Кіріспе

Американдық саяхат жазушысы және тарихшысы (1939 жылы туған)

Уильям Лест Хит Мун (бұрынғы аты Уильям Льюис Трогдон, 27 тамыз, 1939) – ағылшын, ирланд және, айтуынша, Осадж тайпасынан тегі шыққан американдық саяхат жазушысы және тарихшысы. Ол АҚШ арқылы ерекше саяхаттарды баяндайтын бірнеше кітаптың авторы, оның ішінде қайықпен жасаған көшпенді сапарлары (River Horse, 1999) және ең танымал туындысы (1982 жылғы Blue Highways) – 1975 жылғы Ford Econoline фургонымен жасаған саяхаты туралы.

Өмірбаян

Уильям Трогдон Миссури штатының Канзас-Сити қаласында дүниеге келген. Трогдон әулетінің аты оның еуропалық-американдық тегінен бастау алады, ал «Жылу Ай» есімі оның Осадж тайпасынан екенін көрсетеді. Уильямның әкесі Ральф Грейстон Трогдон өзін «Жылу Ай» деп атаған, анасының алдыңғы некесінен туған үлкен ағасын өгей әкесі «Кішкентай Жылу Ай» деп атаса, ал оны «Ең кішкентай Жылу Ай» деп атаған. Әскери судьяның ұлы Трогдон Миссуриде өсіп, мемлекеттік мектептерде білім алған. Ол Миссури университетінде 1961 жылы бакалавр, 1962 жылы магистр, 1972 жылы докторлық диссертациясын қорғап аяқтаған (барлығы ағылшын тілі мамандығы бойынша). Кейін ол 1978 жылы Миссури университетінде фотожурналистика мамандығы бойынша тағы бір бакалавр дәрежесін алған. Трогдон Тау Каппа Эпсилонның Бета Тета бөлімінің мүшесі болды. Кейін ол университетте ағылшын тілі профессоры болып жұмыс істеген. Трогдон Буун округінде, Миссури өзенінің жанында тұрады.

Шығармалары

Blue Highways (1982) - бұл 1978 жылы Лесст Хит Мунның оқытушылық жұмысынан айырылып, бірінші әйелінен ажырасқаннан кейін АҚШ-та жасаған үш айлық жол сапарының баяны. Ол 13 000 мильді, мүмкіндігінше маңызды емес жолдармен, қалалардан қашықтау жүруге тырысқанын айтады. Бұл жолдар көне стильдегі Рэнд МакНалли атласында көк түспен белгіленген, содан кітаптың аты осылай аталуы себебі сонда. Ол фургонынан тіршілік көріп, Теннесси штатының Неймлес, Нью-Мексико штатының Хачита және Миннесота штатының Бэглі сияқты кішкентай қалаларды аралап, фастфуд желілері мен тас жолдардың ықпалына түспеген Американың аймақтарын іздеді. Кітапта оның өзінен артық нәрсені табуға жасаған тырысы мен жол бойындағы кафелердегі есімде қалған кездесулері жазылған. Бұл естелік өте танымал болды және 1982–1983 жылдары 42 апта бойы New York Times бестселлер тізіміне енді. 1984 жылы ол Christopher сыйлығының иегері атанды. PrairyErth: A Deep Map (1991) – Канзас штатының Чейс округінің тарихы мен халқына арналған еңбек. Бұл жұмыс «терең карта» тұжырымын енгізді. River Horse (1999) – Лесст Хит Мунның АҚШ-ты басып өту үшін төрт айлық қайық сапары туралы баяны. Ол Атлантика мұхитынан Тынық мұхитына дейін елдің су жолдарымен саяхаттады. Бұл 5000 мильге жуық саяхат барысында ол Генри Хадсон және Льюис пен Кларк экспедициясы сияқты ертедегі саяхатшылардың қалдырған жолдарымен жүрді. Columbus in the Americas (2002) – Христофор Колумбтың саяхаттарының қысқаша тарихы. Roads to Quoz (2008) – тағы бір «жол кітабы». Бұл кітаптар арасындағы жылдарда жасалған бірнеше қысқа жол саяхаттарының сипаттамасы берілген. New York Times Book Review-дің Роберт Салливаны Лесст Хит Мунның «көңіл көтерушілік пен қуанышты тәртіпсіздікке» құрмет есептегенін айтты. Ол адам мен қоршаған орта арасындағы аралас қарым-қатынасты және олардың бір-біріне қалай әсер ететінін көрсетуге тырысады. Лесст Хит Мунның повестерінде табиғат фон ретінде емес, белсенді кейіпкер ретінде бейнеленеді.

Өз-өзіне деген психология

"Көк жолдар" ең алдымен АҚШ-тың 50 штатының 38-ін қамтитын физикалық саяхатымен есте қалса да, кітаптың мәні – "Жылылықсыз айдың" ішкі саяхаты. Көк жолдар "Жылы Айға" өзі кім екенін, кім болуды қалағанын және айналасындағы әлемге қалай сәйкес екенін ойлауға кеңістік және еркіндік берді. Жұмысынан айырылып, некесінің бұзылуынан бастау алған өзінің "өзін табу" іздеуі, шынымен де, көп кешігіп жүрмейтін жолға түсті. "Көк жолдар" Джон Стейнбектің "Чарлимен саяхат" және Джек Керуактың "Жолда" шығармаларының араласуындай. "Көк жолдардың" саяхаттық әңгіме ретіндегі бір қыры – американдық мәдениеттің бір көрінісі, ол Бит буынының жазбаларының және тіпті Романтизм дәуірінің саяхатнамаларының сезімдерін қайталайды, бірақ бұл 1970 жылдардың соңында болды. Оның рухани шындықты іздеу үшін ашық жолға шығуы, АҚШ тарихындағы белгілі бір дәуірдің (1950-1970 жылдар) мәдени көзқарасын бейнелеген дәстүрді жалғастырды. Бұл дәстүрдің бір бөлігі уақыт өте келе жоғалып кетті.