамдар өзгерді және балықтың әртүрлі түрлерін сатып алуға болады. Григсон 1974 жылы жарық көрген «Ағылшын тағамы» кітабын «Ағылшын тағамдарын дайындау – тарихи тұрғыдан да, ауызға келгенде де – біздің мазохистік көңіл күйімізге қарағанда әлдеқайда алуан түрлі және дәмді» деп бастады. Роджер Бейкер кітапты оқығаннан кейін «The Times» газетінде пікір білдіріп, Григсонды «соңғы бірнеше жылда пайда болған ең тартымды тамақ жазушысы» деп сипаттады; ол кітапта «күлкі сезімі, тарихқа деген құштарлық, өте оқымды стиль және қарапайым, әсерсіз тамақ пісіруді жақсы көру» бар деп ойлады. Кейінірек «The Times» газетінде «Ағылшын тағамы» «Элизабет Дэвидтің француз және итальян тағамдары туралы кітаптарымен қатар қойылуы керек» деп сипатталды. Холт кітаппен «Григсон Британ аралдарының жиі жамандалатын тағамдарын қорғаушыға айналды» деп жазды; ол батареялық шаруашылықтың алғашқы сыншысы және тамақтың шығу тегіне құмар болды. Сол жылы Григсон «The World Atlas of Food» кітабына үлес қосты. Бұл кітапты тамақ жазушысы Элизабет Рей «өз табиғаты бойынша қымбат және үстірт» деп сипаттады, ал Бейкер «әр бетте тығырыққа тірелген ұрандар бар, жазуда жұқалық бар» деп сипаттады. Келесі үш жылда Григсон тамақтың негізгі санаттарымен айналысатын кітаптар шығаруға оралды: 1975 жылы екі кітапша, «Сәбізді пісіру» және «Шпинатты пісіру» жарық көрді, сондай-ақ «Саңырауқұлақ тойы» кітабы жарияланды. Соңғысын «Kirkus Reviews» «Рецепттердің және аспаздық танымның әдемі жинағы» деп сипаттады; «Observer» газетінің рецензенты «Григсон сізге рецепттерден гөрі көп нәрсені береді. Ол сізді халық аңыздары мен әдебиеттің жолдарына алып кетеді». Григсон оны «бір отбасының соңғы жиырма жыл бойы құрттар мен өсірілген құрттарды іздеу туралы жазбасы» деп сипаттады. Оның көптеген басқа кітаптарынан айырмашылығы, ол бұрын жариялаған мақалаларына көп қарыз болмады, бірақ саңырауқұлақтарға ынтық отбасының тәжірибесіне сүйенді. Саңырауқұлақтар туралы кітап жазу туралы ой Троодағы досы Григсонды саңырауқұлақтарды жинаумен таныстырғаннан кейін келді. Ол үшін, басқа жергілікті тұрғындар сияқты, «саңырауқұлақтарды аулау – шаруалық шаруашылықтан мұра еткен ешнәрсеге жол бермеу философиясының бір бөлігі болды. Саңырауқұлақтар Франциядағы жоғары тағамдық дәстүрдегі шеф-аспаздармен ұзақ уақыттан бері қабылданып келеді: оларды біз осылай бейжай қараумен жол бермейміз». Ол біртіндеп қол жетімді кітаптардың көпшілігі саңырауқұлақтар мен басқа да саңырауқұлақтарға лайықты емес екенін түсінді: «Көптеген тағамдық кітаптар – әрқашан Пэйшенс Грей мен Примроз Бойдтың «Plats du Jour» кітабын ерекше жағдай ретінде қарастыра отырып – пайдасыз». Бірінші басылымын қарап шыққан Скеффингтон Ардрон «The Guardian» газетінде «көптеген рецепттердің арасында таңдау сізді қатты мазалайды, себебі мұнда керемет жинақ бар» деп жазды, ол қарапайым, үнемді тағамдардан бастап «шампан, фуа-гра және трюфельдері бар экстравагантты, мүмкін емес, абсурдты Poulard Derbe» дейін жетеді.

1978 жылдан 1985 жылға дейін

1978 жылы Григсон «Джейн Григсонның көкөніс кітабы» жазды. «Petits Propos Culinaires» журналының бірінші басылымында осы кітапты қарап, Джейн Дэвидсон: «Эрудиция мен салауаттылық әрқашан бірге жатқан дос емес. Осы кітапта олар жайлы да, бақытты да өмір сүреді. Ол көзге жағымды әрі қиялды құлпытады», – деп жазды. Кітаптың бірінші басылымы туралы жазған тағам жазушысы Робин Макдуолл «The Times» газетінде кітаптың «оның балық пісіру, шұжық және француз шошқа етін пісіру кітаптарымен қатар сөреде тұруға лайық» екенін айтты. Ол көптеген елдердің тағамдары қамтылғанын, бірақ ең бастысы француз, грек, түрік және араб тағамдары екенін атап өтті. «The New York Times» газетінде Мими Шератон кітапты «ірі, әдемі том [мен] рецепттерге енген барлық көкөністер туралы пайдалы сауда жасау, сақтау және пісіру ақпараты бар, ал тағамдардың ассортименті еуропалық арнайылықтарға ерекше назар аудара отырып, бүкіл әлемге тараған» деді. Шератон «әсіресе жақсы бұршақ рецепттері, керемет хош иісті және сергітетін сорпалар, сондай-ақ шаяут бақшасы, Иерусалим артишоктары және хмель бұтақтары сияқты аз танымал көкөністерді дайындаудың қызықты әдістері» туралы айтты. «The Guardian» газетінің кітапқа жазған рецензиясында Уилшоу Григсонның «жылы және эрудитті стильін – көкөністердің, олардың тарихының және қазіргі заманғы асханалардағы орнының энциклопедиялық сипаттамасын» мақтап өтті. 1986 жылы «The Guardian» газеті оқырмандарына ең қажетті аспаздық кітаптарын анықтау үшін сауалнама жүргізді; Джейн Григсонның «Көкөніс кітабы» екінші орынды иеленді, Элизабет Дэвидтің «Француз провинциялық тамақтануынан» кейін, бірақ Дэвидтің және Мадхур Джаффри, Делия Смит, Клаудия Роден және Джулия Чайлдтың басқа кітаптарынан озып кетті. 1978 жылдың шілдесінде Григсон Рой Пломлидің «Desert Island Discs» бағдарламасына сұхбат берді. Оның таңдауында күйеуінің поэзия жазбалары, оның бір кітабы – «Странная странадан жазбалар» және оның сәнді зат ретінде жазу машинасы мен қағаз болды. Григсонның «The Observer» газетінде жариялаған бірқатар мақалаларын қорытындылап, 1979 жылы «Тарихтағы белгілі тұлғалардың тағамы» атты кітабын шығарды. «Kirkus Reviews» журналының рецензенты «Григсонның цитаталармен толы эсселері тым қызықты; соңында адам нақты деректерді (рецепттерді бейімдеу туралы есептер және т.б.) сағына бастайды» деп ойлады, ал «Birmingham Daily Post» газетінің рецензенты оны «тамақ пісіру кітабы емес, тамақ туралы әдемі кітап» деп сипаттады. 1979 жылдың соңынан 1980 жылға дейін аспаз Анн Уиллан «The Observer» газетінде «Француздық аспаздық мектебі» атты он алты бөлімнен тұратын серия жазды. Серия француз асханасы туралы ақпаратты қоса отырып, «Observer French Cookery School» кітабына жинақталды. 1981 жылы Григсон Элизабет Дэвидпен бірге азық-түлік және тамақ дайындау бойынша екінші Оксфорд симпозиумына қатысты. Симпозиумды тағам тарихшысы Алан Дэвидсон және әлеуметтік тарихшы Теодор Зелдин құрды. Григсон 1982 жылы «Джейн Григсонның жеміс кітабын» жариялады, ол оның «Көкөніс кітабына» қосымша болды. «The Guardian» газетінің аспаздық редакторы Пру Лит кітапты «тамаша оқылатын және алма пісіруден басқа идеялардан уақытша айырылған аспаз үшін маңызды қадам» деп атады. Онда әдебиет, тарих және саяхат оқиғалары бар, олар сенімді ақпаратпен қатар беріледі». Шератон «New York Times» газетінде кітапты қарап шығып, оның «оқылуға ыңғайлы және шабыттандыратын, әртүрлі практикалық ақпараттар, қызықты рецепттер, романтикалық аңыздар мен тағамдар тарихы бар, бәрі әзіл-сықақ пен ізгі ниетпен араластырылған» деп жазды. 1983 жылы Григсон «The Observer Guide to European Cookery» кітабын шығарды. Газет оны 1981 жылдың басында Еуропа елдерінің асханаларын зерттеу және жазу үшін «аспаздар сапары» деп атады. Саяси қиындықтар мен шектеулі кесте оны көптеген елдерді сағынатын болды; ол Грекия, Италия, Испания, Португалия, Франция, Ұлыбритания, Скандинавия елдері, Германия, Австрия және Венгрияға барды. Ресейді, мүмкін, жоққа шығарған сияқты еді, өйткені кеңес шенеуніктерінің тиімсіздігі мен кедергісі, бірақ Мәскеуде тұратын досы Памела Дэвидсон бұзылған жерге кіріп, «кітаптың ең көп мәлімет беретін бөлігін шығарды, ол кеңес азаматтары не жейді және достарына не сыйлайды» деп айтты. Григсонның тәжірибелері кітап түрінде жарияланудан бұрын газетте он апталық серия ретінде жарияланды. Лейт «The Guardian» газетінде газеттегі бағандарды оқығанына қарамастан, «оларды қайтадан қуанышпен оқи алатындығын» жазды. «The Observer» газеті Григсонның кітаптан алты рецептіні дайындағанын көрсететін 60 минуттық бейне түсірді. Шона Кроуфорд Пул «The Times» газетіне жазған рецензиясында «Григсонның жағымды мінез-құлқы үлкен ақыл-ойымен байланысты» екенін айтты. Григсонның келесі кітабы, «Британдық аспаздыққа арналған бақылаушы нұсқаулығы» 1984 жылы жарық көрді, осы мақсатта Григсон күйеуімен бірге Ұлыбританияны аралап, жергілікті тағамдарды татып көрді. Оның кіріспесінде «Біз тағамымыздың шығуын және оның сәйкестігін қарастыруға тырыссақ, жақсы болады деп ойлаймын» деді. Кітаптың мақсаты «біздің барлығымыз жақсы, адал тағамды жеудің ең жақсы жолын ойлануымызға көмектесу, егер сіз қаласаңыз, лайықты тағамды жеуіміз» еді. Алан Дэвидсон «Petits Propos Culinaires» журналына жазған рецензиясында Григсонның британ тағамына ұзақ уақыт бойы қызығушылығын атап өтті және «оның жазу сапасы бұрынғыдан да жарқырап тұр» деп ойлады. «The Spectator» газетінің журналисі Дигби Андерсон «Бұл «The Observer Magazine» журналындағы мақалаларынан кеңейтілген. Сондықтан бұл таза Григсон емес, оған қосымша заттар, консерванттар және көптеген жасанды бояулар қосылған», – деді, бірақ «Британдық тамақтануда керемет рецепттер, жақсы жалпы кеңестер және пайдалы кеңестер бар» екенін мойындады.

1985 жылдан 1990 жылға дейін

Джеффри Григсон 1985 жылдың қараша айында қайтыс болды. Джейн оның үйленген кезде "әр күні жарқын болды", "ол кез келген қарапайым күнді қызықты және өмір сүруге лайық етті" деді. Келесі жылы оған жатыр мойнының қатерлі ісігі диагнозы қойылды. Содан кейін жазушы Колин Спенсерге жазған хатында: "Алғаш рет қатерлі ісік пайда болғанда, мен оның шіркеу маңындағы зиратта жатуын тіледім" деді. Медициналық емнен кейін, қатерлі ісігі басылды. Джеффридің өлімінен көп ұзамай Джейн Григсон азық-түлік саясатына белсенді түрде араласа бастады. Ол жануарлардың құқығын қорғады, тағамның тегін және шағын шаруаларды қолдады. Бұл мәселе ол бұрыннан маңызды деп ойлаған нәрсе еді; 1971 жылы "Жақсы тағам" кітабына жазған кіріспесінде ол былай деді:

"Жақсы тағамды қолдау – ашкөздік немесе тамаша тағамға құмарлық емес; оны қоршаған ортаның сапасына деген алаңдаушылықты көрсететін ластануға қарсы қозғалыстың бір бөлігі деп қарастыруға болады. Бұл тек бірнеше адамның ғана мәселесі емес. Шағын және орта кәсіпорындар, алып компаниялардың арзан өнімдерімен бәсекелесе алмай, жақсы тағам өндіруге көшеді. Саффолк қаласындағы батыл шошқа шаруасы жоғары сапалы шошқа етін сататын дүкен ашты; елдің көптеген аймақтарында адамдар жергілікті тағамдарға маманданған мейрамханалар ашады; мен кішкентай қаламыздағы азық-түлік дүкендерінде күшті ұннан жасалған қаптардың көбейгенін және фермадан тікелей алынған жұмыртқаларға басымдық берілгенін байқадым. 1988 жылы Григсон сол кездегі Ауыл шаруашылығы, балық шаруашылығы және тағам министрі Джон МакГрегорды британдық жұмыртқаларда сальмонелла табылғаннан кейін сынға алды. Ол МакГрегорға: "Мен сізге зерттеу комиссиясын құрудың орнына шара қолдануды кеңес беремін. Сіздер ауыл шаруашылығының суды улауына көз жұмып, жазаланбай қала аласыздар, бірақ жұмыртқалармен осылай істеуге болмайды". Ол сонымен қатар ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енген Авебери маңындағы құрылысқа қарсы күреске қатысты. Григсонның соңғы маңызды еңбегі – 1986 жылы жарық көрген "Экзотикалық жемістер мен көкөністер" кітабы. 128 беттік кітапқа түрткі болған суретші Шарлотта Нокс, баспагер Джонатан Кейпке экзотикалық жемістер мен көкөністердің түрлі-түсті суреттерінен тұратын жинақты ұсынды. Григсонның "мақсаты – 19 ғасыр стилінде альбом жасау, ал суреттері адамдарды қызықтырып, оларды парақтан алып, татып көруге ынталандыру" еді. Григсонның қатерлі ісігі 1989 жылдың ортасында қайта оралды және ол сол жылдың қыркүйек айында химиотерапиядан өтті; ол 1990 жылдың 12 наурызында Брод-Таунда қайтыс болды. Ол жергілікті шіркеудің, Мәсіх шіркеуінің зиратына Джеффримен бірге жерленді. Григсонның естелік жиыны 1990 жылдың маусым айында Вестминстердегі Сент-Маргарет шіркеуінде өтті; ақтық сөздерді тағам жазушылары Дерек Купер мен Пол Леви айтты.

Хабар тарату

Элизабет Дэвидтен ерекшелігі, ол радио мен теледидарға кейде-кейде шығар еді. 1984 жылы Пру Лит, Антон Мозиман, Альберт Ру және тағы екеуімен бірге Channel 4 телеарнасының "Алты аспазшы" телесериалына қатысты. Бұл сериалда танымал аспазшылар Лондондағы Дорчестер қонақ үйінде бірге тамақтанып, әрқайсысы белгілі бір тағам немесе тағамдар туралы өз ойларын және рецепттерін ұсынды. Лит алғашқы тағамдарды, Мозиман балықты, Рус етті, ал Григсон көкөністерді дайындады. Сериалға байланысты жарық көрген кітапқа оның сегіз рецепті енгізілді. Әдетінше, ол классикалық рецепттерді – "Ормандағы морковь" және француз стиліндегі жазғы пияз мен салат қосылған бұршақ – сияқты, кең бұршақ пюресімен толтырылған артишоктар сияқты, көпке танылмаған тағамдармен үйлестірді. BBC радиосында ол ингредиенттер туралы пікірлерін білдіріп, техникалар бойынша кеңес бере отырып, сұхбаттар мен пікірсайыстарға қатысты. 1989 жылғы бағдарламада ол Элизабет Раффолдтың өмірі мен оның 18 ғасырлық рецепттерін таныстырды. BBC телеарнасында ол Елизабет Дэвид, Генри Джеймс және Джеффри Григсон сияқты өзіне ұнамды тұлғаларды мадақтады, қазды қалай пісіру және дайындау керектігін көрсетті, Ұлыбританияның ең жақсы таза өнімдерін іздеді, көкөністерді пісіру арқылы денсаулықты сақтау туралы кеңес берді және Савой қонақ үйіндегі басқа аспазшылармен бірге шоу-бизнес жұлдыздары классикалық тағамдарды дайындауға тырысқанда бақылады.

Шығармалары

ЖариялаушыЖылБеттерСуретшіOCLC/ISBNЕскертулер Scano Boa Джан Антонио Сибото Ходдер және Стоутон 1963 126 – Джейн Григсон аударған Қылмыстар мен жазалар туралы Чезаре Беккари Оксфорд Университетінің баспасы 1964 212 – Григсон аударған. Кітапта сонымен қатар Allesandro Manzoni-дің «Намыс бағанасы» кітабы бар, аударған Kenelm Foster Shapes and Stories Джон Бейкер 1964 65 Джеффри Григсонмен бірлескен жұмыс Шабыттар мен оқиғалар Джон Маршбанк 1967 70 Джеффри Григсонмен бірлескен жұмыс Charcuterie және француз шошқа етін пісіру Майкл Джозеф 1967 308 М. Дж. Мотт Жақсы заттар Майкл Джозеф 1971 323 М. Дж. Мотт Балық пісіру Халықаралық шарап және тағам қоғамы 1973 288 Кеннет Суэйн Бастапқыда «Халықаралық шарап және тағам қоғамының балық пісіру жөніндегі нұсқаулығы» деп жарияланған. 1975 жылы Penguin баспасында жарық көргеннен кейін атауы қазіргі түріне қысқартылды. Ағылшын тағамдары Macmillan 1974 322 Джиллиан Зейнер Әлемдік тағамдар атласы Митчелл Безли 1974 319 Эд Дей және басқалар Саңырауқұлақ тойы Майкл Джозеф 1975 303 Ивонн Скаргон Сәбізді пісіру Abson Books 1975 36 – Шпинатты пісіру Abson Books 1976 36 – Джейн Григсоннің көкөніс кітабы Майкл Джозеф 1978 607 Ивонн Скаргон Атақты адамдармен тағам Майкл Джозеф 1979 256 Әртүрлі (түпнұсқа портреттердің көшірмелері) Обсерватор француз ас үйі Macdonald Futura 1980 305 Роджер Филлипс және басқалар (Григсонның 47 беті; Энн Уилланның 258) Джейн Григсоннің жеміс кітабы Майкл Джозеф 1982 508 Ивонн Скаргон Француз жылы Warren 1982 16 Глинн Бойд Харте Обсерватор еуропалық ас үйіне нұсқаулық Майкл Джозеф 1983 266 Әртүрлі Аталмаған Observer фотографтарының көптеген түрлі-түсті суреттері Обсерватор британдық ас үйіне нұсқаулық Майкл Джозеф 1984 232 Джордж Райт және басқалар Жерорта теңізінен тағамдар Woodhead Faulkner 1984 96 Роберт Голден және Мэнди Дойл Экзотикалық жемістер мен көкөністер Jonathan Cape 1986 128 Шарлотт Нокс Нормандия асханасы Martin Books 1987 96 Лори Эванс және Мэнди Дойл Тағамның қуанышы: Джейн Григсоннің ең жақсылары Майкл Джозеф 1992 464 Әртүрлі Джейн Григсоннің десерттері Майкл Джозеф 1993 92 Сара МакМенеми Кітаптың сыртында, бірақ мұқабасында немесе атау парағында тақырыптан бұрын кіші әріптермен «Ең жақсысы» деген сөз қосылған. Джейн Григсоннің сорпалары Майкл Джозеф 1993 92 Джейн Скротер Жоғарыда айтылғандай, кітаптың сыртында қосымша «Ең жақсысы» деген сөздер бар. Пуддинг Penguin 1996 64 –

Шаркутери және француздық шошқа етін пісіру (1967)

Григсонның тамақ және тағам дайындау туралы алғашқы кітабы 1967 жылы Майкл Джозеф баспасынан шыққан «Charcuterie and French Pork Cookery» болды. Еуропалық ауыл шаруашылығы мен асханада шошқаның тарихын қысқаша баяндағаннан кейін, кітаптың негізгі бөлімі «Шаркютери дүкеніне пикник жолшырауы» арқылы басталады, онда автор жақсы француздық шаркютериде қол жетімді шошқа өнімдерін толық сипаттайды. Оларға жеуге дайын тағамдар кіреді, мысалы, рилеттер, паштеттер, пісірілген және тұздалған шұжықтар (мысалы, Йорк және Байон шұжықтары), сондай-ақ салам және басқа түрлерінен жасалған пісірілген шұжықтар. Пісіруді қажет ететін тағамдарға шошқаның аяқтары, андуйлетті қоса алғанда шұжықтар, қара қанттар және қымбатқа түсетін ақ қанттар кіреді. Жаңа шошқа етінің басынан құйрығына дейінгі (tête және queue de porc) бөліктері де тізімде келтірілген. Келесі тарауларда шаркютери жабдықтары, шөптер мен дәмдеуіштер, соустар мен тұздықтар туралы мәліметтер берілген. Одан кейін террин, паште (суық және ыстық) және галантиндер, шұжықтар мен ақ қанттар, тұздалған шошқа еті мен ветчина, сондай-ақ жаңа шошқа етінің негізгі бөліктеріне арналған төрт маңызды тарау келеді. Соңғы төрт тарау «Шеткі бөліктер», «Ішектер», «Май» және «Қан» (қара қанттар) тақырыбына арналған. Кітапта М.Дж.Мотт салған суреттер бар. 1968 жылы алғашқы американдық басылымы жарық көрген кезде, АҚШ-тың үш жетекші аспазшысы – Джулия Чайлд, Джеймс Бирд және Майкл Филд оны «жылдың ең жақсы аспаздық кітабы» деп атады. Ұлыбританияда 1970 жылы «Penguin Books» баспасы кітапты жұмсақ мұқабамен шығарды. 1990 жылдардың соңында кітап біраз уақытқа баспадан шығып қалды, ал «The Guardian» газетінің тамақ туралы жазатын тілшісі оқырмандарды баспагерлерге хат жазып, «кітапты қайта басып шығаруға мәжбүр етуге» шақырды, бірақ 2001 жылы қайта басылып, 2019 жылға дейін баспадан түспеді. 2001 жылы шеф-аспаз Крис Галвин кітапты «шедевр» деп атады: «өте ақпаратты және жақсы жазылған, рецепт бойынша көмектесетін, қажетсіз техникалық терминдерден аулақ болып, оның орнына барлығына түсінікті сөздер мен тіркестерді қолданатын біреудің сізге қолдау көрсетуі сезімін береді, мысалы, «ингредиенттерді араластыру», «құйманы қайнатып, жылдам қайнатпау». Ең бастысы, Григсон сізді тағамдар жасауға ынталандырады, мысалы, шұжық жасау оңай шаруа екенін айтып, содан кейін соусис фуме, соусис де кампания және соуссикон сек рецептін ұсынады. Кітаптың голланд тіліндегі аудармасы (Worst, Paté: en andere Charcuterie uit de Franse Keuken) және британдық автордың тамақ туралы кітабы үшін ерекше жағдай – француз тілінде де жарық көрді.

Жақсы нәрселер (1971)

Кітаптың бөлімдері балық, ет және аң, көкөніс пен жеміс-жидектерді қамтиды, ал соңында түрлі-түрлі тақырыптар жинағы берілген. Григсонның кейбір кешірек кітаптарында ол нақты ингредиенттерді жан-жақты қарастырды: оның «Fish Cookery» кітабы екі жылдан кейін жарық көрді және оннан астам балық түрін қамтыды. Онда ол бес түрге тоқталады: киппер, лобстер, мидия, исірке және форель. Кейінірек жарық көрген кітабына қарағанда, таңдаған бірнеше тақырыбын кеңірек жазады және әртүрлі рецепттердің артықшылықтары мен кемшіліктерін талқылайды. Лобстер туралы айта келіп, одан тәтті, дәмді, еті берік және шырынды ештеңе жоқ деседі, оларды өлтірудің ең гуманды жолын талқылайды, және оларды тек лимон шырыны мен маймен ыстық күйінде жеуге болатынын айтса да, «Homard à l'Americaine» (Эдуард де Помианның «гастрономиялық какофония» деген пікірін келтіре отырып) және «Thermidor» рецепттерін, сондай-ақ «биск» рецептін ұсынады, оны «барлық сорпалардың ішіндегі ең жақсысы» деп атайды. Григсон басқа бөлімдерде де осындай тәсілді қолданады, сүйікті ингредиенттері мен тағамдарын талқылай келе, уақытын бос өткізеді. Оның таңдауларының бәрі басқа аспаздық кітаптарда жиі кездеспейді: ет бөлімінде ол сегіз бетті жұмырқаларға, он бетті тәтті безге арнайды, ал стейктер мен қуырылған еттерге ешқайсысын арнамайды. Ол жазған алты жемістің арасында алма мен шілте, қауын мен құрма бар. Ол мектепте немесе түрмеде жеген құрманың «құрма мен күріш немесе құрма мен крем ұнтағының арасындағы қорқынышты одақ» ұмытылуы керек екенін мойындайды және құрманың ет пен балық тағамдарының дәстүрлі ингредиенті екенін дәлелдейді, мысал ретінде құрма қосылған сиыр немесе қоян етін қайнату, құрма толтырылған түйеқұс және құрмамен баяу пісірілген ішектерді келтіреді. Соңғы бөлімде ол бес француз торттарын, балмұздақ пен сорбеттерді және жеміс ликерлерін сипаттайды. WorldCat 1971 және 2009 жылдар аралығында ағылшын және басқа тілдерге аударылған «Good Things» кітабының 21 басылымын тіркеген. Бастапқы басылым, төрт жыл бұрын жарық көрген шаркутери кітабы сияқты, М.Дж.Мотт салған сызықтармен безендірілген. 2009 жылы Folio Society қайта басылымда Элис Тейттің, соның ішінде түрлі-түсті суреттері болды.

Балық пісіру (1973)

Кітап алғаш рет 1973 жылы Халықаралық шарап және тағам қоғамының «Балықты пісіру жөніндегі нұсқаулық» ретінде жарық көрді, бірақ 1975 жылы Penguin баспасы шығарған қысқартылған атауымен қағаздық түрінде кеңінен танылды. Григсон рецептерде ешнәрсенің толыққанды жаңа емес екеніне сенді және басқа авторлардың рецептерін өз кітаптарына қуана қосты, көздерін нақты көрсетуге тырысты – «Интеллектуалды адалдыққа қатысты жаңалық жоқ». Оның ықпалы тек еуропалық емес: 1973 жылғы «Балық пісіру» кітабында ол Клаудия Роденнің «Жақын Шығыс тағамдары», Мэри Лэмбтің «Жаңа Орлеан асханасы» және Джеймс Бердтің «Рахат пен пікірлер» еңбектерін атады. Дегенмен, «Балық пісіру» Григсонның кітаптарының арасында британдық аспазға ең көп назар аударған кітабы, себебі, оның айтуынша, көптеген елдерде бірдей жеуге болатын құстар мен төрт аяқты жануарлар кездеседі, бірақ балық түрлері көбінесе белгілі бір аймақтармен шектеледі. Осы шектеулерді ескерсек те, Григсон британдық оқырмандарын жаңа балықты таңдауда көбірек тәуекел етуге шақырады. Ол британдық суларда кемінде 50 түрдің бар екенін, соның ішінде моллюскалар мен тұщы су балықтары жоқ екенін айтады және аспаздарды «көбікпен қапталған және тым пісірілген треска мен камбаладан» басқа нәрселерді де сынап көруге шақырады. «Балық пісіру» кітабының тараулары: «Балықты таңдау, тазалау және пісіру»; «Бульондар, соустар және майлар»; «Балық шорбалары мен сорпалары»; «Жазық балықтар»; «Теңізден тағы балықтар»; «Ірі балықтар»; «Тұщы суда ұсталған балықтар»; «Моллюскалар мен қабықты жануарлар»; және «Тұздалған және консервіленген балықтар». Кітап балық атаулары мен аспаздық терминдердің сөздіктерімен аяқталады. Алтыншы тараудың атауындағы «ірі» сөзі көлемге қатысты, ерекшелікке емес: оған тунец, қылыш балық, акула және күнбалық кіреді. Григсон теңіз балықтарының арасында тек балық тілі мен балық тұқымдасына, ал тұщы су балықтарының арасында – форель мен лососке сапалық тұрғыдан «ірілік» береді, сондай-ақ балық тұқымдасы, лобстер және ракушкаға. Классикалық рецепттермен қатар, мысалы, балық Véronique, буйабес, мидия marinière және лобстер Thermidor, Григсон ингредиенттердің ерекше үйлесімдерін ұсынады, соның ішінде Грюйер ірімшік соусымен треска бифштегі, қазқылдақпен мидия, скумбрия және артишок сорпасы, сондай-ақ помидор, қаймақ және вермут соусындағы шағын креветкалар. Мидияға арналған бөлімдегі бір мәлімдеме кітап жарық көргеннен кейін бірнеше жыл өткен соң шағын дауға себеп болды. Григсон мидия пісірілгеннен кейін ашылмағандарын тастау керек деп жазады. Ол себебін көрсетпейді, бірақ көптеген кейінгі авторлар жабық мидияны жеудің зиянды екенін, жай ғана мүмкін емес екенін болжайды. Австралиялық Балық шаруашылығын зерттеу және дамыту корпорациясы 2012 жылы осы болжамды жоққа шығару үшін зерттеу жүргізді. Григсон кітаптың қайта қарастырылған басылымының мәтінінің үштен екі бөлігін аяқтаған кезде қайтыс болды. Оның редакторы Дженни Дерехам 1973 жылдан бері жарияланған қосымша рецепттер мен мақалаларды пайдаланып, қайта қарауды аяқтады. Ол 1993 жылы Майкл Джозефтің қатты мұқабалы және Penguin баспасының жұмсақ мұқабалы нұсқасында «Джейн Григсонның Балық кітабы» деген атпен жарық көрді. The Independent газетінде жаңа басылымды қарап шыққан Майкл Липман көптеген рецепттер қазіргі талғамға сәйкес жаңартылғанын, «біршама аз қаймақ пен май» қосылғанын және алғашқы басылымның оқырмандарына беймәлім жаңа қызығушылықтарды зерттегенін атап өтті, мысалы, сашими және севиче.

Ағылшын тағамдары (1974)

Кітаптың кіші тақырыбы – «Джейн Григсон таңдаған антология». Алдыңғы кітаптарындағыдай, Григсон рецепттерінде жаңалыққа таласпайды және авторлары белгілі болған рецепттерді дәл көрсетуге ұқыпты болды. Кітапта сорпалар, ірімшік пен жұмыртқадан жасалған тағамдар, көкөністер, балық, ет, құс еті мен жабайы аң, пудингтер, торттар, печеньелер мен қамырдан жасалған тағамдар, сонымен қатар толтырма, соустар мен консервілер туралы ақпарат бар. Джиллиан Зейнердің сызбалары ас үй техникасын, материалдарды және құрал-жабдықтарды көрсетеді. Кіріспеде Григсон жақсы ағылшын тағамын және оның төмендеуін талқылайды. Кіріспеде басқа бір мәселе – Францияда көптеген көрнекті аспаздық жазушылар ер адамдар болса, Англияда Ханна Гласс пен Элиза Актон сияқты әйел жазушылар ерекше көзге түседі. Олардың көптеген рецепттері келесі тарауларда келтірілген. 1979 жылғы қайта басылымның кіріспесі ағылшын тағамының жағдайына тоқталып, британ мектептерінде аспаздық өнерді жақсы оқыту қажеттігін айтады. Григсон жақсы, жергілікті өндірілген тағамның артықшылықтарын баса көрді, ол, оның айтуынша, үлкен коммерциялық компаниялар ұсынатын тағамнан жақсы ғана емес, көбінесе арзанға түседі: «Саудада "жаңа" және "үй жасаған" сияқты сөздер жалғанды айту үшін қолданылады». 2010 жылы «50 ең жақсы аспаздық кітаптар» зерттеуінде Рейчел Кук Григсонның «көптеген керемет кітаптарының» қайсысы ең жақсы екені даулы екенін жазды, «бірақ ол әрқашан ең көп атаққа ие болған – «Ағылшын тағамы» кітабы». Кук сыншы Фэй Машлердің пікірін келтіреді, ол Григсон «ағылшын тағамы тақырыбына мақтаныш сезімін қайтарды және осы біршама қиын жағдайдағы асханада әлі де аймақтық ерекшеліктер бар екенін дәлелдеді». Кітапта негізінен ағылшын рецепттері келтірілген, бірақ кейде Уэльс пен Шотландияның асханаларынан да алынған. Кук оны «әрине, ғалымдық еңбек: мұқият зерттелген, кең ауқымды және өте нақты» деп сипаттайды, бірақ сонымен қатар «жүздеген тамаша рецепттер бар, олардың көпшілігі қысқа, дәл және сәтті дайындалады. Креветка соусымен пісірілген тұқылы балыққа немесе дұрыс жасалған Корнуолл пастысына қарсы тұруға кім батылады?» Кітаптағы пудингтердің ішінде Йоркширлік құрақты пайы, қоңыр наннан жасалған мұз, патшайымның пудингі және Суссекс көлінің пудингі бар. «Ағылшын тағамы» 1974 жылы жылдың ең жақсы аспаздық кітабы үшін «Гленфиддич» сыйлығын жеңіп алды. 2002 жылы Лондонның «Ebury Press» баспасы Софи Григсонның кіріспесімен жаңа басылымын жарыққа шығарды. Оны қарап, Линдси Барехам былай деп жазды: «Егер сізде осы маңызды кітаптың бір данасы болмаса, қазір біздің жеуге болатын мұрамызға инвестиция салудың уақыты келді, оны біздің өндірген ең жақсы жазушылардың бірі жеңілдетіп берді».

Дүниежүзілік азық-түлік атласы (1974)

"Әлемнің керемет аймақтық тағамдарына гурманның нұсқаулығы" деген тақырыппен шыққан бұл 319 беттік кітапты атлас және кеңінен суреттелген анықтамалық еңбектерге маманданған Митчелл Бизли баспасы жариялаған. Григсон "қосымша редактор" ретінде көрсетілген. Джеймс Берд "Эпикурейлік саяхат" деген кіріспе жазған. Кітапта әлемнің түрлі аймақтарындағы ингредиенттердің суреттері мен сипаттамалары келтірілген: балық, ет, көкөністер, саңырауқұлақтар және жемістер. Еуропа, Африка, Азия, Австралия және Американың асүйлері қамтылған. Америкалық басылымы 1974 жылы Simon & Schuster баспасынан шыққан. Кітап 1984 жылы Австралия мен АҚШ-та, 1988 жылы Ұлыбританияда қайта басылып, 1989 жылы қайтадан басылды.

Саңырауқұлақ мейрамы (1975)

"Саңырауқұлақ тойы" 1975 жылы Майкл Джозеф баспасынан жарық көрді. Кітап алты тараудан тұрады. Бірінші тарауы, "Ең жақсы жеуге жарамды саңырауқұлақтар", жиырма түрлі саңырауқұлақтың сипаттамасын қамтиды: танымал өсірілетін Агарикус биспорус, түймешөп, кепшек, гирольдер және үйреншікті емес мацутаке, қолшатыр, шұбар қақпақ, ағаш көгілдірі және тағы да басқалары. Әрқайсысы Ивонн Скаргонның сызбасымен суреттелген, одан кейін дәмдік сипаттамасы мен негізгі пісіру нұсқаулары келтіріледі. Келесі тарауда консервіленген саңырауқұлақтар, соустар, ішектер және сорпалар туралы айтылады, соның ішінде Ханна Гласс, Элиза Актон, Мари Антуан Карем, Хильда Лейел және Григсонның ұстазы мен досы Элизабет Дэвидтің рецепттері де бар. Саңырауқұлақтан жасалған негізгі тағамдар туралы тарауда – ашық пісірілген тортта немесе жабық пирогта, кремді тортта немесе бадаммен толтырылған, немесе генуэздік стильде пісірілген – басқа ингредиенттер рецепттерде екінші рөлде болады, бірақ "Балықпен саңырауқұлақтар" және "Етпен, құс етімен және аң етімен саңырауқұлақтар" бөлімдерінде оларға көбірек мән беріледі. Жапон және қытай тағамдарында қолданылатын негізгі саңырауқұлақтар туралы бөлімнен кейін, саңырауқұлаққа қосылатын соустардың бес негізгі рецептісі қосымшада келтірілген. WorldCat 1975-2008 жылдар аралығында жарық көрген кітаптың 18 басылымын тіркеген.

Джейн Григсонның көкөніс кітабы (1978)

Бұл кітап үшін Григсон қарапайым әліпбилік тәртіпті қолданды. Кітапта 80-нен астам көкөніс туралы тараулар бар, мысалы, артишок пен ямс. Көптеген тараулар үш бөлімнен тұрады: көкөністер туралы қысқаша тарихи мәлімет, оларды дайындау бойынша кеңестер және оларды пайдалану рецепттері. Автор өзінің ұнатуын және ұнатпауын жасырмайды; ол артишок пен құралайды «біз өсіре алатын ең керемет екі көкөніс» деп мақтайды, бірақ қысқы репа мен шведтерді «сол қайғылы жұп» деп атайды және кәділге өмір бойы жек көрінісі бар екенін мойындайды. Ал теңіз шүйесін, керісінше, оның нәзік дәмі үшін ғана емес, сонымен қатар кітаптағы Англияда өсетін жалғыз көкөніс ретінде жоғары бағалайды. Григсон саңырауқұлақты кітаптан шығарып тастауды ойластырған, себебі олар көкөніс емес және ол 1975 жылы оларға толық кітап арнаған болатын, бірақ «оларды шығарып тастауға болмайды» деп шешіп, оларға екі беттік тарау берді, олардың таңдауын және дайындалуын қамтиды, сондай-ақ саңырауқұлақ сорпасы мен саңырауқұлақ пирогының рецепттерін ұсынады. Сондай-ақ, авокадо пен помидор сияқты дәмді жемістер де кірген. Еуропалық асүйінде таныс ингредиенттермен қатар, Григсон бұршақ өршіктері, қытай артишогы, окра, тәтті картоп, пигнюттар және 1970 жылдары оқырмандарына жақсы белгілі емес басқа да көкөністер туралы бөлімдерді қосты. Ең ұзын тараулар – салат (13 бет), шпинат және помидор (әрқайсысы 18 бет) және картоп (24 бет). 1979 жылы алғашқы американдық басылымға жазған алғы сөзінде Григсон британдық және американдық аспазшылардың бір-бірінің өлшемдер жүйелерін шатастыратынын атап өтті (АҚШ-тың қатты ингредиенттер үшін салмақ емес, көлемді пайдалануын мысал келтіре отырып), бірақ екі ел де супермаркеттердің көкөністердің дәміне емес, сыртқы түріне еліктеуінен зардап шегуде. Бұл кітап авторына алғашқы Гленфиддих Тамақ және сусын жазушысының «Жыл адамы» сыйлығын және екі Андре Саймон естелік сыйлығының біріншісін әкелді.

Атакпен бірге тамақтану (1979)

Кітаптың бастауы 1978 жылы Григсонның The Observer журналының түсті беттеріне жазған мақалалар сериясынан басталады және оны жартылай аспаздық кітап, жартылай әлеуметтік тарих деп сипаттайды. Оның баспашысы: «Ол сүйікті романдарын қайта оқыды, үлкен галереялардағы суреттерді қайта қарады, үйлерді, хаттарды, күнделіктерді және өзі таңдаған әйгілі ерлер мен әйелдердің қолданған (немесе жазған) аспаздық кітаптарын зерттеді» деп жазды. 17 ғасырдағы «үлкен күнделікші және салатты жақсы көретін» Джон Эвелиннен бастап, ол батыс асханасының хронологиялық дамуын көрсетеді. Оның басқа мысалдары: 18 ғасырдан (Парсон Джеймс Вудфорд), 18 және 19 ғасырлардың шектесінен (Джейн Остин, Томас Джефферсон және пастор Сидней Смит), 19 ғасырдың шарықталу кезеңінен (Лорд және леди Шафтсбери, Александр Дюма және Эмиль Зола); және 20 ғасырға дейін – «гурман Парижінде Марсель Прустпен және Живернидегі су лилиялары арасында Клод Монемен». Эвелинге арналған тараудың кіріспесінде Григсон британдық тағамына оның үлесін – Жан Батист де Ла Квинтинидің еңбектерін аудару, мұз үйлерін насихаттау және қысымды қазанның алғашқы мысалын тіркеу арқылы сипаттайды. Ол оның көкөністер туралы, мысалы, қызылша туралы пікірін келтіреді: «қарапайым, бірақ әдеттегідей май мен сірке суымен жегенде, бұл жаман салат емес». Эвелиннің бағы жыл бойы үстелге әртүрлі жасыл салат қоюға мүмкіндік беретіндей етіп ұйымдастырылған; Григсон Эвелиннің салаттарына арналған бальзамнан бастап трип мадамға дейінгі 35 түрлі ингредиенттің тізімін келтіреді. Романшыларға арналған тарауларда Григсон олардың кітаптарында айтылған тағамдардың рецепттерін ұсынады, соның ішінде Джейн Остин үшін ақ сорпа және кондитерлік нанның фрикасесі, Зола үшін аспаржа сорпасы және равигот соусымен теңіз тілмашының филесі, Пруст үшін Brill Radziwill және Boeuf à la mode, ал тамақ туралы кітап жариялаған Дюма үшін ол капуста сорпасы, креветкамен жұмыртқа және тағы да басқа рецепттерді басып шығарады. Григсонның өзінің ең сүйікті туындысы 1982 жылғы жемістер кітабы болғанымен, ол «Атақтылармен тағам» кітабына ерекше қызығушылық танытқандығын айтты.

The Observer French Cookery School (1980) француз аспаздық мектебі

Бұл кітап Observer сериясының туындысы болды. Оның екі авторы, Париждегі Ла Варенн аспаздық мектебінің Григсон мен Энн Виллан, кітап үшін Observer мақалаларын кеңейтті. 300 беттің көп бөлігін құрайтын Уилланның бөлімдерінде пісірудің әртүрлі жақтары, мысалы, сүйектен ет алу, шу бәліш жасау, желатин қолдану және су ваннасында пісіру туралы техникалық кеңестер берілген. 1991 жылғы библиографияда Григсонның 47 беттік «Француз тағамы және асүй терминдерінің антологиясы» бөлімі «жеке бақылауға толы, ықшам, бірақ толыққанды жазылған сипаттамалардың әліпбилік тізімі; дерлік өз алдына бір кітап» деп сипатталған.

Джейн Григсонның жеміс кітабы (1982)

Григсон үшін бұл кітапты жазу оның басқаларынан гөрі көңілді болды. Оның жемістерге деген ерекше құштарлығы оны кіріспесінде ірі жеткізушілер ұсынатын сапаға наразылық білдіруге итерді:

Тамақ саудасы теңдік принципін бұрмалап, өзіне де ыңғайлы келетіндей, әрбір тағамның басқа ұқсас тағамдар сияқты арзан да, ешқандай жағымсыз емес болуы керек деп ойлайды. Осы қателік тауық, картоп және нанды бүлдірді. Ешбір шарап сатушы тек нашар шарапты сатпайды, ешбір гүл дүкені тек бақша гүлдерімен шектеліп қалмайды. Көкөністер мен жемістерге келгенде, көбінесе бау-бақшаның ең төменгі сапалы өнімдерімен ғана шектеліп қаламыз. Кітаптың құрылымы үш жыл бұрын жарық көрген көкөністер кітабына ұқсас: әр жеміске арналған тараулар, алмадан бастап қарбызға дейін әліпбилік тәртіппен реттелген. Арасында банан, шие, алмұрт және клубника сияқты таныс жемістермен қатар шеримоя, медулар, персимон және саподилла да кездеседі. Бұл кітапта 46 тарау бар, олардың жалпы көлемі 432 бетке жетеді. Кітап жемістерге қатысты әртүрлі тақырыптармен аяқталады, мысалы жемістер мен шараптарды үйлестіру, жеміс консервілері және жеміспен бірге жеуге қолайлы печеньелердің рецепттері. Григсон жемістерді ет, құс еті немесе балықпен үйлестіретін көптеген тағамдар туралы егжей-тегжейлі мәлімет береді, соның ішінде алмалы фазан, абрикос қосылған қоян, банан қосылған камбала, шие қосылған бөдене, жүзім қосылған бұқа мүшесі және алмұрт қосылған шабақ сорпасы. Григсон өзінің ұнаған және ұнамаған нәрселерін ашық айтады. "Рубарб: бала күтушінің тағамы. Гувернантканың тағамы. Мектеп тағамы". Ол оның кейбір рецепттерін қосуға тұрарлық деп санайды, бірақ оларды әдемі деп атауға келмейді – "жаман емес, бірақ әдемі де емес". Petits Propos Culinaires журналында жарияланған рецензиясында Джейн Дэвидсон оны "тамаша" деп сипаттап, "Анекдоттар, тарих, поэзия және жеке бағалау, сондай-ақ таныс және сирек кездесетін өнімдерді қалай пайдалану туралы практикалық кеңестердің бәрі осында бар. Мишлен тілімен айтқанда, төрт жұлдыз және алты орындық" деді. "Көкөністер кітабы" сияқты, осы кітап та Григсонға Glenfiddich және André Simon сыйлықтарын әкелді.

Еуропалық ас үйдің бақылаушысы (1983)

Григсон 1983 жылы "The Observer Guide to European Cookery" атты кітап жариялады. Ол "The Observer" басылымындағы бастапқы мақалаларын осы 256 беттік кітапқа енгізді, оны авторлық құқығы көрсетілмеген "Observer" фотографтары кеңінен суреттермен толықтырды. Бір рецензент автордың өмірінің бір бөлігі Францияда өткенін ескеріп, француз тағамдарынан бастауын күтуге болатынын айтты, бірақ Григсон былай түсіндіреді:
Грекия бірінші орында, онда классикалық және грек аспазшылары бүгін таңғажайып көрінбейтін терминдермен тағам туралы теориялар жасаған. Бұл сөздердің толыққанды мағынасы бар. Италия Грекияның біліктілігін қабылдады, себебі бай римдіктер Афинадан аспаздық шеберлерді жалдаған, дәл сол сияқты, солтүстік елдер де шеберлерін іздеу үшін Парижке жүгінген. Испания арқылы араб тағамдары мен бақша шаруашылығы, сондай-ақ Америкадан келген жаңа көкөністер мен тағамдар Еуропаның қалған бөлігіне тарады. Португалия өзінің саяхат пен жаңалықтар ашу дәуірінде осы процеске қатысты. Франция келесі, Жерорта және Атлант мұхиттарының арасындағы ерекше және бірегей орналасуда, Ренессанс пен Жаңа әлемнің мүмкіндіктерін пайдалануға толықтай дайын. Әр тарауда Григсон белгілі және ерекше рецепттерді үйлестіреді. Грекияға арналған алғашқы тарауда тарамсалата, муссака және дольмадес рецепттері жаңғақ соусындағы қоян еті мен бұзау миының салатымен бірге келтірілген. Италиялық рецепттерге миландық ризоттосы бар оссо буко, Parmigiana di melanzane және vitello tonnato сияқты классикалық тағамдар, сонымен қатар, грильденген шабақ, пармезанмен сола, шошқаның аяқтарымен трип және зәйтүнмен қуырылған қозы еті кіреді. Осыған ұқсас айырмашылықтар басқа тарауларда да кездеседі: сардинадан асып түсетін португал асханасы, стейк пен бүйрек пудингінен асып түсетін британ асханасы және smörgåsbord-тан асып түсетін скандинавия асханасы. Григсон сипаттаған, көпке таныс емес тағамдардың арасында джентльмен соусымен сиыр еті филесі, халат киген тауық, салқындатылған жүзім сорпасы, құлпынай, қызыл шарап сорпасы және сібірлік равиоли бар. АҚШ-та кітап 1983 жылы Atheneum баспасында "Джейн Григсонның еуропалық асүй кітабы" деген атпен жарық көрді.

Британдық аспаздыққа арналған бақылаушының нұсқаулығы (1984)

Бұл 231 беттік кітаптың макеті мен көзқарасы өткен жылғы еуропалық тамақ дайындау туралы нұсқаулыққа ұқсас, бірақ оның алдыңғы басылымынан айырмашылығы, газет рецепттерін жариялағанға дейін кітап түрінде шығарылды. Британдық аймақтар тоғыз бөлімде қарастырылады, әр бөлімінде аймақтың сипаттамасы мен ингредиенттері келтірілген кіріспе берілген, одан кейін аймақтағы жерлерге байланысты рецепттер ұсынылады. Оңтүстік-Батыс бөлімінде Гидли Парк мейрамханасының корнуоллдық буйабесі; Седжмур бақа етінен жасалған тұшпара; майлы торт; және "Корнуоллдың ең танымал және ең бұрмаланған тағамы" – корнуоллдық пасти – "Амин сөзіндегідей, созылған 'а' әрпімен айтылады". Лондон мен Оңтүстік бөліміндегі тағамдардың ішінде сиыр еті мен бүйрек тұшпарасы (сиырдың қабырға еті мен қозының бүйрегінен жасалған); тұздалған сиыр еті; нан мен майлы тұшпара бар. Мидлендс аймағынан келген тағамдар: қоян мен шошқаның құйрығынан жасалған тұшпара; Олдберидің қайың пирогы; Бейкуэлл тұшпарасы; Шрусбери торттары. Шығыс Англия бөлімінде шалқан пирогы; толтырылған кескілеген үйрек; Линкольнширдің шабдалы наны; және Кембридж университетінің Тринити колледжімен байланысы бар крем-брюле кіреді. Солтүстік-Шығыс бөлімінде Григсон қой еті мен пияз шорпасы, мидия немесе устрица тұшпарасы және "тесіктегі бақа" рецепттерін ұсынады. Солтүстік-Батыс аймағынан келген тағамдар: банкадағы креветкалар, Ланкаширдің ыстық тағамы, Ливерпульдің скаус тағамы, Камберленд шұжығы және Hindle Wakes тауық тағамы. Кітаптың бойында Григсон белгілі классикалық тағамдармен қатар, көбінесе танылмаған тағамдарды да ұсынады. Шотландия бөлімінде шотландтық шұжық, хаггис, Атолл шұжығы және қысқа нан рецепттері, сондай-ақ шотландтық тоқылған тағам және қойдың басынан жасалған Powsowdie шорпасы бар. Уэльс тағамдарының арасында каул мен уэльстік "қоянға" caveach (тұздалған скумбрия) және Леди Ланавердің тұзды үйрек еті қосылған. Соңғы бөлімде, Ирландияда, ирландтық тұшпарасы мен содалы нан, қызылша шорпасы және боксти (картоптық кеспе) ұсынылады. Әр бөлім Дерек Купердің "Аймақтық сусындар" тақырыбындағы мақаласымен аяқталады. Англия мен Уэльс аймақтарында көбінесе сыра мен сидр, ал оңтүстікте кейбір шараптар ішеді. Камбрия үшін слоу джин, Шотландия үшін виски, Ирландия үшін виски мен стаут ұсынылады.

Экзотикалық жемістер мен көкөністер (1986)

Бұл кітапта суреттер ерекше маңызды рөл атқарады, және суретші Шарлотта Нокс британдық және американдық басылымдардың мұқабаларында бірдей аталып көрсетілген. Баспагер бұл кітапты "Әлемнің ыстық климатындағы жемістер мен көкөністерге арналған суреттелген нұсқаулық" деп сипаттайды. Григсон әрбір жемістің немесе көкөністің таңдалуы, дайындалуы және тағамда қолданылуы туралы, сондай-ақ олардан дайындалатын рецепттер туралы түсіндірмелер қосты. Олардың ішінде манго және карамбола салаты, манго және пау-паудан жасалған пісірілген торт, персимон фуджиі, жеміс бөлімінде – гранат соусымен сұр мулет, ал көкөніс бөлімінде – банан және тауық, малай стиліндегі жылан лақтары, шәрбағалы карри, ямс және ешкі етінен жасалған тұшпара бар. Кітап банан жапырағынан бастап куркумаға дейінгі 14 дәмдеуіш пен шөп туралы бөлімдермен аяқталады. 1987 жылы АҚШ-та Генри Холт баспасы "Экзотикалық жемістер мен көкөністермен тамақ дайындау" деген атпен кітапты жариялады.

Картоп пісіру (1975) және шпинат пісіру (1976)

Бұл екі кітапшаның әрқайсысы 36 беттен тұрады және Бристоль қаласындағы «Abson Books» үшін жазылған. Олардың құрылымы бірдей: көкөністі таңдау, сатып алу және дайындау туралы қысқаша ақпарат, одан кейін әрқайсысы 37 рецепт. Екі кітап та көкөніс өсіру туралы кеңестермен аяқталады. Шпинат кітабы бастапқыда мұқабасына бекітілген тұқымдық пакетімен сатылған.

Француздар жылы (1982)

Бұл кітапша (16 бет) құрамында Григсонның алты рецепті бар, бұл рецепттер алғаш рет The Radio Times журналында жарияланған. Ол сол аттас BBC телесериалын сүйемелдеу үшін шығарылды: "12 фильм-портреттегі француз өмірінің күнтізбесі". Кітапшаның әр бөлімінде Григсонның бір немесе екі беттік кіріспесі бар, онда рецепт серияда көрсетілген француз адамымен байланыстырылады – жол тасымалдаушысынан бастап божоле шарап өндірушілер кооперативінің сексен жастағы төрағасына дейін.

Жерорта теңізі тағамдары (1984)

Бұл басылым 96 беттік, қатты мұқабалы кітапша, онда көптеген түрлі-түсті фотосуреттер мен тағамдардың сызбалары бар. Оны J. Sainsbury супермаркеттер желісі үшін Woodhead Faulkner баспасы шығарды. Келесі жылы жаңа және кеңейтілген нұсқасы жұқа мұқабамен басылып шықты; ол 1991 жылы «Жертеңіз асүйі» деген атпен қайта басылды. Кітапта жертеңіздік ингредиенттер, соустар мен дәмдеуіштер, сорпалар, алғашқы тағамдар мен мезелер, балық, ет, құс және аң, күріш және нан, тәтті тағамдар туралы бөлімдер бар. Сипаттамалармен және тарихи анықтамалармен қатар, Григсон практикалық кеңестер береді, мысалы, fegato alla veneziana дайындау үшін: «Бауырды жартылай қатырыңыз, сонда оны жұқа, қағаз сияқты кесуге болады». Ал 50 тілім сарымсақ қосылған тауық қайнатпасына (poulet aux cinquante gousses d'ail) қатысты сарымсақ мөлшері туралы сенімділік білдіреді: «Олардан жасалған пюре өте дәмді және тануға келмейді».

Нормандияның тамақтануы (1987)

Бұл кітап "Сенсбери" үшін жарық көрді және бұрынғы Жерорта теңізі аймағына арналған басылымның үлгісін ұстанады. Бұл 96 беттік, көп суреттермен толықталған "Сенсбери аспаздық кітабы" сериясына жаңа қосымша. Мэнди Дойлдың сызбалары мәтінде сипатталған кейбір техникалардың егжей-тегжейін көрсетеді. Бөлімдер ингредиенттер мен арнайы тағамдарға, сорпалар мен бірінші блюдаларға, балық және теңіз өнімдеріне, ет, құс және аңға, сондай-ақ десерттер мен сусындарға арналған. Кіріспесінде Григсон: "Мен үшін Нормандия асүйі – ең жоғары сапалы ингредиенттерді табу ықыласымен бірге, жақсы, қарапайым үй тағамдарына оралу" деп жазады. Кітап супермаркет желісі үшін жарық көргенімен, Григсонның рецепттерінде осындай дүкендерде негізгі ингредиенттерді табу қиын болатын тағамдар бар, мысалы, қоянның белдемесі (қоян болмаса, тауық қолдануды ұсынады) lapin à la moutarde үшін және fricandeau à la oseille үшін қышқыл шөп (қажет болған жағдайда шпинатты ауыстыруға болатынын айтады).

Басқалардың кітаптарға қосқан үлестері

1991 жылы Petis Propos Culinaires журналында жарияланған библиографияда Григсонның басқа авторлардың кітаптарына қосқан үлесі көрсетілген: Айдан Бейли, Элизабет Ламберт Ортис және Хелена Радектің «Құрамы кітабы» кітабына жазған кіріспесі; «Францияға арналған Shell нұсқаулығындағы» бес кіріспе мақаланың бірі, онда ол Франциядағы азық-түлік дүкендері – балық дүкендері, кондитерлік дүкендер, супермаркеттер және т.б. – туралы кеңес береді және оларда қалай сауда жасауға болады; сондай-ақ Патрик Рэнстің «Француздық ірімшігі кітабына» шамамен 1600 сөзден тұратын алғы сөз. Джиллиан Райлидің Жакомо Кастельветроның 1614 жылғы «Италияның жемістері, шөптері мен көкөністері» кітабының жаңа аудармасына жазған алғы сөзінде Григсон Кастельветроның еңбегімен және осы басылымда кеңінен қолданылған Джованна Гарцонидің суреттерімен танысқанын айтады. WorldCat Григсонның тағы бес кітапқа жазған кіріспелерін тізімдейді: Elle Cookbook (кейіннен The Art of French Cuisine деп қайта басылды); Элис Уотерстің The Chez Panisse Menu Cookbook кітабының британдық басылымы; Фрэнсис Бисселдің «Аспаздың күнтізбесі»; Тесса Трейгер мен Мими Эррингтонның «Жуыну құралдары мен азық-түлік тауарларының толық каталогы»; және Джеффри Григсонның кітабының жаңа басылымы.

Тамақтың рақаты: Джейн Григсонның ең жақсысы (1992)

Григсонның кітаптарынан алынған 464 беттік рецепттер жинағын Рой Фуллик құрастырып, Майкл Джозеф баспасы жариялады. Алғы сөзінде Фуллик бұл кітаптың «Джейн Григсонның аспаздық шеберлігі мен білімін көрсетуге, сонымен қатар практикалық аспаздық кітап ретінде қызмет етуге» арналғанын жазады. Кіріспесін Элизабет Дэвид жазған, ол Григсонмен достығын еске түсіріп, оқырмандарға Григсонның классикалық аспаздық жазушы ретінде танылғанын, бірақ ол 1960 жылдардың соңында кулинария әлеміне енгенін еске салады. «Жазудың айқындығы және осы жас автордың көрсеткен сенімді білімі бәріміз үшін жаңалық болды» дейді Дэвид. Ол «бұл алуан түрлі, бірақ үйлесімді жинақ» Григсонның ерте қайтысынан аспаздық әлемнің қандай зиян шеккенін еске түсіріп, оқырмандарды Григсонның туындыларын көбірек танысуға шақырады. «Оның кітаптарын қонақ бөлмесінде оқып та, ас үйде пайдаланып та табуға болады». Кітаптың негізгі бөлімі сегіз тараудан тұрады: «Англиядағы үй», «Франциядағы үй», «Шаркутерия», «Жер ортасы», «Еуропалықтар», «Америка», «Үндістан және Алыс Шығыс» және «Тәттілер мен тойлар». Кітапта Элиза Актон, Ханна Гласс, Мария Рунделл және Огюст Эскофье сияқты бұрынғы авторлардың, сондай-ақ Элизабет Дэвид, Ричард Олни, Джулия Чайлд, Элис Уотерс, Антонио Карлуччо және Григсонның қызы Софи сияқты замандастарының рецепттері бар. Рецепттер Григсонның әдеттегі тарихи ақпараттарымен ұштастырылған: Лорд Байрон, Чосер, Касанова, XIV Людовик, Эвелин, Сидней Смит және «Танымал адамдармен тағам» кітабынан алынған басқа да тұлғалар кездеседі. Кітап 2015 жылы Грюб-стрит баспасынан Григсонның қайтысының 25 жылдығына арнап «The Best of Jane Grigson: The Enjoyment of Food» деген атпен қайта жарық көрді.

Джейн Григсонның десерттері (1993)

Бұл Майкл Джозеф бір мезгілде жарыққа шығарған Григсонның рецепттерінен құралған екі кітаптың бірі. Кітап 92 беттен тұрады, қатты мұқабалы және кішкентай форматта. Оның ішінде сызықпен салынған суреттер бар, ал кітапта бұрын жарық көрген Григсон кітаптарынан алынған 50 десерт рецептісі келтірілген. Олардың ішінде Роберт Саутидің жалбыз жемісінен жасалған пирогы мен Элизабет Раффалдтың апельсиннен жасалған құймағы сияқты ескі рецепттер, сондай-ақ шетелдерден (Австриядан қызыл жеміс пирогы, Франциядан клубникадан жасалған қуырылған нан, Түркиядан тәтті тығын қабақ) және британдықтардың сүйіктісі – жазғы пудинг рецептері бар.

Джейн Григсонның шұпысы (1993)

Алдыңғы томдағыдай, кітапта Григсонның бұрынғы кітаптарынан 50 рецепт бар. Буйлябайс, газпачо және көкпиязбен жасалған шұпы сияқты белгілі классикалық сорпалар, шабдалы мен алма, қызыл пияз бен шарап, қияр мен шөп сияқты көбірек ерекшеліктері бар рецепттермен кезектеседі.

Пудингтер (1996)

Бұл 64 беттік, шағын форматтағы (шамамен A6) "Пингвин 60s сериясы" миниатюралық кітаптарының бірі. Осы серияға Элизабет Дэвидтің "Пепероната және басқа итальян тағамдары" мен Софи Григсонның рецепттер жинағы "Софидің үстелінен" кіретін бірнеше кітап жатады. 1993 жылғы десерттер жинағы сияқты, бұл кітапта да Григсонның бұрын жарық көрген кітаптарынан материалдар қайта пайдаланылды.

Мұрасы мен беделі

1991 жылы Джейн Григсонның есімімен Траст қоры құрылды. Оның мақсаты – «азық-түлік туралы, оның мәдени және тағамдық қырларын, сондай-ақ оны дайындау өнерін түсінуді дамыту». Қор жыл сайын шілде айында Оксфордтағы тамақ және тағам дайындау симпозиумында өтетін Джейн Григсон лекциясын қаржыландырады. 2015 жылы оның қайтыс болғандығының 25 жылдығына орай, тамақ тақырыбында жазылған алғашқы ғылыми емес кітап авторы үшін Джейн Григсон сыйлығы тағайындалды. Григсонның өмірден озғаннан кейін көп ұзамай, оның құрметіне Джейн Григсон қоры аясында тамақ және тағам дайындау туралы кітапхана құру ұсынылды. Софи Григсон анасының тамақ кітаптарының негізгі бөлігін тұрақты негізде қолдануға рұқсат берді. 1992 жылы ашылған Джейн Григсон кітапханасы бастапқыда Лондон қаласындағы Гилдхолл кітапханасында орналасқан. 2005 жылға қарай, сыйлықтар мен мұрагерліктер есебінен кітапхананың қоры екі есеге өсіп, 4000-нан астам томды құрады. 2005 жылы ол Оксфорд Брукс университетіне көшірілді. Кітапхана ғалымдардың, зерттеушілердің және жалпы жұртшылықтың қолдануына ашық. 2015 жылдың наурыз айында университет «Джейн Григсон: Жақсы заттар» атты бір айлық көрме ұйымдастырды, онда оның өмірі мен еңбектері талданды. 1992 жылы Халықаралық Аспаздық Мамандар қауымдастығы «Джейн Григсонның тамақтың мәдени контекстін кеңейтудегі ерекше қабілетін, сонымен қатар еңбекқор, бірақ догматикалық емес ғылыми тәсілді пайдалана білуін» құрметтеу үшін Джейн Григсон сыйлығын жариялады. Алғашқы жүлдеге канадалық жазушы Маргарет Виссер «The Rituals of Dinner» еңбегі үшін ие болды. Басқа жеңімпаздар: 1995 жылы Элизабет Дэвид пен Джилл Норман, «Салқын айлардың өнімі: мұз бен мұздақтың әлеуметтік тарихы», ал 2014 жылы Янсис Робинсон, Джулия Хардинг және Хосе Воуилламоз, «Шарап жүзімдері» үшін. 2015 жылы оның қайтыс болғандығының 25 жылдығына орай, The Food Programme бағдарламасы Григсон және оның британдық тамақ мәдениетіне тигізген әсері туралы екі бөлімдік арнайы бағдарлама таратып берді. Хамбл Григсонның еңбегі британдықтардың назарын Ханна Глассе, Элизабет Раффалд, Мария Рунделл және Элиза Актон дайындаған Индустриялық революция дәуіріндегі британдық тағамдарға бұрды деп санайды; Хамблдің сөзіне сүйенсек, бұл «британдықтардың тамақтану әдеттеріне өте зор өзгеріс әкелді». Ол бұл әсердің себебі Григсонның жазу стилі оқырманға жақын және ағылшын тағамдары көптеген тағамдарды қайтадан танымал етті деп жазады. Шеф-аспаз Шон Хилл Григсонның «мұрасы жалғасуда – ол әлі аяқталған жоқ» деп сендіреді; оның пікірінше, оның көптеген еңбектері 40 жыл бұрын жазылған болса да, олар әлі де қазіргі оқырмандар үшін маңызды. Тамақ жазушы Диана Генри Григсон туралы былай деді:

Джейн Григсон тамақ жазушының қандай болу керектігін көрсетеді. Ол зиялы және практикалық – екеуін де біріктіретін маманды табу қиын, сонымен қатар ол барлығын қамтиды. Ол сізге тек тамақ пісіру туралы айтпай, білім берумен қатар, өзіңіз де тамақ пісіруге ұмтылуыңызды қалайды. Ол көкіректілікке бой алдырмады. Егер сізге оның алдында тамақ пісіру мүмкіндігі туса, сіздің кемшіліксіз тағам дайындамағанына ол ренжімейтінін білесіз.