Кіріспе
Сөйлек функциясының жоғалуы
An autosplenectomy (from 'auto ' self, ' splen ' spleen, ' ectomy' removal) is a negative outcome of disease and occurs when a disease damages the spleen to such an extent that it becomes shrunken and non functional. The spleen is an important immunological organ that acts as a filter for red blood cells, triggers phagocytosis of invaders, and mounts an immunological response when necessary. Lack of a spleen, called asplenia, can occur by autosplenectomy or the surgical counterpart, splenectomy. Asplenia can increase susceptibility to infection. Autosplenectomy can occur in cases of sickle cell disease where the misshapen cells block blood flow to the spleen, causing scarring and eventual atrophy of the organ. People without a spleen have a weakened immune system, although other immune organs compensate for the missing spleen. Vaccination against encapsulated bacteria and prophylactic antibiotics can be used to counteract lowered immunity in asplenic patients. Specifically, people without a spleen are recommended to be vaccinated against pneumonia, influenza, Haemophilus influenzae type b and meningococci. Splenic function can be measured by filtering capabilities, as indicated by number of Howell Jolly bodies or pitted erythrocytes in the blood. Under normal conditions, these nuclear remnants are removed from the blood by the spleen's filtering capabilities. Howell Jolly bodies can be identified and quantified using a blood smear or by flow cytometry. Humans with healthy spleens have less than two percent of their red blood cells contain pits. In comparison, a person with asplenia may have up to 50% of their red blood cells contain pits.
Автоспленэктомия (авто – 'өзі', 'splen' – 'сөйлек', 'ectomy' – 'алынып тастау') – аурудың жағымсыз салдары, ол сөйлекке аурудың салдарынан соншалықты зиян келтіруінен туындайды, нәтижесінде ол кішірейіп, қызметін тоқтатады. Сөйлек – маңызды иммунологиялық орган, ол қызыл қан жасушаларын сүзіп, жаугерші бактерияларды фагоцитозға түсіреді және қажет болған жағдайда иммундық жауапты қозғайды. Сөйлексіздік, яғни аспления, аутоспленэктомия немесе хирургиялық жолмен сөйлек алу арқылы туындауы мүмкін. Аспления инфекцияға осалдықты арттырады. Аутоспленэктомия серпалы жасуша ауруында кездесуі мүмкін, онда бұзылған жасушалар сөйлекке қан ағынын бұйып, ол жерде жарақаттану мен атрофияға алып келеді. Сөйлегі жоқ адамдардың иммундық жүйесі әлсірейді, бірақ басқа иммундық органдар сөйлексіздіктің орнын толтырады. Асплениямен ауыратын науқастарда төмендеген иммунитеттің алдын алу үшін вакцинация және профилактикалық антибиотиктер қолданылуы мүмкін. Атап айтқанда, сөйлегі жоқ адамдарға пневмонияға, грипке, Haemophilus influenzae тип b және менингококктарға қарсы вакцинация жасау ұсынылады. Сөйлек қызметін қандағы Хоуэлл-Жолли денелерінің немесе шұңқырлы эритроциттердің саны арқылы анықталатын сүзу қабілетімен өлшеуге болады. Қалыпты жағдайда бұл ядролық қалдықтар сөйлекпен сүзіліп, қаннан алынып тасталады. Хоуэлл-Жолли денелерін қан жағын қарастыру арқылы немесе ағын цитометриясымен анықтап, сандық көрсеткішін анықтауға болады. Денсау сөйлекке ие адамдардың қызыл қан жасушаларының 2%-дан кемінде шұңқырлар болады. Ал асплениясы бар адамның қызыл қан жасушаларының 50%-ға дейін шұңқырлы болуы мүмкін.
An autosplenectomy (from 'auto ' self, ' splen ' spleen, ' ectomy' removal) is a negative outcome of disease and occurs when a disease damages the spleen to such an extent that it becomes shrunken and non functional. The spleen is an important immunological organ that acts as a filter for red blood cells, triggers phagocytosis of invaders, and mounts an immunological response when necessary. Lack of a spleen, called asplenia, can occur by autosplenectomy or the surgical counterpart, splenectomy. Asplenia can increase susceptibility to infection. Autosplenectomy can occur in cases of sickle cell disease where the misshapen cells block blood flow to the spleen, causing scarring and eventual atrophy of the organ. People without a spleen have a weakened immune system, although other immune organs compensate for the missing spleen. Vaccination against encapsulated bacteria and prophylactic antibiotics can be used to counteract lowered immunity in asplenic patients. Specifically, people without a spleen are recommended to be vaccinated against pneumonia, influenza, Haemophilus influenzae type b and meningococci. Splenic function can be measured by filtering capabilities, as indicated by number of Howell Jolly bodies or pitted erythrocytes in the blood. Under normal conditions, these nuclear remnants are removed from the blood by the spleen's filtering capabilities. Howell Jolly bodies can be identified and quantified using a blood smear or by flow cytometry. Humans with healthy spleens have less than two percent of their red blood cells contain pits. In comparison, a person with asplenia may have up to 50% of their red blood cells contain pits.
Қалқаншалық анемия
Автоспленэктомияның ең көп кездесетін себебі – серпалы жасушалы анемия, ол уақыт өте келе көкбауырдың прогрессивті гипофункциясына алып келеді. Қанды құрамынан оттегінің азаюы қызыл қан жасушаларының серпілуіне себеп болады, олар көкбауыр қабырғасына және көкбауыр макрофагтарына жабысып, ишемия тудырады. Қан ағынының жетіспеуі көкбауырдың қажуына (атрофиясына) әкелуі мүмкін, содан кейін автоспленэктомияға соқтыруы мүмкін.
Пневмококк сепсисі
Пневмококк сепсисі, яғни Streptococcus pneumoniae бактериясынан туындаған бүкіл денелік инфекция, автоспленэктомияға алып келуі мүмкін екені хабарланған, бірақ бұл инфекцияның өте сирек және толыққанды түсініксіз асқынуы болып табылады.