Кіріспе

Мая құдайы және халық қасиеттісі

Максимон (/m/æ/ʃ/ɪ/'m/oʊ/n/, /'m/ɒ/n/), сонымен қатар Сан Симон деп те аталады, бұл Мая құдайы, есірткі саудагерлерінің қасиеттісі және халық қасиеттісі. Ол Гватемаланың таулы аймандарындағы бірнеше қалаларда Мая халқының әртүрлі бейнелерімен ұсынылған. Оның осы қауымдастықтардағы жаратылуы мен мақсаты туралы ауызша дәстүрлер күрделі, алуан түрлі және ғасырлар бұрынғы ежелгі Мая дәстүрлерінен туындаған.

Шығу тегі

Максимонға табыну испандықтар майяларды жаулап алған кезеңде басталған деп саналады. Максимонның қасиетті деп танылуы – діни синкретизмнің нәтижесі. Сарапшылар Максимонның қазіргі бейнесінің бірнеше тарихи, библиялық және майя мифологиялық тұлғаларының үйлесімі екенін айтады. Олардың ішінде Педро де Альварадо, Яһуда Искариот, Әулие Петр және Мам бар. Максимонның сыртқы түрі орналасқан жеріне байланысты өте әртүрлі болады. Ол көбінесе костюм мен шляпа киген адам ретінде бейнеленеді, бірақ бұл міндетті емес. Сантьяго Атитлан қаласында ол түрлі-түсті гүл шоқтары мен шарфтармен әшекейленген, ал Зунилде күн көзілдірігі мен бандана киеді.

Мифология

Максимон жарық пен қараңғының символы саналады және ол алдамшы. Ол әйелдерге құмар және сонымен бірге жұбайларды қорғайды. Басқа бір аңыз бойынша, Максимонды әйелдерінің адалдығын сақтау үшін саяхатшы балықшылар жалдаған. Бірақ Максимон өзін жасырып, олардың барлығымен қарым-қатынас жасаған. Сантьяго Атитлан қаласындағы тағы бір әңгімеде Максимон ешқашан адам болған емес, ол ауылды колдовниктерден қорғау үшін шамандар жасаған ағаш мүсін болған. Алайда, Максимон ауыл халқына зиян келтіру үшін түрлі хиле-сөздерге жүгінгендіктен, шамандар оны тоқтату үшін басын бұрып, аяқтарын сындырып жіберген. Осыдан кейін ол өз жұмысын тиісінше атқарып, қала тұрғындарын жамандықтан қорғаған.

Құрмет

Максимон мүсін немесе құлшылық нысаны түрінде қадірленеді. Құдайға табыну орнына қарай үлкен айырмашылықтар бар. Сантьяго Атитлан қаласында Максимонның мүсіні жыл сайын басқа үйге көшіріледі. Оның бейнесі әдетте тек Ұлы аптада ғана үйден шығарылады, одан кейін үйлер ауыстырылады, бірақ паломниктік сапарлардың көп болуына байланысты жыл бойына көрсетіледі. Мүсінге арналған ерекше қызметшілер бар, олар жыл бойы алтарьдың жанында болып, оның қасында ішіп, темекі шегеді. Олар жұрттан әкелген сыйлықтарды мүсінге жеткізеді. Ең көп ұсынылатын сыйлықтар – ақша, темекі және айран.