Кіріспе
Австриялық жарыс жүргізушісі (1974 жылы туған)
Александр Георг "Алекс" Вурц (; 15 ақпан 1974 жылы туған) – австриялық бұрынғы кәсіби жарыс жүргізушісі, жүргізушілерді дайындау сарапшысы және кәсіпкер. Ол 1997 жылғы Формула-1 маусымынан бастап 2007 жылғы Формула-1 маусымына дейін Формула-1 жарыстарында қатысты, сондай-ақ Ле-Манның 24 сағаттық жарысының екі дүркін жеңімпазы. Қазіргі уақытта ол WEC (World Endurance Championship) жарыстарында Toyota зауыттық жарыс командасы үшін жарысуға келісімшарт жасаған. Формула-1-де ол теледидар мен БАҚ-та комментатор, сонымен қатар Williams F1 командасының жүргізушісіне жаттықтырушы, Гран-при жүргізушілер қауымдастығының төрағасы және кейде жарыс төрешісі болып жұмыс істейді.
Велоспорт
Вайдхофен-ан-дер-Таяда туған Вурц жастық шағында велосипед спортымен айналысып, 1986 жылы 12 жасында BMX әлем чемпионатында жеңіске жетті. 2000 жылы Вурц өзінің елдесі Маркус Райнермен бірге тау велосипеді командасын құрды. "Райнер Вурц.com" командасының демеушілері McLaren, Siemens және Cannondale болып табылады, және команда бірнеше рет Әлем кубогын жеңіп алды. 2000 жылдардың басында, арнайы велосипед бренді Katarga "Александр Вурц EVO SL" деп аталатын лимиттік, жоғары сапалы тау велосипедін ұсынды, оның рамасында Вурцтың қолы қойылған белгісі анық көрінеді.
Ерте мансап
Формула-1 жүргізушілерінің көпшілігі сияқты, Вурцтың автоспорт мансабы картингтен басталды. 1991 жылы Вурц Формула Фордта жарысты. 1993 жылы ол Германия Формула 3 чемпионатына көшті. Формула 3 кезеңінде Вурц 1995 жылы AVUS трассасындағы жарыста қауіпсіздік машинасымен соқтығысып, көшбасшылықтан шығып қалды. 1996 жылдан бастап Вурц DTM жарысындағы Joest Racing командасы үшін Opel Calibra көлігін жүргізді. Сондай-ақ 1996 жылы Вурц, Дэви Джонс және Мануэль Ройтер бірге Ле-Манның 24 сағаттық жарысын жеңіп алды, осылайша 24 сағаттық жарыстың ең жас жеңімпазы атанды және бұл рекордты қазірге дейін сақтап тұр.
Бенетон (1997-2000)
Вурцтің Формула-1 дебюті 1997 жылғы 15 маусымда Монреальде Benetton командасы үшін өтті, ол ауруға байланысты жарыса алмаған австриялық Герхард Бергерді алмастырды. Вурц үшінші жарысында (1997 жылғы Ұлыбритания Гран-присінде) подиумға көтерілді, ал Бергер Германия Гран-присінде қайтадан жарысқа қатысқаннан кейін, Вурц қайтадан тест-драйвер болды, тіпті Бергер осы жарысты жеңіп алды. Вурцке 1998 жылғы маусымда Benetton командасымен толыққанды жарысқа қатысуға мүмкіндік берілді және ол командада үш маусымға жуық уақыт өткізді, әр жылы Джанкарло Физикелламен бірге жарысты. 1998 жылы ол Физикелладан бір ұпай артық жинап, Хайнц Харальд Френценмен бірге жүргізушілер чемпионатында 7-орынды бөлісті. 1998 жылғы Монако Гран-присінде ол қысқа уақытқа Майкл Шумахерден оқпанда екінші орынға шықты, бірақ Шумахер Лоустың иірімдерінен өтуге тырысқанда оған соқтығысқандықтан подиумға көтерілу үмітіне жете алмады. Соқтығысу нәтижесінде оның дорбасы бұзылып, туннельден шыққан Nouvelle Chicane-ге бұрылып құлады. 1999 жылғы маусым екі жүргізуші үшін де бәсекеге қабілетсіз B199 машинасымен (Физикелла Канадада подиумға көтерілгеніне қарамастан) көңіл көншітпейтін болды. 2000 жылғы маусымда Вурц тек Италия Гран-присінде ғана ұпай жинады, ал Физикелла үш рет подиумға көтерілді. 2001 жылы, Benetton командасының Renault-ға айналуға дейінгі соңғы маусымында, оның орнына Дженсон Баттон келді.
Сынау (2001-2006)
2001 жылғы F1 маусымында Вурц «Макларен» командасының сынақ пилоты болды. 2002 жылғы F1 маусымында Мика Хаккиненнің орнына «Макларен» командасының жарыс пилоты болып тағайындалуға жақын болды, бірақ Кими Райкконен келгеннен кейін сынақ пилоты ретінде қалды. 2005 жылдың сәуір айында Хуан Пабло Монтойя жарақат алғандықтан, Вурц 2005 жылғы Сан-Марино Гран-присінде «Макларен» үшін жарысты, жарысты төртінші орында аяқтады, бірақ «BAR Honda» командасының екі пилоты дисквалификацияланғаннан кейін үшінші орынға көтерілді. Осылайша ол подиумға шығу арасындағы ең ұзақ үзіліс – сегіз жылдық рекордты орнатты. «Макларен» командасына сынақ пилоты ретінде келгеннен бері Вурц жарысқа оралуға асыққан. Әртүрлі уақыттарда оның жарысқа толыққанды қатысуы мүмкін деген әңгімелер тарады. 2003 жылғы F1 маусымында ол «Ягуар» командасының жарыс пилоты болып баруға жақын болды, онда сынға ұшыраған Антонио Пиццония қиындыққа тап болды. Алайда, «Макларен» командасы жаңа машинасымен күресіп, Вурцты дамыту пилоты ретінде сақтап қалу үшін бұл трансферге кедергі келтірді. «Ягуар» командасы содан кейін Джастин Уилсонды шақырудан бұрын Пиццонияға өзін көрсетуге көбірек уақыт берді.
Уильямс (2007)
2006 жылдың басында Вурц «УильямсF1» командасымен келісімшартқа отырды, команданың ресми сынақ және резерв жүргізушісі болды. Ол 2006 жылғы F1 маусымындағы барлық жұма күнгі жаттығуларда үшінші машинаны басқарды. 2006 жылдың 3 тамызында Вурц 2007 жылғы F1 маусымында «Уильямс» командасының жарыс жүргізушісі ретінде Марк Вебберді алмастыратыны жарияланды. Бұл Вурц үшін 2000 жылдан бергі алғашқы толыққанды жарыс болды, ал оның серігі – Нико Росберг. 2007 жылдың 27 мамырында Монако Гран-приінде Вурц «Уильямс» үшін алғашқы ұпайларын енгізіп, 11-орыннан бастап 7-орында аяқтады. 2007 жылдың 10 маусымында Канада Гран-приінде ол F1 мансабында үшінші рет үздік үштікке кірді, жарысқа 19-орыннан старт алып, қызықты жарыс өткізді. Ол Еуропа Гран-приінде де осы жетістікті қайталауға тырысты, бірақ соңғы шиканада Марк Вебберді озуға қол жеткізе алмады. Бұл жарыс Вурц үшін соңғы ұпайлы жарысқа айналды. 2007 жылдың 8 қазанында ол Формула-1-ден дереу қанағаттануын білдірді, яғни 2007 жылғы Қытай Гран-приі оның соңғы жарысы болды. Ол өзінің міндеттемелеріне деген күмәнін кетуінің басты себебі деп атады. Бразилиядағы 2007 жылғы маусымның соңғы жарысында оның орнына «Уильямс» командасының сынақ жүргізушісі Кадзуки Накадзима келді.
Хонда мен Браун ГП (2008 2009)
Вурц 2008 жылғы Формула-1 маусымында Honda F1 командасының тест-драйверы болды, және команда 2009 жылғы F1 маусымында Brawn GP аталғанда да осы қызметін сақтап қалды.
Уильямс (2012)
2012 жылғы Формула-1 маусымында Вурц «Уильямс» F1 командасына қайта оралды, осы жолы тәжірибесіз пилоттар Бруно Сенна мен Пастор Малдонадоға кеңес беру үшін.
Спорттық автокөліктер
Вурц 2008 жылы Ле-Манның 24 сағаттық жарысына қатысу үшін Peugeot компаниясымен келісімшарт жасады және Ле-Ман сериясындағы 1000 км Спа жарысына қатысты. 2009 жылы Марк Жене және Дэвид Брэбхаммен бірге ол Peugeot зауыттық машинасында Ле-Манның 24 сағаттық жарысында абсолютті жеңіске жетті. Вурцтың жеңістері арасындағы 13 жылдық үзіліс – бұл жарыс тарихындағы ең ұзақ үзіліс. Вурц 2010 және 2011 жылдары "Peugeot Sport Total" командасы үшін жарысты жалғастырды, бірақ Ле-Манда тағы жеңіске жете алмады. 2011 жылдың қарашасында Toyota Motorsports компаниясы Вурцты 2012 жылы 24 сағаттық Ле-Ман жарысына оралуды жоспарлаған компанияның зауыттық жүргізушісі ретінде растады. Вурц Николас Лапиер және Казуки Накаджимамен бірге жаңа LMP1 гибридтік прототипін жүргізеді.
Ралликросс
2018 жылдың мамыр айында Вурц әкесінің жолын жалғастырып, келесі айда Ланкебаненде өтетін FIA World Rallycross Championship-тің World RX of Norway жарысында MJP Racing Team Austria командасының Ford Fiesta Supercar көлігімен ралли-кросс бойынша жарысқа тұңғыш рет қатысатынын хабарлады.
Жол қозғалысы қауіпсіздігі
Вурц жол қауіпсіздігі және жүргізушілерді оқыту мен даярлау бойынша көптеген жобаларға қатысады. 2006 жылы ол әкесімен бірге жол қауіпсіздігі және жүргізушілерді даярлау саласындағы жетекші Test and Training International компаниясын құрды. Ол сондай-ақ FIA (Fédération Internationale de l'Automobile) ұйымымен тығыз байланыста жұмыс істейді, 2011 жылдан бері FIA институтының жас жүргізушілердің үздік академиясының операциялық серіктесі ретінде қызмет етеді.
Медициналық көлік жүргізушісі
2008 жылғы Сингапур Гран-присінде, тұрақты жүргізуші Жак Тропенат ауырғандықтан Уурц медициналық көлікті жүргізді.
Командалық суперфонд
Вурц Формула-1-ге өз командасының қатысуы үшін өтініш берді (2009 жылдың 31 мамырында жарияланды), бірақ өтініш қабылданбады. Superfund командасы 2010 жылғы маусымнан бастап осы спорт түрінде бақ сынауға үміттенген бірнеше жаңа команданың бірі болды. Вурц команданы Ұлыбританиядағы бар командамен біріктіруге ұмтылған деп есептелді, мүмкін олардың зауытынан орын, жабдықтар мен қызметкерлерді жалға алып, Superfund өз штаб-пәтерін құруға уақыт беруі мүмкін, бұл Австриядағы қолда бар ресурстарға негізделуі де ықтимал. Команданы Superfund Group иесі Кристиан Баха қаржыландыратын болса, ал автомобильдер Cosworth двигательдерімен жабдықталмақ.
Жеке өмір
Вурц – 1974, 1976 және 1982 жылдары Еуропалық ралли-кросс чемпионатын жеңіп алған бұрынғы ралли-кросс жүргізушісі Франц Вурцтың екінші ұлы. Вурц Монакода тұрады, Джулия Хорденге үйленген және үш ұлы бар: Чарли (өз кезегінде жарыс жүргізушісі), Феликс және Оскар. Бұрын ол әр аяғына әртүрлі түсті етіп аяқкиім киіп жарысқа қатысқан, бірақ 2007 жылы жарысқа қайта оралғаннан бері бір түсті жұп аяқкиім киеді. 2015 жылдың 10 қарашасында Вурц Twitter желісінде 20 жылдық мансабынан кейін жарыстан қанағаттандыратынын хабарлады.
Еңбек жолы
Маусымдық сериялар Командалық жарыстар Жеңіс Поляктар F/Laps Подиумдар Ұпайлар Орын 1992 Неміс Формула Форд 1600 Уолтер Лехнер Жарыс мектебі 9 5 5 3 9 170 1-ші 1993 Австрия Формула 3 Кубогы RSM Marko ? ? ? ? ? ? 1-ші Неміс Формула 3 Чемпионаты 16 0 0 0 0 27 13-ші Masters of Formula 3 1 0 0 0 0 N/A 17-ші 1994 Неміс Формула 3 Чемпионаты G+M Escom Motorsport 19 3 1 3 12 219 2-ші Макао Гран-при 1 0 0 0 0 N/A 15-ші Гран-при де Монако F3 1 0 0 0 0 N/A 10-шы Masters of Formula 3 1 0 0 0 0 N/A 26-шы 1995 Неміс Формула 3 Чемпионаты G+M Escom Motorsport 15 0 0 0 3 74 6-шы Британдық Формула 3 Чемпионаты 1 0 0 0 0 4 21-ші Макао Гран-при 1 0 0 0 0 N/A 7-ші Гран-при де Монако F3 1 0 0 0 0 N/A 6-шы Masters of Formula 3 1 0 0 0 0 N/A NC 1996 Халықаралық туристік автомобильдер чемпионаты Opel Team Joest 20 0 0 1 0 43 16-шы 24 сағат Ле-Маны Joest Racing 1 1 0 0 1 N/A 1-ші 1997 Формула 1 Mild Seven Benetton Renault 3 0 0 0 1 4 14-ші FIA GT Чемпионаты AMG Mercedes 10 1 5 4 3 25 10-шы 1998 Формула 1 Mild Seven Benetton Playlife 16 0 0 1 0 17 8-ші 1999 Формула 1 Mild Seven Benetton Playlife 16 0 0 0 0 3 13-ші 2000 Формула 1 Mild Seven Benetton Playlife 17 0 0 0 0 2 15-ші 2001 Формула 1 West McLaren Mercedes Тест драйвері 2002 Формула 1 West McLaren Mercedes Тест драйвері 2003 Формула 1 West McLaren Mercedes Тест драйвері 2004 Формула 1 West McLaren Mercedes Тест драйвері 2005 Формула 1 West McLaren Mercedes Team McLaren Mercedes 1 0 0 0 1 6 17-ші 2006 Формула 1 Williams F1 Team Тест драйвері 2007 Формула 1 AT&T Williams 16 0 0 0 1 13 11-ші 2008 Формула 1 Honda Racing F1 Team Тест драйвері 24 сағат Ле-Маны Team Peugeot Total 1 0 0 0 0 N/A 5-ші 2009 Формула 1 Brawn GP F1 Team Тест драйвері 24 сағат Ле-Маны Team Peugeot Total 1 1 0 0 1 N/A 1-ші 2010 Ле-Ман сериясы Team Peugeot Total 1 0 0 0 0 11 31-ші 24 сағат Ле-Маны 1 0 0 0 0 N/A DNF 2011 Америкалық Ле-Ман сериясы Peugeot Sport Total 2 1 0 0 1 N/A NC Ле-Ман сериясы 1 1 0 0 1 N/A NC Intercontinental Le Mans Cup 4 2 0 0 2 N/A N/A 24 сағат Ле-Маны 1 0 0 0 0 N/A 4-ші 2012 FIA World Endurance Championship Toyota Racing 6 3 3 0 4 96 3-ші 24 сағат Ле-Маны 1 0 0 0 0 N/A DNF 2013 FIA World Endurance Championship Toyota Racing 6 1 3 0 2 69.5 4-ші 24 сағат Ле-Маны 1 0 0 0 0 N/A 4-ші 2014 FIA World Endurance Championship Toyota Racing 8 1 2 0 5 116 5-ші 24 сағат Ле-Маны 1 0 0 0 0 N/A DNF 2015 FIA World Endurance Championship Toyota Racing 8 0 0 0 1 79 6-шы 24 сағат Ле-Маны 1 0 0 0 0 N/A 6-шы 2016 IMSA SportsCar Championship Ford Chip Ganassi Racing 1 0 0 0 0 27 27-ші 2018 World Rallycross Championship MJP Racing Team Austria 2 0 0 0 0 0 29-шы
Ле-Ман сериясының нәтижелері
Жыл Кіруші сыныбы Шасси Қозғалтқышы 1 2 3 4 5 Рангы Ұпайлары 2010 Team Peugeot Total LMP1 Peugeot 908 HDi FAP Peugeot HDI 5.5 L Turbo V12 (Дизель) LEC SPA ALG HUN SIL 31-орын 11 2011 Peugeot Sport Total LMP1 Peugeot 908 Peugeot HDI 3.7 L Turbo V8 (Дизель) LEC SPA1 IMO SIL EST NC N/A
1 Жүргізуші Intercontinental Le Mans Cup үшін жарысты, American Le Mans Series үшін ұпайлар берілмеді.
1 Driver run for the Intercontinental Le Mans Cup, no points awarded for the American Le Mans Series.
Континенттік аралық Ле-Ман кубогының нәтижелері
Жыл Көрсеткіш сыныбы Шасси Қозғалтқышы 1 2 3 4 5 6 7 Сілтеме 2011 Peugeot Sport Total LMP1 Peugeot 908 Peugeot HDI 3.7 л Turbo V8 (Дизель) SEB SPA LMS IMO SIL PET ZHU
Толық FIA Дүниежүзілік төзімділік чемпионатының нәтижелері
Жыл Кіруші сынып Шасси Қозғалтқыш 1 2 3 4 5 6 7 8 Рангы Нүктелері 2012 Toyota Racing LMP1 Toyota TS030 Hybrid Toyota 3.4 L V8 (Гибрид) SEB SPA LMS SIL SÃO BHR FUJ SHA 3-ші 96 2013 Toyota Racing LMP1 Toyota TS030 Hybrid Toyota 3.4 L V8 (Гибрид) SIL SPA LMS SÃO COA FUJ SHA BHR 4-ші 69.5 2014 Toyota Racing LMP1 Toyota TS040 Hybrid Toyota 3.7 L V8 (Гибрид) SIL SPA LMS COA FUJ SHA BHR SÃO 5-ші 116 2015 Toyota Racing LMP1 Toyota TS040 Hybrid Toyota 3.7 L V8 (Гибрид) SIL SPA LMS NÜR COA FUJ SHA BHR 6-шы 79