Кіріспе

Австралиялық Виктория Кресінің иегері (1890–1971)

Реджинальд Рой Инвуд, ВК (14 шілде 1890 – 23 қазан 1971) – австралиялық сарбаз және Виктория Кресінің иегері, сол кезде Австралия қарулы күштерінің мүшесіне шайқастағы батылдығы үшін берілетін ең жоғары награда. Инвуд 1914 жылдың тамызында Австралия императорлық күштеріне қатарына қосылды және 10-шы батальонның қалған бөлігімен бірге 1915 жылдың 25 сәуірінде Галлиполидегі Анзак шығанағына қонды. Ол қыркүйек айында ауырып Мысырға эвакуацияланды, содан кейін 1916 жылдың маусымында Батыс майданындағы бөлімшесіне қайта оралды. Тамыз айында Муке фермасы үшін шайқасқа қатысты. 1917 жылы Инвуд өзінің батальонымен бірге сәуір айында Лагникорт шайқасында, ал келесі айда Булькорт шайқасының екінші кезеңінде күресті. Қыркүйек айындағы Менен жолы шайқасында ол неміс пулеметтік орнын жою және басқа да іс-қимылдарға қатысты, осының нәтижесінде Виктория Кресімен марапатталды. 1918 жылдың тамызында Австралияға қайтарылғанға дейін сержант шеніне жетті. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Азаматтық әскери күштер қатарына ерікті болып қосылды және Австралиялық провоз корпусында және әскери түрмелер мен қамау орындарында қызмет етіп, бірінші сыныпты уәкіл шеніне жетті. Соғыстан кейін ол Аделаида қаласындағы жұмысына оралды және қайтыс болғаннан кейін Батыс террасадағы АИФ зиратында толық әскери салтанатпен жерленді. Оның медальдары Аделаида қалалық әкімшілігінде көрсетіледі.

Ерте өмір

Реджинальд Рой Инвуд 1890 жылдың 14 шілдесінде Оңтүстік Австралияның Солтүстік Аделаида қаласында дүниеге келді. Ол Эдвард Инвуд пен оның әйелі Мэри Энн Миннидің аға ұлы болды. Оның үлкен әпкесі және үш кіші інісі болған. Рой бірінші кезекте Солтүстік Аделаида мемлекеттік мектебінде оқыды, ал отбасы Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының Брокен Хилл қаласына көшкеннен кейін Брокен Хилл үлгілік мектебіне қатысты. Оқуын аяқтаған соң, ол жергілікті кен өнеркәсібінде жұмысқа орналасты, содан кейін Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда ол осында жұмыс істеді.

Галлиполи жорығы

1914 жылғы 24 тамызда Инвуд Австралия императорлық күштеріне (АИК) қатарға жазылып, 1-ші дивизияның 3-ші бригадасының 10-шы батальонына қосылды. 10-шы батальон 20 қазанда Оутер-Харбордағы HMAT A11 әскер тасымалдау кемесіне мінбес бұрын, Оңтүстік Австралияның Морфеттвилл қаласында алғашқы жаттығуларын өтті. Кемеге отырғанда батальонның жалпы құрамы 1023 адамды құрады. Фримантель және Коломбо (Цейлон) арқылы жүзіп, кеме 6 желтоқсанда Александрияға, Мысырға жетті, және әскерлер түсірілді. Содан кейін олар Каирге пойызбен жол тартты, келесі күні Гизаның Ұлы пирамидасының көлеңкесіндегі Мена лагеріне, АИК-тың қалған бөлігімен бірге орналасты. Инвуд Мысырға келгеннен кейін, оның інісі Роберт Минни Инвуд та әскерге шақырылып, 10-шы батальонға бекітілді. Менада болған кезде Рой Инвуд атты полиция қызметкерінің міндеттерін атқарды. Олар 1915 жылғы 28 ақпанға дейін Менада болды, содан кейін Александрияға пойызбен қайтты. 1 наурызда британдық HMT әскер тасымалдау кемесіне мінді, және бірнеше күннен кейін Грекияның Лемнос аралындағы Мудрос портына жетті. 3-ші бригада 25 сәуірде Галлиполидегі Анзак шығанағына қонуға қолдау күштері ретінде таңдалды. Бригада соғыс кемесі мен эсминецке мінді, содан кейін бастапқыда бу машиналарымен сүйретілген қайықтар тізбегіне ауысып, батальон шамамен сағат 4:30-да жағаға қайықпен жүзуді бастады. Инвуд десанттағы қаһарлы шайқастарға қатысты, және мамыр айында ауруханада қысқа ғана уақыт өткеннен басқа, жағажайды қорғау үшін траншеялық соғысқа қатысты, тамыз айында сержантқа көтерілді. Мамыр айының басында Роберт Галлиполидегі батальонға қосылды. Қыркүйек айында Рой ауруға байланысты Мысырға, бастапқыда асқазан қабынуымен, содан кейін ревматизммен эвакуацияланды, және 10-шы батальон қарашада Лемносқа, содан кейін Мысырға қайтып келгенге дейін, сол жерде жазылып жатты.

1916 жыл

Батальон Египетте қайта ұйымдастырылып, жаттықтырылды, содан кейін 1916 жылдың наурыз айында Францияға жөнелтілді, онда маусым айында Батыс майданында шайқасқа кірісті. Инвуд батальонына 30 шілдеде қосылды және екі аптадан кейін, Батыс майданындағы алғашқы ірі шайқасы – Позиер шайқасында 327 адам қаза тапқаннан кейін уақытша қызметкер болып тағайындалды. Олардың арасында Ройдың інісі Роберт те болды, ол сол кезде сержант еді. Тамыз айының ортасынан соңына дейін батальон Муке фермасы шайқасына қатысып, тағы 335 адам қаза тапты. Содан кейін батальон бірнеше апта бойы Бельгиядағы Поперинге жақын лагерьде демалып, сауықты, қыркүйек айының соңында Зилебекеге жақын 60-шы төбедегі майдан шебіне оралды, жаңадан келгендерді қабылдады. Қазан айының басында майданнан алынғаннан кейін 10-шы батальон тағы да артқы лагерьлерге жіберілді, онда қараша айының басына дейін болды. Қазан айында лагерьде болғанда Инвудқа рұқсатсыз кеткені үшін жаза беріліп, қатары жеке сарбазға төмендетілді. Батальон 12 қарашаға дейін Франциядағы Гюдекур маңындағы майдан шебіне оралды, содан кейін желтоқсан айының басында Флердегі қолдау окоптарында болғанша артқы аймаққа шығарылды. 10 желтоқсанда Инвуд аяқтарымен байланысты проблемаларға байланысты ауруханаға жатқызылды және Рождестводан кейін ғана бөлімшесіне қайта оралды.

1917 жыл

Инвуд батальонға оралғаннан кейін, ол 1917 жылдың ақпан айының ортасында Базентин маңындағы Ле Баркеде майдан шебіне қайтадан оралудан бұрын, шаршау жұмыстарына, содан кейін жаттығуларға қатысты. 25 ақпанда батальон сол секторда шабуылға түсіп, шамамен 20 пайыздық шығынға ұшырады. Сол күні ол жеңілдетілді, бастапқыда бірнеше күннен кейін артқы жаққа қарай жылжудан бұрын, қолдау траншеяларына қайта оралды. Инвуд және батальонның қалған бөлігі 1917 жылдың наурыз айында резервте және демалыс аймақтарында болды, ал одақтас күштер неміс шегінгеннен кейін Гинденбург шебіне қарай жылдамдады. 15 сәуірде Лагникурт шайқасында немістер қарсы шабуыл жасағанда, батальон қолдау ролінде болды; батальон тек 11 адамнан зардап шекті. Көп ұзамай ауыстырылып, бөлім арғы жаққа кетті, онда ол 5 мамырға дейін шаршау жұмыстарын және қираған заттарды жинауды орындады, содан кейін Буллекур маңындағы майданға кірді. Келесі үш күн ішінде Инвуд пен батальонның қалған бөлігі Екінші Буллекур шайқасына қатысты, оның барысында бөлім 182 адамнан зардап шекті. Мамыр айының ортасынан қыркүйек айының ортасына дейін 10-шы батальон демалыс орындарында жаттығулар мен спортпен айналысып, майданнан тыс болды. Батальон 19 қыркүйекте Менен жолы шайқасында Полигон Вудта әрекетке кірісті. Екінші мақсатқа Полигон Вудтың батыс шетіндегі бөлімшесімен шабуыл жасап, Инвуд достық артиллерияның атысынан кейін алға жылжыды және жалғыз өзі неміс постын басып алды, бірнеше жауды өлтіріп, тоғыз тұтқынға алды. Содан кейін ол түнгі күзетке ерікті түрде қатысып, жаудың орналасуы туралы құнды ақпаратты жіберді. Келесі бірнеше күн бойы шайқас жалғасты, ал 21 қыркүйектің таңертеңінде батальон бекініп жатқан кезде Инвуд өзінің бөлімшесі үшін үлкен қиындық туғызған неміс пулемет постын тапты. Ол алға шығып, оны бомбалады, посттағы барлық немістерді өлтірді, біреуін ғана австралиялық желілерге пулеметті алып кетуге мәжбүр етті. Бұл соңғы әрекетте Инвудқа, қысқа уақытқа болса да, 7-ші батальонның белгісіз сарбазы көмектесті. Инвуд өзінің ерлігі үшін Виктория кресіне (ВК) ұсынылды. Оның әрекеті бүкіл батальонды таң қалдырды. ВК сол кезде Австралия қарулы күштерінің мүшесіне шайқастағы ерлігі үшін берілетін ең жоғары награда болды. 10-шы батальон Менен жолы шайқасында 207 адамнан зардап шекті. Инвуд 28 қыркүйекте тағы да лейтенант болып тағайындалды, содан кейін ол Ұлыбританияға демалысқа кетті. Қайтып оралғаннан кейін ол елордалық болып, бірнеше аптаны 3-ші бригаданың оқу мектебінде өткізді. 10-шы батальон 1917 жылдың қараша айында қолдау, резерв және демалыс аймақтары арқылы ауысып отырды. Инвудтың ВК-ға ие болуы туралы хабарлама 1917 жылдың 26 қарашасында жарияланды және былай деп оқылды:

Инвуд 1917 жылдың Рождествосына дейін тағы екі апта Ұлыбританияда демалыста болды, оның ішінде ол 12 желтоқсанда Букингем сарайында король Георг V-тен ВК-ны алды.

1918 жыл

10-шы батальон 1918 жылдың сәуір айының ортасына дейін майдан желісінде, қолдау, резерв және демалыс аймақтарында кезекпен орналасты. Одан кейін солтүстікке пойызбен жол тартты және 24-25 сәуірде Метерендегі шабуылға қатысты, оның салдарынан 79 адам қаза тапты. Бұл Инвудтың соңғы шайқасы болды, себебі ол 29 сәуірде Ұлыбританияға жіберілді, онда бірнеше ай бойы оқу-жаттығулармен айналысты. 1918 жылдың тамызында тағы тоғыз "Виктория Кресімен" марапатталғандармен бірге Австралияға қайтарылды, премьер-министр Билли Хьюздің шақыруымен жаңа сарбаздарды іздеу кампаниясына қатысу үшін. Ол 11 қазанда Аделаидадағы HMAT A7 әскерлік кемесінен түсті және 12 желтоқсанда әскерден босатылды, ал соғыс 11 қарашада аяқталған еді. Инвуд өзінің қызметінің соңына қарай сержант шеніне көтерілді. "Виктория Кресінен" басқа, ол 1914-15 жылдарға арналған жұлдызды, Британ соғыс медалін және Бірінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі үшін Жеңіс медалін алды. Роберттен өзге, оның кіші інісі де әскери қызметтен өтті: жеке Гарольд Рей Инвуд 43-ші батальонда қызмет етті және 1917 жылы жараланғаннан кейін Австралияға оралды.

Соғыс аралық кезең

1918 жылы қазанда Инвуд Брокен-Хиллге қаһармандық күтіммен оралды, бірақ оның құрметіне ұйымдастырылған шарада даулы сөз сөйледі. Ол "поездде оны араздасқандар таспен шапқан" деді, ол соғысқа кеткен кезде, ал қайтып келгенде "солар мені алғаш қолмен амандастырды" деді. Брокен-Хиллдегі жаңа сарбаздарды радикалды социалистер кетіп бара жатқанда ұшыратып, келекелеген, бірақ тас лақтырылғанына ешқандай дәлел жоқ. Инвуд былай деді: "Егер жігіттер Франциядағыдай бірігіп тұрса, бұл қалада большевизмге орын болмайды. Мен көшенің бір басында автоматпен тұрғым келеді, ал олар екінші басында болсын". Австралияның Өкілдер палатасының мүшесі, Австралияның Лейбористік партиясынан Майкл Консидин, Инвудты "қайтып келген сарбаздар мен жұмысшылар арасында дүрлік туғызуға тырысуда" деп айыптады. Кейін Инвуд өз сөздері үшін кешірім сұрады. Пікірлеріне байланысты Брокен-Хиллде қабылданбаған Инвуд Аделаидаға көшіп, 1918 жылдың 31 желтоқсанында 23 жастағы жесір Мейбел Элис Коллинсқа, туған тегі Веберге үйленді. 1919 жылы оған шабуыл жасады деген айып тағылып, айыппұл төледі. Инвуд жұмыс табуда қиындыққа тап болды және 1921 жылы Мейбелмен ажырасты. Содан кейін ол Тасманиядағы Квинстаунға кен жұмысына, содан кейін Оңтүстік Австралиядағы Кенгуру аралына қайтып, эвкалипт майын қуыру зауытында жұмыс істеді. Инвуд 1927 жылы Эвелин Оуэнсқа үйленді. Аделаидаға оралғаннан кейін, ол 1928 жылдан бастап Аделаида қалалық кеңесінде жұмысшы болып жұмыс істеді. 1937 жылы Эвелин қайтыс болды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғыс басталғалы бір ай өткен соң Инвуд Азаматтық әскери күштер қатарына ерікті болып кірді және қайтадан қарапайым сарбаз болып тіркелді, бірақ бір апта ішінде сержантқа дейін өкіметтік лауазымына көтерілді. 1940 жылдың наурыз айында 4-ші әскери округке (4 MD) Австралиялық әскери полиция корпусының (провост корпусы) бөліміне ауыстырылып, штаб-сержант болып тағайындалды. Кейін қараша айында 4 MD қамау казармасының қызметкерлеріне жіберілді. 1941 жылдың қаңтар-ақпан айларында үш апта демалысқа шықты, қарашада провост бөліміне, содан кейін провост ротасына қайта ауыстырылды, екі аптадан соң екінші сыныпты уәкілдік офицеріне көтерілді. 1942 жылдың сәуір айында бірінші сыныпты уәкілдік офицері болып уақытша тағайындалды, ал тамыз айында қамау казармасына қайта жіберілді. 1942 жылы Инвуд Луиза Элизабет Гейтсқа үйленді, олардың некесі бақытты болды. 1943 жылдың маусым айында Инвуд Австралиялық әскери полиция корпусынан Әскери түрме және қамау казармалары қызметіне ауыстырылды, содан кейін түрлі қамау казармаларында орналастырылды, 1943 жылдың қараша айында бірінші сыныпты уәкілдік офицеріне толыққанды өкіметтік лауазымына көтерілді. 54 жасында 1944 жылдың 30 қарашасында денсаулығының нашарлауына байланысты медициналық комиссиямен босатылды. Екінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі үшін Инвуд 1939–1945 жылдарғы Соғыс медалімен және 1939–1945 жылдарғы Австралия қызмет медалімен марапатталды. Сонымен қатар, ол кейіннен Король Георг VI-ның тәж кию медалімен және Королева Елизавета II-нің тәж кию медалімен марапатталды.

Соғыстан кейінгі

Инвуд Аделаида қалалық кеңесіне қайта оралды, онда ол 1955 жылға дейін жұмыс істеді. Келесі жылы Лондондағы Виктория шаршысының (VC) 100 жылдығына арналған мерекелік шараларға қатысты. Ол көп жылдар бойы Норвудта тұрды және 1971 жылдың 23 қазанында Сент-Питерс қаласында қайтыс болды. Оған әскери салтанатты жерлеу рәсімі жасалды және Аделаидадағы West Terrace AIF бейіштесіне жерленді. Үш рет үйленгенімен, балалары болмады. Инвуд жылдар бойы 10-шы батальондағы әріптестерімен байланысын үзбеді және әрқашан Аделаидадағы Анзак күнінің естелік шеруіне олармен бірге қатысты. Австралиялық биографиялық сөздіктегі жазбасына сәйкес, Инвуд "күшті, тәуелсіз және денелі" болған, бірақ оның Виктория шаршысы (VC) "оған көп пайда әкелмеген" сияқты көрінді.

Ескерткіш туралы даулар

Инвуд өзінің өсиетімен барлық соғыс медальдарын 10-шы батальон клубына қалдырды, ал клуб VC-ді Австралия соғыс мемориалына сыйға тарту ниетін білдірді. Инвуд бұған қарсылық танытып, медальдің Аделаидада қалуын қалады. 1971 жылдың маусым айында Инвудтың келісімімен 10-шы батальон клубы оның қайтысынан кейін VC-ді қалаға табыс етуге шешім қабылдады. 1972 жылдың 25 қыркүйегінде оның медальдары тапсырылды. Олар 1972 жылдан 1989 жылға дейін Аделаида қалалық үйінде қойылды, содан кейін жоғары қауіпсіздікте сақтауға шешім қабылданды, ал медальдің көшірмесі көрсетілді. 2005 жылы Инвудтың VC-сі Австралия соғыс мемориалының Батырлар залында көрсетілуі жөніндегі талаптармен бірге, көптеген БАҚ және қоғамдық пікірталастардың орталығына айналды. Инвуд отбасы және басқа да мүдделі тараптармен кеңескеннен кейін, Инвудтың өлім төсегіндегі тілегін орындауға шешім қабылданды. 2005 жылдың желтоқсанында Аделаида қалалық үйінде түпнұсқа VC-ні көрсету үшін қауіпсіздік шараларын қамтамасыз етуге қаражат бөлінді. 2007 жылы осы сезімтал мәселе бойынша пікірталастар қысқа мерзімге қайта жанданды. Аделаидадағы Торренс парадындағы 10-шы батальонның қатардағы әскерлерінің клубы Рой Инвуд VC клубы деп аталды. 2008 жылы Анзак тас жолының астында салынып жатқан жаңа туннельді «Инвуд астыңғы жолы» немесе «Блэкберн астыңғы жолы» деп атау мәселесі талқыланды, бұл атау осы батальонның Оңтүстік Австралиялық сарбазы Артур Блэкберннің құрметіне берілуі тиіс еді. Блэкберн Инвудтың інісі Робертпен бірге Позьер шайқасында VC-ге ие болған, бірақ Роберт содан кейін қаза тапқан. Австралияның Қайтарылған және әскери қызметкерлер лигасы туннельге нақты бір ардагердің есімін беруге қарсылық көрсетіп, оны тас жолдың тақырыбына сәйкес Бірінші дүниежүзілік соғыстың маңызды шайқас аланының атымен атау керек деді. Туннель құрылысы аяқталғаннан кейін ол Галлиполи астыңғы жолы деп аталды.