Кіріспе

Америкалық қытай апетиттері, қытай-американдық тағам/наны

Жұмыртқа орамасы – американдық қытай мейрамханаларында берілетін қуырылған апетиттердің бір түрі. Ол қалың бидай ұнынан жасалған қаптамаға майдаланған капуста, ұсақталған ет немесе басқа да толтырмалар салынған, цилиндр пішіндес, дәмді орама. Тағам ыстық күйінде ұсынылады және көбінесе саусақпен желінеді, қазылқан соусымен, соя соусымен, шабдалы соусымен немесе ащы горчицамен, көбінесе целлофан қаптамасынан алынып желінеді. Жұмыртқа орамалары – американдық қытай тағамының кең таралған белгісі.

Тағамның шығу тегі

Тағамның шығу тегі белгісіз және осы күнгі күнге дейін даулы. Жұмыртқа орамалары Қытайдың материктік бөлігіндегі көктемгі орамалармен тығыз байланысты, бірақ олардан ерекшеленеді және 20 ғасырдың басында АҚШ-та алғаш рет пайда болды. "Чоп Сьюи: АҚШ-тағы қытай тағамдарының мәдени тарихы" авторы Эндрю Коу, қазіргі американдық жұмыртқа орамасының 1930-жылдардың басында Нью-Йорктегі қытай мейрамханасында екі шефтің бірі жасаған болуы мүмкін деп мәлімдеді, кейіннен олар екеуі де авторлық құқығын талап етті: Лунг Фонгтың Лунг Фонгтан немесе Порт Артурдың Генри Лоудан. Коудың сөзіне қарағанда, Лоудың 1938 жылғы "Қытайда үйде тамақ дайындау" атты аспаздық кітабында жарияланған рецептінде "бамбук өркендері, қуырылған шошқа еті, креветка, қияр, су кестесі, тұз, глутамат натрийі, қант, пальма майы және қара бұрыш" кірген, бірақ қазіргі жұмыртқа орамаларының негізгі ингредиенті болып табылатын капуста болмаған. Жұмыртқа орамаларының ішінде әдетте жұмыртқа болмайды. Тағамның даулы шығу тегінен басқа, "жұмыртқа" сөзі қалай пайда болғаны да белгісіз, себебі американдық жұмыртқа орамаларының басым дәмі жұмыртқа емес, капуста. 1979 жылғы The Washington Post газетінде екі мүмкін теория келтірілді: 1) кантон диалектісіндегі қытай тіліндегі "жұмыртқа" сөзі (蛋 ceon) "көктем" сөзіне (春 ceon) ұқсас дыбыстайды, және 2) оңтүстіктегі қытай аспазшылары ұн мен судан жұқа қамыр жасауға тырысқанда нақты жұмыртқаны қолданған.

Ролдардың басқа түрлері

Шығыс Азияда көптеген түрлі жазғы роллдар бар және Америка Құрама Штаттарындағы нағыз қытай, тай және вьетнамдық мейрамханаларда оларды табуға болады, бірақ американдық жұмыртқа роллдары ерекше. Типик "Нью-Йорк стиліндегі" жұмыртқа роллының диаметрі шамамен екі дюйм, ал ұзындығы алты дюйм болады, сырты қалың, серпімді, хрустящий және дөңгелек келеді. Жұмыртқа роллдары, басқа америкалық стильдегі қытай тағамдары сияқты, Қытайда кең таралмаған көкөніс сорттары мен дәмдік профильдерді, соның ішінде брокколиді қамтуы мүмкін. Жұмыртқа роллдарын ұсынатын мейрамханалар кейде жекелеген тамаша ретінде жазғы роллдарды да ұсынады, ал осы жазғы роллдарды Баньтранг күріш қағазына оралған суық толтырумен (әсіресе жұмыртқа роллдары мен жазғы роллдарды апетиттер ретінде ұсынатын вьетнамдық мейрамханаларда) немесе кейбір тай және қытай асханаларында көрініп тұрғандай, қуырылған күйінде ұсынады. Америкадағы азиялық мейрамханаларда қуырылған жазғы роллдардың диаметрі көбінесе кішірек болады және олардың қаптамасы жұқа бидай немесе күріш қамырынан жасалған, сондықтан олар жеңіл және хрустящий болады.